(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "De gigantibus fabularum graecarum disputatio"

B L 












SS5 






) i».^>^ 

>:l».>i>^ 



-«>->^^^ 



:r=fc>3*^ 









^LIBRARY OF CONGRESS. 



))/>1®> 

>:>!*>:>>> 



[SMITHSONIAN DEPOSIT.] 



I UNITED STATES OF AMERICA. 



g>^> 






3« 















?5- 












'jD^-^» 









5^W^^ 






-^ .^» ~y>>: :^^ 


















Sfe>5i>ms> 















•J 3 J> ■"'• - 


ì:^'^ _:-*' 






|p 


► ■ 




:^ 


'■""^fl!^' 


"'> 


3)->3v^ 


■-^^?-^ 


ì> > >" jp 




^'^ ■^' '^ 


:. >r*^.-'i> 




jT> ";ì> 


^•:>^>.-^^ 


ZIT^ ^-^ 


•^>^>^>^■^P 


, '3^---^ ■ 


-^-^:^^v 


^0^3 ;^ 


-;^>>..^. 


1 '''^i^''"3> 


^^^->3- 


•^^^"^ 


^Ì^>>vV 


^-^ 


■ «"^-^ ) - 


:>^ 


-■;^.-^::> 




■>~>>>'^^: 


>^>>^i>jj>- 


>^^>- 


o>:>J> 


2) >I>0--^ 


is^::^ 


'v)>7^^c 


.^>>- 


^ ■Sifò) > \ 


3!r> ~> • 



c:»- 












"1 ptg^^. - 



•.T> >:^t:>^.; 






5? 



DE GIGANTIBUS FABULAEUM 
GEJICARUM 

DISPUTÀTIO. 



SCRIPSIT 



JOHANNES VICTORINLS PINGEL. 



HAUNI^. 



TYPIS I. COHEXil. 



cr^t^, /^L^T-tA^-^yy- h. ^^'^^-J^^^^ 






DE GIGANTIBUS FABULARUM 
GR^CARUM 

DISPUTATIO, 

QUAM Al) JURA DOCTORIS PHILOSOPHI.E MORE 
MAJORU.M ASSEQUENDA 

SCEIPSIT - '■; 



^i 



ET DIE IX MENSIS MAJI HORA LOCOQUE SOLITO 



PLBUCE DEFEADERE STUDEM 



JOHANNES VICTORINLS PITIGEL, 

PHILOLOGI^ CA^'DIDATL S. 



HALNIJE. 

TYPIS I. COHENII. 

MDCGCLXIV. 






Dissertationem, qiiee inscribitur „De Gigantibus fabularum 
G ree e a rum," Facultas philosophica Universitatis Hauniensis dig- 
nam censet, quee prò siimmo grada pliilosopliiee rite assequendo 
publico examini subjiciatur. 

Haunise d. IV. Aprilis MDCCCLXIV. 

F. A. Mehreii, 

h. a. Decanus Facultatis philosophicse. 



INDEX RERUM. 



Pag. 

Prafatio 1 

I. Ouae scriptores liberae Grseciae de Gìgaiitìbus tradaiit. 

§ 1. De Gigantum nomine 4 

§ 2. Narratio Apollodori 8 

§ 3. Testimonia poetarum epicorum antiquiorum ... 10 

§ 4 Testimonia poetarum lyricorum 18 

§ 5. Testimonia poetarum dramaticorum 22 

§ 6. Testimonia scriptorum pros8e orationis et poetarum 

Alexandrinorum 29 

§ 7. Fabula? per hoc temporis spatium mutationes ... 36 

II. Quse scriptores teniporum Romanoriim de Gìgantibiis 
tradant. 

§ 1. Testimonia poetarum Latinorum. "50 

§ 2. Testimonia poetarum Grsecorum 58 

§ 3. Testimonia scriptorum prosse orationis 62 

III. De Gigantibus fabularum topìcarum. 

§ 1. Quse loca in Gigantum fabula comraemorentur. De 

Gigantibus Argolicis Wieseleri, Atticis C. 0. MùUeri. 73 

§ 2. De Gigantibus Arcadicis et de Lycaonis fabula . . 79 

§ 3. De Phiegyis 84 

IV. De Gigantum fabula universa et de signìfìcatione ejus. 

§ 1. Fabulse liistoriabreviterrepetita. Welckeri et Wieseleri 

opiniones non probabiles 89 

§ 2. Utrum Gigantes hominibus an diis propiores sint . 92 

§ JJ. Quid Gigantum fabula signi ficet . . 96 



PR^FATIO, 



Quicunque de rebus ad mythologiam Graecam perti- 
nentibus scribendi consilium cepit, si quidem ei persuasum 
est, quod plerique libenter concesserint , illam studii anti- 
quitatis partem etiamnunc prse cseteris dubiam et incertam 
esse, et divinationes levissimas illic, ut vix alibi, et proponi 
et tolerari, vanarum coiijecturarum legiones augere verens 
eam sibi legem imponere debet, ut, quantum possit, elaboret, 
ut in illa quoque scientise antiquitatis disciplina fìrmum 
fundamentum, quo studia carere omnino non possunt, jacia- 
tur. Fundamentum autem, quo omnis scientia historica 
nititur, constat ex iis, quse tradita sunt. Prima igitur in 
qualibet fabula tractauda quaestio est, quid traditum sit. 
Deinde vero quum fabulse non constantes sint et stabiles, 
sed, ut humana omnia, fluant et mutentur, opus est, testi- 
moniis, quorum prima a postremis plus quam decem ssecu- 
lorum intervallo ssepe distant, secundum ordinem temporum 
dispositis, investigare , quas vicissitudines et mutationes fabula 
per longum temporis spatium subierit. Sequitur quaestio de 
fabulae mutatae causis, difficilis sane et dubia; sed quia 
de rebus ad tempora nobis nota pertinentibus etiamnunc 
agitur, et quia fabularum vicissitudines et casus Inter se 
saepe illustrant, multa tamen etiam hic aut vera aut ad- 

1 



modum verisimilia, quse fabularum naturse et rationibus 
lucem afferant, inveniri possunt. Miitationibus fabularum 
consideratis et causis earum, quantum fieri possit, explicatis 
ultima et difficillima quaestio oritur de seusu et signifìcatio- 
nibus fabularum. Ad quam, quo quisque diligentius muta- 
tiones illas intra spatium temporis nobis notum factas ani- 
madverterit, eo cautius et circumspectius accedet. Facile 
enim perspicitur, fabulas ne per illud quidem spatium pluri- 
morum saeculorum, quod ante Homerum fuit, non mutatas 
mansisse. Quam difficile est igitur primas et genuinas for- 
mas earum assequi ! Ad quas tamen ascendat necesse est, 
qui sensum et significationes eruere velit. Alia quoque 
consideratio maximam cautionem suadere videtur. Nam licet 
dii Graici initio imagines et adumbrationes rerum natura- 
lium fueriut, sine dubio tamen jam perantiquis temporibus 
animantes vivi et veri, immortales illi quidem et beati, sed 
natura prorsus humana, crediti sunt; e notione autem deo- 
rum humanorum velut e fecundo semine ingens numeru«; 
fabularum de vita et moribus, de amore et odio, de posses- 
sionibus et certaminibus deorum, quse sensu recondito et 
symbolico prorsus carerent, ortus sit necesse est. Quibus 
rebus permoti in dissertatione nostra de Gigantibus hoc po- 
tissimum spectavimus, ut fabula ipsa et historia ejus quam 
accuratissime cognosceretur. In loco dubio de signifi catione 
ejus hoc tenuimus, fieri posse, ut Gigantum bellum rerum 
naturse violentas vicissitudines significet, verum ex altera 
parte non miuus verisimile esse, totam illam fabulam libero 
fingendi et creandi studio quum omnibus populis tum prae- 
cipue Graecis innato deberi. 

Gigantum fabula celeberrima, ne nostri quidem tem- 
poris hominibus non piane indoctis ignota, a nullo scriptore 



qui de universa mythologia Grseca egerit, prorsus negligi 
potuit. Diligentius tamen et copiosius de Gigantibus solus 
Wieselerus egit in Erschii et Gruberi Encyclopsedia disci- 
plinarum et artium. ^ ) De qua dissertatione panca nobis 
dicenda erunt.-) Wieselerus omnia fere, quae apud scrip- 
tores et in monumentis artis de Gigantibus inveniuntur, ad- 
mirabili doctrina et egregia cura collegit. Itaque etsi mul- 
tos scriptores antiquos hoc Consilio perlegeram, ut, quicquid 
ad Gigantum fabulam pertineret, excerperem, tamen, quum 
Wieseleri dissertationem cognovissem, vidi, perpauca esse, 
quse mihi ab ilio viro doctissimo non prserepta essent, et 
permulta ex angulis remotissimis litterarum Grsecarum et 
Romanarum cognovi, quse mihi prorsus ignota erant, et quse 
vix ipse invenire potuissem. Nihilo minus ab incepto opere 
non desistendum esse duxi. Mox enim perspexi, virum in 
rebus minoribus admirabilem neqae locupletissima subsidia, 
quse paraverat, ordine historico, qui solus probari potest, 
disposuisse, ncque de fabulae motu et incremento recte indi- 
casse ncque conjunctionem ejus cum aliis fabulis satis in- 
tellexisse ncque de sensu ejus cum prudentia statuisse. Qua 
de causa dissertationem, quam doctorum examini nunc sub- 
jicio, non prorsus. inutilem fore putavi. 



') Sect. I. Voi. 67 (1858), p. 141—184. — 2) Ryckii Orati o 
de Gigantibus (Lugd. Bat. 1681) hoc quserit, num antiquis- 
simis temporibus in variis terris Gigantes faerint. Zwergii 
Dissertatio de Gigantibus (Kilon. 1715) Sacrse Scripturae 
Gigantes tractat. K. Schwenckii Dissertatio de Gigantibus 
(in Philologo Voi. XVII p. 673—682; tanta levitate scripta 
est, ut rationem ejus habendam esse non putaverim. 

Haunise die vicesimo primo mensis Novembris 1863. 



QU^ SCRIPTORES LIBERJl GRJICIJl 
DE GIGANTIBUS TRADANT. 

§ 1. 

Antequam ad ipsam fabulam, quam tractaturi sumus, 
accedimus, de nomine Gigantum dicendum erit. Nam quam- 
quam permulti viri docti nominibus mythicis abutentes 
explicationes etymologicas partim incertissimas, partim mani- 
festo falsas quasi egregia fundamenta ad disceptationes my- 
thologicas stabiliendas adhibuerunt, quam levitatem nuper 
G. Curtius^) optimo jure reprehendit, nonnunquam tamen 
nomina mythica recte explicata et sic non spernendum 
testimonium de fabulse alicujus forma prima et sensu inven- 
tum esse, negari non potest. Videamus igitur, quse ab ipsis 
antiquis et a recentioribus ad Gigantum nomen explicandum 
tentata sint. Aliis compositum, aliis simplex derivatum videtur. 
Illam sententiam secutus est Eustathius, qui ad Odyss. p. 
1490. 19 scribit: nya<; Tiapa. rò y^yvea^at xaì Trjv yrjv, et, 
ut videtur, etiam auctor carminis Orphici, cujus in Etymo- 
logico Magno 2) hi versus afferuntur : 

Ou? xakéouGL riyavrag ènwwfJLov èv fj.axdpeaatv, 
Ouvsxa Fi]'; èyévovTo xaì at[xaTO<; Ohpavtoio. 
Quam etymologiam falsissimam esse, neminem fugiet; nam 



^) Grundziige d. griechischen Etymologie I. p. 93 sqq. 
) s. Y. Uyaq. 



yi- est syllaba prsefìxa praeseutis neque in compositi s locum 
radicis tenere potest. Improbanda est etiam Lobeckii sen- 
tentia ^), rtrfaq a yk^ quod secundum Hesychium terrani 
significat, compositum esse. Nam ut de verbo ilio nus- 
quam alibi neque usurpato neque commemorato taceamus, 
composita verbi yiyvoixat satis multa sunt, sed nullum in 
-yaq exiens. Nihilo minus Prellerus-) sententiam Lobeckii 
sequitur, addens Hyaq a yk derivatum esse, ut yéystoq a 
yéa. Mirum est, virum doctum composita et derivata non 
melius distinguere. 

Multo sine dubio rectius fecerunt, qui, prseeunte auc- 
tore Etymologici Magni, Uyag formam reduplicatam a radice 
FA derivatam putaverunt. Constat enim reduplicationem in 
lingua Grseca latissime patere, neque solum tempora quaedam, 
sed etiam nova verba, ut nanTatvuj, SacddÀÀco, pLacfidco, /Sc^d^cu^ 
Scdo/jLo? hac ratione formata esse. Sed oritur hic difficultas ; 
nam tres occurrunt radices, forma pares, siguificatione di- 
versae, ad quas nomen Hya^; referri posse videtur et re 
vera a mythologis relatum est. Primam, quse ssepius FEN 
sonat ^) et in formis quibusdam verbi yiyvo}xai. invenitur, 
prsetulit G. Hermannus*), qui Fcyavraq Genitales vertit utpote 
gentis humanae procreatores et omnis fecunditatis auctores. 
Quse sententia cum fabulis non congruit; nam homines e 
sanguine caesorum Gigantum nati, non a Gigantibus procreati 
esse narrantur. Schwenckius eandem derivationem sequens 
Gigantum nomine significari putat, eos primigenios fuisse. 
Sed verbum in -«$■ exiens passivse significationis esse, parum 
probabile est, et quomodo eos primos natos esse significari 



^) Paralip. p. 83. — ^) Griecliisclie Mytliol. I. p. 57 edit. 
alt. — 3) Curtius Grundziige d. gr. Etym. I p. 144. — *) Opusc. 
IL p. 177 sqq. 



6 



potest voce non composita, a verbo nascendi derivata? Alii 
statuerunt, Uyaq derivatimi esse a yTj, yata et idem signifi- 
care atque yrjyzvTjg. Quam seutentiam sequens Welckerusi) 
magnopere errat suspicans, syllabam -ya<; esse adjectivum 
ydl'ot; propter reduplicationem contractum; neque enim verba 
aperte derivata reduplicationem patiuntur, ut primitiva, 
neque ydt'oq ilio modo contrahi potuit. Deinde voces Grsecas 
reduplicando formatas perscrutanti apparebit, satis magnum 
numerum verborum sic a verbis derivata esse, ut dtddaxajy 
JScfid^ojf mncaxoj, ^daco/iac, nanracvoj, oapddnrw, fxap/iacpoj, 
7zaji<pda), fiopfjLupco, nonpuoGii), Tiopipbpo), multo pauciora no- 
mina a verbis, ut xzxpucpaXo^, zéi:a\>oq, TdvzaXoq, rc^rjvi^, 
ydyypatva, Mifiaq^ nominum vero a nominibus reduplicatione 
derivatorum numerum valde exiguum esse , neque ullum 
continere, quod cum Uyaq apte comparari possit. Yoces, 
quse bue pertinere nobis videntur, sunt àxojxYj, aòrauroq^ 
Scdu/jLog, KéxaXo^, 2{au(po<;, òévòpeov, ataup^pov et, quse sola 
grammaticorum auctoritate nituntur , àyaybpxri^, àyauyij. 
rérpofio^. De plerisque horum verborum egit Hainebachius 
in perutili dissertatione de Grsecse linguse reduplicatione 
anno MDCCCXLVII Gissse edita. De dévdpaov inspiciendus est 
G. Curtii liber supra citatus'-^), ubi demonstratur, hoc verbum 
formatum esse ab ea radice, quae et in 8pu<; et 8ópu et in 
nostro Trae apparet; Grsecum enim 8 nostro t respondet. 
KéxaXoq, nomen Megarense apud Thucydidem IV. 119, 
8c8u/io?, mGUjiPpov nos addidimus. Priora illa, a xaXóq et 
8ùo derivata, certa videntur; mcrup-^pov vel ataù}iPptov a 
^li^pa, quod apud Dorienses aùp-j^pa sonaret, derivatum 
esse suspicamur. Neque enim magnum discrimen inter illas 



) Griechisclie Gòtterlehre I. p. 787. — ^) I. p. 204. 



herbas fuisse videtur. Sisyphi callidissimi nomen a ao(p6<;y 
forma .eolica adjectivi ao(pó^, derivatum esse, post Haine- 
bachium etiam Prellerus ^ ) judicat. Sed apparet, senten- 
tiam eorum, qui originem iiominis Hyaq a yrj repetuiit, verbis 
jam commemoratis nullo modo adjuvari. Nam derivata iis, 
unde derivata sunt, significatione tam similia sunt, ut redu- 
plicatio plerumque quidem intendendi vim habere , sed 
nonnunquam sonum tantum, non sensum verborum mutare 
videatur. Igitur Trya^ a yrj derivare et synonymum verbi 
yrjyevTjq putare analogia vetat. Restat tertium FA, nude 
yaio), yrjMu), ydvujiacy ydvo^, youpog orta sunf^); quorum 
yvjMuj et ydvujiac gaudium, yaiw gaudium cum superbia 
mixtum, ywjpoc cum derivatis yaupiduj et yaupióaj superbiam, 
ydvoq cum derivatis yavdcu et yavócu modo fulgorem, modo gau- 
dium significant. Hinc originem verbi Ftya^ repetendam esse, 
Hainebachius 3) et post Hainebacbium Wieselerus*), qui eum 
fortasse non norat, certe non nominavit, intellexerunt. Duse 
res hanc derivationem magnopere commendaut, analogia 
verborum ^tj^dq et Mc/iag, prorsus simili modo a stirpibus 
verbalibus BA (jSacvuj) et MA (fiac/idco, jiai/idxTYji;) deriva- 
torum et significatio radicis illius aptissima. Nam sive Gigan- 
tes fulgentes vertimus, Hesiodum^), qui eos zsù^zcrc Xa/j-no/iévoug^ 
appellat, testem locupletissimum adhibere licet, sive super- 
biam nomine eorum expressam esse cum Hainebacbio et 
Wieselero statuimus , hoc cum natura eorum feroci optime 
congruit. Illorum verborum, quse simili ratione derivata esse 
diximus, prsecipue Mcfia?, nomen Gigantis et Centauri, multum 
valere debet. — In Etymologico Magno*») legitur: napà za 



') Griechische Mythologie li. p. 52. — ^) Curtius Etym. 
I. p. 142. — ^) De reduplicatione p. 20. — ^) Giganten p. 
184. — ') Theog. 184. — ^) s. v. Ftyaq. 



8 



yoj Ti) X^P^ ytverai yd'; xaì xar^ àvaBmlaaiaa}io\) ytyaq, 
Quod verbum yuì quia suspectum est (nam fortasse a gram- 
maticis fictum est ad qusedam verba Grseca explicanda), et 
quia significatio, quse affertur, apta non est, derivatio illa 
spernenda est. 

% 1. 

Quia injuria temporum factum est, ut omnia, quse de 
Gigantibus ante Apollodorum copiosius scripta erant, perie- 
rint, eam rationem in hoc capite sequemur, ut ab Apollo- 
dori narratione initium faciamus, deinde antiquiorum testi- 
monia breviora secundum ordinem temporum disponamus, 
denique hsec et Inter se et cum iis, quse il le tradidit, compare- 
mus. — Expositis breviter deorum historia et stemmate a Cselo 
usque ad Proserpinam, in hunc modumpergit ApoUodorus i): 
r^ dk nepì Tcrdvwv dyavaxrouaa y£vvà nyavzag è$ Oòpavou, 
jjLSyéS^si fih (Toj/JLdrajv àvonep^XrjToug, 8uvdp.et de dxarayuj- 
vcdToug, oì (fo^Epoì pikv zàcg oil^scrt xars^aivovro, xa^sc/xivoc 
jSa&sTav x6p.rjv ex xzipakrjq xaì yevstcov, eì^ov Ss rà?- j^dazt<; 
<poXtda<; 8paxóvTU)v, èyévovro dk, wg^ fiév TiVBq Xéyoumv, èv 
^Xéypaf;, wg òk dXXoi, èv riaXXrjvrj. ^xóvrt^ov Sk ek oòpavòv 
nézpag xaì 8pu<; yjp.iiava<g. 8té<peps 8s navrcov Uopcpuptwv 
xaì ''AXxuovzùg, ug 8y] xaì dS^dvarog yjV, èv jjmp èysvvTj&y] yrj 
fxaxópL£VO(^. ouToq 8k xaì rag '^ HXtoo ^òaq è$ "'Epu^etaq rp^aat, 
ToTg 8è d^eótq ìóytov rjv^ uno &eùjv fxhv iii^8éva tojv rcydvrcuv 
ànoXécrd^ac 8ùvaa^at, <Tup.p,axouVTog 8k S^vyjTou nvòg TsXeury^cJBtv. 
alad^oixévfj 8h Fyj rouro è^rjzst <pdp}xaxov, Tva iirj8' uno d^VYjrou 
8ovrjd^(v(Tcv dnoÀscrBac. Zeug 8k dnzinojv (patvecv ''Hot re xaì 
leXrjVjj xaì ^HMoj rò fÀSV fdpp.axov auròg ira/xs (pB^doag, 



') I. 6. 1. 1. — I. 6. 3. 1. 



^HpaxXéa 8è (TÙ/jL/xa^ov di' ^AB^rjvàq ìmxaléGaxo, xdxsTvog npof- 

Tov /ih èru^euev 'AXxuovéa' ò de èra r^?- yrjg jiàXlov dvsMX- 
mro. ''A^Tjvàg 8k unoS^sfiévYjg, £$aj r^?- flaUrjvr^g e7^xu(7ev 
aÒTÓv. xàxsivog }xh\> ournìg èrzXeóra^ Ilopcpopiwv de ^HpaxXzì 
xarà p-d^yjv è^atpjirjas xal ^'Hpa. Zeug de aòroj tzóBov '^'Hpag 
èvépaXev, ^rtg xaì xaTapprjyvuvTog aòrou rohq nénXouq xaì 
^id^S(7&ac BéÀovTO<; ^oYj&ohg ènsxaÀécro' xaì àiòg xepmjvójaavzoq 
auròv '^HpaxXrj^ ro^eùaaq dnéxrscvs. tùjv de Xoìttwv \^7iÓXX<jjv 
fièv "'EifidXzoo ròv dptarepov èró^euaev ò^Ba^/xóv, ^HpaxXrjq de 
ròv de^tóv Eupurov de BupcTw àtóvuaog exzeive, KXurtov de, 
<paGt\), '^ExdzYj, p.àÀÀov de '^'Hcpaiaroq jSaXwv pudpotq- 'ABrjvà 
de ^ EyxeMdù) (peòyovrt ZtxeXiav eTiéppupe ttjv vyjOov, UdXXav- 
roq de T7JV dopàv èxrejiouaa raùrrj xarà ttjv p-dyjjV za ìdtov 
ènéaxene awjxa, nohj3u)Trj<; de dea r^c BaAdaoTjg dcwyd^eh uno 
Tou noGetdu)Vo<; Yjxev eh Kw. TloaetduìV de t^s' vrjGou pépo<; dnop- 
pij^aq ènéppcipev aura), rò Xeyópevov Ntaopov. ' EpjJirjC de rr^v 
^^Atdog xovériv eycuv xarà zrjv fJ-dyrjV Innuhzov dnéxzetvev, 
^^Apzejj.c<; de Fpazcwva, Molpat de '^Aypcov xaì Oócova ■yakxéotq 
pondXotq jxa'/^óiievau zoug de dXXouq xepamolq Zeuq jSaXojv 
ddfd-eipe, Tidvzag de ' HpaxÀrj'^ dnoKXup.évouq ezó^euaev, co<; de 
èxpdzrjGav oc B^eoì zwv rtydvziov, Frj pakìov y^oìwBeìaa p.ty- 
vuzac Tapzdpùj xaì yevva Tufwva x. z. é. In rebus Her- 
culis Apollodorus Gigantum bellum , quia jam in historia 
deorum narratum est, paucis verbis absolvens scribit, post 
Trojam captam et Con insulam devastatam Herculera a 
Minerva arcessitum in Phlegram venisse et cum diis Gigantas 
debellasse *). Quos auctores Apollodorus in hac fabula po- 
tissimum secutus sit, non dicit; sed constat, eum antiquos 
et bonos, Hesiodum, Acusilaum, ante omnes Pherecydem 

') II. 7. 1. 2. 



10 



praetulisse, interdum tamen etiam e scriptis recectiorum , Ascle- 
piadse, Demarati, Apollonii Rhodii, qusedam hausisse. 

In Yerbis Apollodori, qua3 attulimus, Diause adversarii 
nomen suspectum est; nam FpaTiwv Grseciim non sonat. 
Itaque viri docti varia tentaverunt, Alyacwva, ^ Potrmva, 
^EXaztujva vel ^EpaTcojva, Kpaztcuva ^ ). Pro Eupurov ok ^opao) 
Bentleius propter Hor. Od. IL 19. 23 'Pótzov ok ^upao) 
legere maluit. In verbis yaXxéoig poTiàXotq jiayójievat hsec 
participii forma prò fia^ofiévou^ conjecturse Hejnii debetur. 
Quam etsi Heynius ipse recipere ausus non est et I. Bekkerus 
neglexit. certissimam putamus; nani duo codices fxayofxéva^ 
habeut, et commemoratis armis caeterorum deorum, qui 
pugnse participes fuerunt, fere omnium, de Parcarum pug- 
nandi ratione tacere non potuit Apollodorus. 

% 3. 

Gigantes in Iliade nusquam, in Odyssea ter conimemo- 
rantur. In libro septimo-) hujus carminis Minerva Ulixi 
originem regum Phseacum exponens dicit: 

Navat&oov /ih 7Tpà)Ta Iloaeiodujv èvomy^ojv 
yzivazo xaì Ilepcjdoca, yuvaixatv eìdog àpcazrjy 
ÓTiXoTdTTj ^uydrTjp psyaXi^Topo(^ Eòpupédovzo?, 
Os r.od-' uTTsp&ùjioicrc rcydvreamv jSacrcÀausv, 
d}iX ò fih cóXsaB Xaòv drda^aÀov, cóXezo 8'aòróg, 
Tj] 8è UoascSdiov è/icyr] xaì èyscmzo TiaTda 
Naucrc&oov fisyd^uftov, o^ èv 0acrj^(u avacrdsv. 
Ex quibus versibus apparet, Homerum Gigantes populum 
hominum superborum et violentorum Ulixis tempore jam- 
pridem exstinctum credidisse. De sedibus eorum nihil dicit; 



') cfr. Hejmii notam et Wieseler. Gigant. p. 142. — ^) \. 
56 sqq. 



11 



fortasse eas ad Hyperiam, pristinam terram Phseacumi), 
retulit. Apparet prseterea, Gigantum fabulam Homeri sequalibus 
satis notam fuisse ; alioquin interitum eorum et causam ejus 
narrasset. In eodem libro Odyssese") Alcinous, postquam 
deos Phseacum sacrificia manifestos adire narravit, sic pergit : 
£'. o àpa zcg xaì jxóuvoc ìujv ^óixiShrjZat òScttj^, 
ou Tt xaTaxpùnrouatv, èr.Zi Gcptocj è,yyij^c.v eljiév, 
Sjanep KùxXojrd^ zs xaì aypta (pula nydvzwv, 
Igitur Gigantes Homerici, ut Pliseaces^) àyyj^zoi simt. 
Quod verbum, etsi in bymuo Homerico in Venerem'*) aliter 
usurpatum est {a.yyt&zot oh ixdÀtaza xara^VTizihv dvBpióncuv 
alee àcp upzzéprig yevzr^^ sìoó? tz (fur^v re), Nitschius^) recte 
sine dubio de cognatione illorum populorum cum diis inter- 
pretatus est; nam et Plato ^) ^zm zyyuq, Zr^vòg zyyu^ hoc 
modo dixit et Homerus ipse "') g/zòuv de propinquitate ge- 
neris usurpavit. Quod vero Schoemannus ®) suspicatur, ori- 
ginem, quse ab Hesiodo Gigantibus tribuitur, etiam Homero 
notam fuisse , propter discrepantiam theogonise Homericse 
ab Hesiodea valde dubium est. In libro decimo Odyssese^) 
Lsestrygones sic cum Gigantibus comparantur: 

Ol diOVTZ? 

(pocTiov Ìif^tp-OL AatGTpuyóvzq dXko&zv dÀÀo?, 
jiupioi, oòx dvòpzamv zotxurz^, dXkò, nyaatv. 
Qua comparatione discimus, Gigantes ingenti statura fuisse. Nam 
regina Lsestrygonum montis cacumini confertur. et Lsestrygones 
àvdpayBzat yzpixaòtoKJt naves Ulixis confregisse narrantur. 
In altero prooemio theogonise Hesiodeae^o) Musse in 



') Od. YI. 4. - 2) V. 204 sqq. - ^) ib. V. 35, XIX. 
279. - *) V. 200 - ^) ad. Od. V 35. - «) Rep. III. 388 B, 
391 E. — ') Od. X. 441. — ^) Opusc. IL p. 41. - ^) v. 
118 sqq. — '°) Y. 44 sqq. 



12 



coetu deorum primum deos inde a Cselo et Tellure, deinde 
Jovem, 

aurtq d' àvBpcjnojv rs yé\>oq xparspwv re riydvrcov 
canere dicuntiir. Auctorem hujus prooemii Gigantes generis 
humani procreatores credidisse, non est,cur cum G.Hermanno^) 
et aliis statuamus. Nam etiam ea de causa, quod terram 
habitaverunt , Gigantes cum hominibus conjuncti cselestibus 
numinibus contrarii poni possunt. Majoris momenti est 
locus ille Theogonise -), ubi narrato facinore a Saturno in 
Caelum perpetrato poeta sic pergit: 

oacrac yap pad^àinyytq ànéaau^sv alp^aróeGaat^ 

ndaag denaro Faca' TteptTiXopIviov ò' èvtaorwv 

yetvar 'Epcvvug re xparepàc fxzydXow; re FtyavTaq, 

reu^sm Xafinoiiévou^, ^oXt^ zyy^za y^epah iyovzag, 

NùiKpaq d-' àg Mshaq xaXéoua èn ànetpova FaTav. 

Prellerus ^) putat, dsemones ultores, deos forse violentise, faci- 

noris sanguinarii consulto hic conjunctos esse. Sed neque 

Molise usquam dose csedis sunt, et in versibus sequentibus 

Veneris ortus ab eodem Saturni scelere repetitur. Itaque 

cum Schcemanno*) arbitramur, fabulas physicas ethicse illi 

de poena una cum scelere orta adjunctas esse ab auctore 

Theogonise. De integritate loci citati suspicionem movit 

Mtitzellius^) propter locum Gregorii Nazianzeni ^), ubi, qu8& 

Hesiodus in Theogonia de bellis et proeliis, de Titanibus, de 

Gigantibus, de Cotto, Briareo, Gyge, Encelado, diis serpen- 

tipedibus, de insulis iis injectis narraverit, quasi absurda 

deridentur. Yerum Schoemannus, qui in dissertatione de 



1) Opusc. II. p. 177. — 2) V. 183 sqq. — ') Griecliisclie 
M)^tliologie I. p. 43. — ^) Opusc. II. p. 125 sqq. — '") De 
emendatione Theogonise Hesiodi p. 418. — ^) or. QI. adv. 
Julian. p. 103 D. ed. Bill. 



13 



falsis indiciis lacunarum Theogonise cseteras suspiciones Mtit- 
zellii egregie refutavit, etiam de nostro loco verissime statuita), 
Gregorio nihil prseter confusam quandam memoriam rerum 
a poetis passim narratarum obversatam esse ; quarum quum 
singulos auctores nominare nihil attineret, vetustissimum et 
maxime nobilem prò omnibus positum esse. Argumento 
Mutzellii levissimo levius est, quod Wieselerus excogitavit-), 
propterea quod Johannes Tzetzes in Theogonia versibus po- 
liticis scripta, quam L Bekkerus edidit, nomina Gigantum 
quatuor et triginta affert^), verba Hesiodi lacunosa esse. 
Nam quamquam Tzetzes in Theogonia sua Hesiodum prse- 
cipue secutus est, neminem, qui illud Carmen perlegerit, 
fugiet, non panca aliunde sumpta Hesiodeis inserta esse; 
quin Tzetzes ipse tribus versibus ante, ubi de Telchinibus 
narrat, Bacchylidem citat. — Titanum cum diis bellum 
Tzetzes Hesiodi modo narrat*) : decem annos dubio eventu pugna- 
tum esse; tum Jovem, hortante Telluj^e , Centimanos sibi 
adjunxisse. Deinde pergit: 

xaì aovapd^a^ TióÀsfiov fxezà fxsydXou xpórou 
rponouzm xaì roò(; Ftyavzaq, TporMurat xaì Ttrdyaq. 
Propter hos versus, quibus Gigantes Titanibus socii adjungi 
videntur, Wieselerus^) narrationem Hesiodi de Titanum bello 
ita intelligendam esse censet, ut Titanes et Gigantes con- 
juncti, illi duces, hi milites, fuerint. Etiam haec opinio re- 
fellitur iis, quse de fontibus Tzetz^e diximus; ncque Wiese- 
lerus eam probabiliorem reddidit iis, quse de versu Hesiodi 
676: Tizr^ve<^ o' érépcoB-sv èxapzùvavzo cpàXajyaq disputavit, 
verbum ipólayyaq totum exercitum significare, ncque de 
solis Titanibus dici potuisse. Nam etsi concedendum est, 



') Opusc. n. p. 401. — "-) Gigant. p. 168. — ^) v. 87 
sqq. — ') V. 261 sqq. — ^j Gigant. p. 168. 



14 



illam vocem durius et contra consuetudinem cseterorum 
scriptorum usurpatam esse, in poemate neque eleganti neque 
concinno hoc magnopere offendere non debet. 

In carminibus Hesiodeis nunc deperditis Gigantum 
mentionem factam fuisse, Lobeckius ^) et Wieselerus '^) e verbis 
Scholiastse^) ad locum Gregorii supra commemoratum 
coUegerunt. Scholiastes scribit: Ourog (Hesiodus) ex tùjv 
Mouawv è/JLTTVSua&rjvai Uysrar zpia od zourou Tzotrjfiara 
Tiparrerai, Oeoyovta, ^'Epya, ^H}ispm. 'Ev r^ ouv 9zoyovta 
xarapS/iscrai zà^ tmv ^zùjv y^véaeig èv àpyrj ^éjxevog 
^'Epe^oq xaì Xdog' o^ev Oupavov xaì FrjV o&sv Kpóvov, 
àia, IloaeLOMva, "Atòi^v xaì crsipàg d^ecov oB^sv Kórrov, 
Bpiapéiova, zoòg èxaróy^/ecpaq' od^sv tyjv nyavropa^cav 
xaì za ex rcvv alpdzwv aòzàJv h^óXa Brjpta, zyjv ' Tdpav, 
7jv ^HpaxXTjg nepì zrjv Jépvav ànéxzetvev , zrjv XtfxaipaVy 
^v dv£cÀ£ BeXXBpo<póvzifj<;, zrjV FopyóvT^v, ^v ò Ilepcrsòg èxapa- 
zópYjae, xaì pupia èpTiatypùjv xaì yéXa)zo<; a^ia, xaì zòv Tpi- 
xép^zpov xuva, ov ' HpaxXrj<; mpì ras* nOXai; dnéxzsivs zòo 
^'Aidoo xazsXd^ojv auvapndaai za) ThipSua) ztjv IlspazfóvrjV. 
Apparet, Scholiasten, a Gregorio in errorem inductum , Ti- 
tanes et Gigantes confudisse et oblitum esse , monstra illa 
apud Hesiodum Phorcynis et Cetus, Typhoei et Echidnse 
progeniem esse; csetera, quse narrat, si errorem de Cerbero 
interfecto excipias, cum Theogonia Hesiodi fere congruere. 
Itaque Lobeckius, vir egregius, de carminibus olim Theo- 
goniae subjunctis non recto cogitat. Huc accedit, quod 
Scholiastes ea tantum carmina, quse nos quoque habemus, 



1) Aglaoph. p. 567 [h]. — ^) Gigant. p. 141. — ^) quem 
Gaisfordius in Catalogo manuscriptorum , qui a Clarkio com- 
parati in Bibliotheca Bodlejana adservantur [Oxonii 1812 4°] 
edidit. V. p. 46. 



15 



suo tempore in manibus fiiisse aifirmat. Alterum Scholia- 
sten Gregorii*), qui in nonnuUis ab ilio dissentii (Titanes et 
Gigantes distinguit, Gigantes serpentipedes in Theogonia 
Hesiodi commemorari contendit), pleraque illius modo, sed 
copiosius exponit, eodem modo ant invitum in errorem in- 
ductum esse aut eo, quod sanctum patrem ecclesise negligen- 
tise et erroris accusare non ausus est, mentiri coactum esse,, 
certissimum nobis videtur. — Restat locus ex Scholiis in 
Iliadem Leydensibus ineditis a Valckenario in Opusculis '^) 
allatus, unde Wieselerus et alii, Gigantum bellum ab Hesiodo 
narratum esse, collegerunt. Scribit Scholiastes ^) : ^laropta. 
Oc TTspì Kpóvov Oòpavou TTaToB? dp^àcoc Ttràve? roTg- 
à{X(pì ròv /Ica vecuripoc^ BsoTg nóÀspov r^pavzo , xac zóòzo 
nparrscv 8c^ èm^ouÀr^g' èyvcóxam^ xaì òrjXouac zóuro Ad xaì 
à^cóuaiv aòzoT? (juyxpoz^dac zcp zou 7ioXé}iou xacpo) xaì zt- 
jirjGac ZTjV Zzuya xaì zo zr^g Hzuyo^ uòcup opxov d^Siuv nocr^aat» 
ri lazopca Tzapà 'Hacódoj xaì Oeoyóvw. Quae verba non modo 
mendosa, ut Yalckenarius dicit, sed etiam lacunosa esse, 
facile intelligitur. Nam qui sunt illi, qui Titanum insidias 
Jovi produnt? Verisimile est, mentionem Stygis liberorum 
excidisse, alia depravata esse, veram formam narrationis eam 
esse, quam Hesiodus Theog. 383 sqq. habet. Itaque Mlit- 
zellius Tiapà ' Hgcuoùj èv Osoyovca recte correxisse videtur. 
Sed utcunque se res habet, id quidem certum est, de Gi- 
gantum bello illum locum non esse. Nihilo minus hic error 
late serpsit^). 



^) quem Montacutius cum duabus Gregorii in Julianum in- 
vectivis Etonse 1610 edidit. v. p. 153. — ') IL p. 127. — 
') ad II. XIX. 127. — ') C. Mùller Fragm. Hist. Greec. II. p. 
12, Sclioemann. Opusc. II. p. 140 annot. 23, Preller. Gr. Mytb. 
I. p. 57 annot. 3, 



16 



Nescimus igitur, num Hesiodus plura quam illos paucos 
versus, quos e Theogonia attulimus, de Gigantibus scripserit. 
De cseteris poetis epicis antiquioribus fere in eadem igno- 
ranza versamur. Etsi admodum verisimile est, qui psene 
totam mythologiam complexi sunt, etiam illam fabulam nar- 
rasse, testimonia tamen, de quibus dubitari non possit, de- 
sunt. Nam verba Herennii Philonis *) de Hesiodi et Cycli- 
corum Theogoniis, Gigantomachiis, Titanomacliiis tam uni- 
verse de omni historia deorum ab antiquioribus scriptoribus 
tradita dieta sunt, ut in illa quseslione nullius momenti sint, 
et Scholiasten Apollonii Rhodii'^), ubi scribit: ' dk tyjv 
nyavToiJLa^cav no^aag (prjGtv, ori h Kpòvoq }iZ'Lajiop(po)B^eh sk 
iTtnov (7(jvsyav£zo ^dùpa zjj ^ QxeavoÙ xaì èia rouro yéyovsv 
ò Xetpojv c7i7ToxévTaupo<;, frequenti Scholiastarum errore Gi- 
gantes et Titanes confudisse, viri docti, quos enumerat Wie- 
selerus^), suspicati sunt. Quam suspicionem commendat, 
quod Carmen antiquius illius tituli nusquam alibi. Titano- 
machia autem incerti auctoris ssepius commemoratur *), et 
quod scimus, in hac Chironis mentionem factam esse^); ncque 
magnopere obest, quod in iisdem Scholiis, in quibus Gigan- 
tomachia tamquam carmen incerti auctoris citatur, postea 
Titanomachia Eumelo tribuitur^). Ncque enim Scholia e 
commentariis unius viri coUecta sunt. — Multo incertior 



^) ap. Euseb. Prsep, evang. I. 10 p. 39 Viger, cfr. Welcker. 
D. ep. Cycl. I. 95. — ^) ad. I. 554. — ^) Gigant. p. 141 
annot. 1. — ^) ó ttjv Tiravo/ia/cau ypd([^ag Schei. II. XXIII. 
285, Clem. Al. Strom. I. 15. 73, Cram. Anecd. Oxon. I. p. 75. 
ò TYjV TtravopLa^tav Tzoirjaag, eir Eu/jlj^Xó^ ècrrcv ò Koptv&to<; -^ 
" Apxzìvoi; yj odrcg 8:^7tot£ y^atpei ò\>ofiaZ6}xevo<; Athen. VII. p. 
277 D. — '■') Clem Al. l. e. — «) ad. I. 1165. 



17 



est suspicio LH. Tossii 1), versum, quem sine poetse nomine 
affert Scholiastes Pindari Nem. III. 38: 

ad Titanomacliiam illam referendum esse. Neque enim quem- 
quam ante Callimachura -) ^gseonem Gigantem appellasse, 
constai. 

In hymnis, qui Homerici feruntur, Gigantes non com- 
memorari, non est, cur miremur; nam plerique brevissimi 
sunt, et pauci, qui longiores sunt, deos in bello Gigantum 
aut nullam aut non magnam laudem adeptos celebrant. In 
Batrachomyomachia autem et initio^) poeta se narraturum 
esse dicit: 

Tifhq fiuB:; èv ì3a7par/^otaev àpta^zuaavrrtq i^TiGaVy 
yrffz.\)iojv àvòpùjv iitiioùp.syoc ipya rtydvzajv, 
et murium et ranarum copias cum Centauris et Gigantibus 
comparata): 

oh<^ Kzvzaùpiov a-cparoq ipy^ezac ijòh nydvTojv 
et Junouem ranarum victarum misericordia permotam Jovem 
sic alloquentem induciti): 

àXX àye Tiavra? uvfisv àpyjyóvs^ rj zò ahv or.Xov 
xtvztaB^oj fiéya Ttravoxróvov ò,Sptp.oepYuv, 
w TTors xaì Kanavrja xaréxravs? Oj3pt}iov avdpa 
xaì jiéyav 'EyxéXaòov xaì aypta (pula rtydvrojv. 
Si Batrachomyomachia Pigreti, x\rtemisise majoris fratri, a 
Plutarcho jure tribuitur, aut hic aut in locis Pindari, de 
quibus mox dicendum est, vetustissimum testimonium de 
Gigantum cum diis pugna servatum est. 



') V. Welcker. D. ep. Cycl. II p. 413. — ^) Hyran. in 
Del. 142. — 3) V. 6—7. - ') v. 171. — '') y. 280 sqq. 

2 



18 



§ 4. 

In cladibus tristissimis litterarum Graecarum numeran- 
dum est, quod omnis fere poesis lyrica antiqiiior periit. 
Etiam ad nostrani fabulam penitus cognoscendam maxime 
sine dubio usui essent, ut exempla panca nominemus, hymnus 
Alcmanis in Jovem Lyca^um, Alcsei in Minervam, Pindari 
in Jovem, Phrynichi in Minervam. Sed egregiis illis prae- 
sidiis iniquo fato privati e carminibus lyricorum, qui ante 
Pindarum vixerunt, unum tantum locum de Gigantibus af- 
ferre possumus. Xenophanes in nobilissima elegia de con- 
vivio ab Athenaeo^) servata eum virum laude dignum judi- 
cat, qui spretis fabulis fictis antiquiorum recte facta in 
convivio referat et de virtute agat. Xenophanis verba 
haec sunt: 

àv8pa)V oalveìv (se. )(^prj) toutov, o<; è(T&?,à mwv dva^atvsc, 
wg ol iivrjfioaùvYj, xai zov, oq àpf aperr^g, 

ouTt fxdyac odnet Ttrrjvcuv oudè riydvTiuv, 

oòdè rà Kevraupcuv, riÀdap-aza zwv npozépcjv, 

rj ardmaq a(fB8avd<r ToTg oòdèv ypYjazòv iveaziv 
d^Bojv oh TipoprjB^BtrjV aìh iyscv àya^óv. 
Xenophanem fabulis vulgaribus Grsecorum inimicum fuisse, 
satis constat; utrum scolia mythici argumenti decantata an 
carmina epica recitata hic siguificet, dijudicari non potest. 

Multo majoris momenti sunt testimonia de Gigantum 
fabula, quse epiniciis Pindafi continentur. luitio carminis Py- 
thici octavi tranquillitatem sive temperantiam (r^yv rjau'/^ta)^) 
tamquam deam magnam erga moderatos benignam, superbos 
vero frangentem invocai Cujus potentia demonstratur bis 
Yersibus -): 



') XII. 462 C. — '') V. 12 sqq. 



19 



r«v oòdk Uopif'jptcjv jidd^ev 

nap aìaav ègepsBcCajv. xépòo<; oh (fiXraTov^ 

éxóvroc et zi^ ex ouficov (fépot. 

^ia de xaì iieydXauyov idipaXev èv '/P^^^' 

Tofwg KtXiq kxazóyxpavoz ou pnv aXu^ev, 

oòdk fiàv l^aadzuq rtydvziov ojià&sv Sk xspauvàj 

ró^ocac z 'AnóXÀiovoc. 
Pindarum de duobus deorum piignis, altera contra Gigautes, 
altera contra Typhoeum, dicere neque recentiorum more 
hunc illis annumerare, Disseuii^) causa scribentis, Typhoeum 
additum esse ut unum e ferocissimis et maximis, comme- 
moro. Num Porphyrio idem esset, qui paulo post Gigantum 
rex appellaretur, Welckerus-) dubitare non debuit; neque 
enim Pindarus ullo modo prius aliquem e vulgo Gigantum 
tjurbas moventem, deinde regem poenas subeuntem commemo- 
rare potuit. Scholiastes Pindari vult, Porphyrionis csesi 
gloriam totani Apollinis fuisse, Typhoeum a Jove solo supe- 
ratum esse. Hoc certum putamus propter caetera testimo- 
nia, de ilio dubitar! potest. Nani verba Pindari ambigua 
sunt, et apud Apollodorum Porphyrionem et fulmine et 
Herculis sagittis contici vidimus, et potuit sane heros sagittis 
armatus. prsesertim in Heraclea aliqua, locum dei arcite- 
nentis occupare. — In Carmine Nemeo primo (v. 64 sqq.) 
Tiresias gloriam futuram Herculis infantis prsedicens pugnam 
cum Gigantibus tamquam maximam laudem ejus extollit: 

xac rtva abv 'RÌayto) 

àvdpcjv xópo) OTScyovza ròv èyBpózarov 

fÒLaé Viv dojaeiv }iópa). 

xal yhp orav ^aoì èv riBÒto) Oléypaq Tqàvzzaai fxdyav 

') Pindari Carmina Voi. H p. 305. — ^) Griechische Gòt- 
terlehre I p. 793 annot. 18. 



20 



jaia ntipupazab^at xójia\) èvsr.sv, 
Hic primiim de loco pugnse audimus. Ultimum versum sic 
interpretatiis est Scboliastes : ztjv xó/itjv aòzrjg ryjv ^ai8c}jL7jv 
aojKpufjYjataS^ai zfj Ifj (Tuii/Srjas'cac. Imaginem igitur Telluris filios 
lugentis Pindarum expressisse, putat. Quse interpretatio , a 
recentissimis editoribus, Bergkio (saltem in editione priore, 
ubi yaca? scribit) et Schneidewino * ), probata, ferri non 
potest ; nam utió cum dativo de causa proxima, non de re- 
motiore usurpatur. Atqui sagittse Herculis mortem Gigan- 
tum, bsec dolorem matris, bic demum, ut crinem foedet, 
efficit. Verbum <pupsiv etiam de rebus non humidis macu- 
lantibus et verbum yr^ de pulvere usurpari, satis constat. 
Verba (patotjujy xó/ia^ eodem modo dieta sunt atque si 
zivó^ additum esset. — Etiam in Carmine Nemeo septimo 
(v. 90 sqq.) Pindarus Herculem domitorem Gigantum appellat : 
èv zcv X èB-éXot, riYavza<; o<; èòdfiaaac, zòruy^à)'^ 
vo.iztv — ^ojyivri^ — — ^aBéav dyucdv. 
Sequuutur duo loci de Alcyoneo ab Hercule et Telamone 
interfecto, alter Nem. IV. 25 sqq: 

(TÒv (b TzoTS Tpmav xparaihq TsXafidtv 

rMp^Tjffc. xaì MépOTiaq 

xaì zòv jiéyav TMÌzixtazav zxzayXov 'AXxoovrj, 

oò zzrpaopta<; yz r.ph ouiuozxa Tzézpu) 

r^pcod? z èr.zp.j3z(3a(I)za^ cn7:oddp.oug sXev 

oh zó(Torj^, 
alter simillimus Istb. V. 31 sqq. 

sìÀs ok napyafiiav, tzs^vzv de cròv xscvo) Mspónojv 
i&vsa xaì zòu jìou^ózav oupZL Xao^ 



■j in altera editione Pindari Dissenii Voi. I. p. 177. 



21 

0XeYpatatv supwv \4?^x'jov7^, a(fZ':ipaq o ou iftioazo 

yepaìv ^apuip^óyyoio vz'jpà^ ^ ìlpaxXirjC. 
Carmina, e quibus hi loci siimpti siint, ambo iu laudibus 
^ginetarum versantur. Igitur coUigere licet, pugnam Phle- 
graeam hic commemoratam ab ea diversam esse, in qua 
Hercules diis contra Gigautes auxilium tulit ; neque enim 
Pindarus prsetermisisset, Telamonem deorura socium fuisse. 
Eadem de causa improbanda est narratio Scholiastse ad 
locum priorem, Herculem ab Erythia, Geryonis insula, re- 
deuntem cum Alcyoneo conflixisse; neque enim de tam 
prseclara expeditione poeta tacuisset. Verbum i3ouj3ÓTa\t ex- 
plicatur eo, quod Apollodorus narrat, Alcyoneum Solis boves 
abegisse, et sic etiam Scholiastes Isthmii carminis scribit: 
^ooiSózav 8k zòv jSouxóÀov ^r^crt, r.ap'' ou (lege r.ap^ o) ràc 
'Hàcou j3ou^ aTTr^lcwt. Idem isthmum Thracium (Pallenes) 
pugnae locum fuisse, narrat, quod rectius videtur^) quam, 
quod Scholiastes carminis Nemei habet, Alcyoneum in isthmo 
Corinthico interfectum esse. Neque enim quod Wieselerus -) 
ad hanc narrationem commendandam affert, isthmum Corin- 
thicum mari Alcyonio allui, magni momenti est. Scholiastes 
carminis Nemei addit post illos quatuor et viginti viros 
necatos Alcyoneum lapidem maximum in ipsum Herculem 
conjecisse; Herculem tam dextre clava usum esse, ut lapis 
repercussus Gigantem opprimeret ; lapidem vero postea in 
isthmo monstrari. Propter locum Plinii^), ubi Halcyone 
mons aut Pallenes aut Macedonise adjacentis coramemoratur, 
0. Jahnius*) Alcyoneum ilio ipso monte pugnasse creditum 



•) Bceckh. Prffif. p. XXIX. — 2) Gigant. p. 172. — "") Hist. 
nat. IV. 10. 17. 36. — *) Berichte d. sàchsischen Gesellschaft 
d. Wissenschaften 1853 p. 136. 



22 



esse suspicatur. Sed neque codices Pliniani optimi „Hal- 
cyone" habent, veruni „Algion", et Pindarus Scholiastes- 
que de lapide ingenti, non de monte loquuntur. Alcyoneus 
etiam in fragmento ab Hippolyto servato *), quod Pindaro 
recte, ut videtur, tribuitur, inter mortales, quos terra primos 
edidit, commemoratur. Codex habet: 

^aXeTTÒv 8é ^Yjacv è^S'jpsTv erra — ' AKaXxoiieveh^ 

àvéayz T.pù}ZO<; àv^piómov, etzB bYts. 

0zXXyjvyj ^ÌBYpatov WXx'jovéa TipeaiSurazov rcydv-cuv 
se. èréxvaxTS. 0eXXrjvrj Schneidewinus in ballava, G. 
Hermannus, qui etiam ^paauyuiMv ante nydvrwv addit, in 
IJaUdva, Bergkius in IlsUdva correxerunt. Sed utcunque sin- 
gula verba constituenda sunt, quod Alcyoneus Tipeapurarog Fc- 
ydvTojv appellatur, cum ilio loco carminis Pythii octavi de 
Porphyrione rege Gigantum pugnare videtur. Yerum nihii 
obstat, quominus Pindarum e formis discrepantibus fabula- 
rum precipue in rebus minutioribus non semper easdem 
secutum esse censeamus. 



s 5. 



Tragicorum ^schylus et Sophocles panca tantum de 
Gigantibus habent. In Eumenidibus ^schyli 2) Orestes, ut 
Minerva, quse abest, sibi auxilio veniat, liis verbis optat: 
dXX'' eìrz y(ijpo-<: àv TÓnot!; Ac/Suarcxr^i? 
Tpirwvoq àiupì ysòjxa yevzBXtoo TMpou 
ziB^Yjatv òpd^òv Tj xarr^pzipri nòdo., 
(ptkotq àprjYoua\ etzs ^X^ypatav TiXdxa 
d^paau<; Tayouyoq a>s dwip èntaxonsì, zX^oi. 



■. Schneidewin in Pliilologo I. p. i2\ sqq. — '^) v. 29^ sqq. 



23 



Apparet, incolas Phlegrse hic ut populum nondum exstinc- 
tum, deae invisum commemorari. Quod narrationi vulgari 
repugnat; Orestes enim multis annis post Herculem, qui 
una cum diis Gigantes delevit, vixit. Sed poetas in fabulis 
ordinem temporum non semper servasse, satis constat. — 
In Septem contra Thebas i) Capaneus a nuntio, qui hostium 
duces describit, 

nyat; od' aXXo^ zo^j ndpo? XzXzyixévoij jisc^cuv 
appellatur (antea nominatus est Tydeus). Uya^; Me homi- 
nem ferocem, viribus suis magis quam deorum auxilio fretum 
significare , e cuncta narratione nuntii facile colligitur. Si- 
mili modo in x\gamemnone -), ubi de Helena dicitur: 

inÀsucrs ^ecp'jpo'j Ytyavzo^ wjpa, 
violentia zephyri significari videtur, et, quod in Etymologico 
Magno ^) atque in Bekkeri Anecdotis^) legitur: UyavToq 
jxtydXou, layupou, propter geuitivum ex annotatione aliqua in 
hunc locum scripta fluxisse suspicamur. Longe aliam in- 
terpretationem proposuit Wieselerus ^), zephyrum ab ^^schylo 
verum Gigantem habitum esse ; Gigantes enim, ut multa alia, 
sic etiam procellas significare. De re universa postea vide- 
bimus; hic satis erit annotare, locum similem Euryti lyrici, 
quem Wieselerus apud Laurentium Lydum ^) invenit: 
"^Epojzi, ov 01 jiuBtxoì Zz(pupou njavro^; eìvac naìoa à^tooaiVy 
wc (frjmv Eupuro? u Aaxcovtxog iJLsXo7tOió<;, apyz-zai ok ouzaj<r 
dyaXfiazosidh ''Epcu?, admodum incertum esse. Nam verbo- 
rum Titfupou Ttyavzoq codex Caseolinus paucas tantum lit- 

teras habet (s ya . zo?), cseteras Hasius supplevit; 

deinde Eurytus nusquam alibi commemoratur (Bergkius eum 



') V. 424. — •'') V. 692. — •') s. v. Fcyauzog. — *) I. p, 
232. — '') Gigant. p. 183. — «) De Mens. p. 117 Bekker. 



24 



prorsus omisit), ut de tempore ejiis nihil omnino sciamus; 
denique Eurytus quoque Zephyrum metaphorice Gigantem 
appellare potuit. 

Apud Sophoclem in Trachiniis *) Hercules se mulieris 
dolo perire sic queritur: 

xoh zauTa lóyyji motaq ouW b yyjyevrjg 

(TTparòg FcydvTOJV ours ^rjpeiog ^ca 

ouS^ ^ EXXàq ouT ayliiìGCoq ou&' oarp» èyoj 

ymav xaB^atpojv cxó/j.yjv, zòpaaé tuo. 
Yerba ^rjpscot; /Sca de Centauris, X^óy^y] Tisdcdg de exercitibus 
hastis armatis dieta videntur. Colligas fortasse ex hoc loco, 
Gigantes saxis et arboribus armatos Sophoclis animo obversa- 
tos esse; nam basta sic tantum; si hominum propria est, 
ad homines significandos usurpar! posse videtur. — In frag- 
mento ^gei Sophoclis a Strabene 2) servato iEgeus Pandi- 
onem terras suas quatuor filiis sic divisisse narrat: 

èp.o} ph ojptaev rMTTjp 

àxrà<; dmX&eTv rrjgos yrj<g . . . 

TTpea/SeTa vscpag' alza . . . Aùxoj 

Tov dvrmXsupov xrjnov Eò^oia'^ vépsr 

Ncaoj ok rjyv opcwXov ècacpsT yBóva 

2Jx£cpa)V0ig dxTrj<;' r^?- ok yrjg za npò<; vórov 

ò (Txhfjpog ouroq xaì FtycÀVrag èxTpé<pa>v 

e'àyjys ridXXai;. 
Pallantem cum quinquaginta filiis ^geo, quem ut orbum 
senem contemnerent , insidias struxisse et post adventura 
Thesei apertura bellum movisse, Plutarchus^) scribit. Ap- 
paret igitur, verbum Hyag hic non aliter accipiendum esse 



^) V. 1058. — *) IX. p. 392, fragm. 19 apud Nauckinm. 
^) Thes. 3 et 13. 



25 



atque in ^schyli Septem contra Thebas, ubi de Tydeo et 
Capaneo usurpatum est. Quse in verbis Sophoclis latere, 
C. 0. Miillerus arbitratus sit, postea, quum ad fabulas sin- 
gularum urbium et regionam Graecaruni venerimiis, vide- 
bimns. 

Enripides Gigantes saepius commemorat. In Bacchis ^) 
Pentheus a choro cum Gigante comparatur: 
fJsvd^suc^ ov 'E^cwv è(pùrBoa£ y^^uvtog, dypuonòv 
ripa?, oò (pù)Ta ^puTBiov, (puvtov o' wgzb nyavz àvzmaXov 

et in Phoenissis ^) Antigona de Hippomedonte : 

£ £ w?- yaùpO(^, ójq (po^Bpoq zìacosTv, Hyavrc yrjyevéza 
npoaópoto^j àarepojnh^ èv ypafaxaiv, oò^ì npóafopoq àixspttp 
yévva, 
ubi verba daTspwnòg èv ypaipaiaiv de stellis in clipeo Hippo- 
medontis dieta esse videntur. In eadem tragcedia ^) nuntius 
de clipeo Capanei narrat: 

GtoripovójToiq o aGTiiooq Tunot!; ènrjV 
Ftyag èn wjxoc? yrfyzvTiq oXt^v tiuXìv 
(fépitìv p.ojìoìatv è^avaandaa^ /SdBpcov, 
uTtóvocav Yj/JÙv^ ola ntiat-at nóXcc. 
Hercules Gigantum victor in fabula, quse Hercules furens 
inscribitur, ter commemoratur. Amphitryo enim, ubi vir- 
tutem filli contra Lycum regem defendit, ante omnia te- 
statur ^) 

Acòg xapauvav - - Té^ptnnd re 
èv ole l^elSrjXLog toìgl yrj<; ^XaGrijp-aGt 
TiyaGty Tiltupoìq TiTTjV èvapp-ÓGa? iSéXrj, 
tÒv xaXktvixov perà d^ewv èxwpaGZV, 



') V. 540 sqq. — ') v. 128 sqq. — ^) v. 1130 sqq. 
*; V. 177 sqq. 



26 



deinde Centauros , quos etiam Xenophanem et Sophoclem 
Gigantibus adj ungere vidimus. Ab eodem Amphitryone Her- 
cules postea appellatur ' ) 

èixo^ yuvo^ ò TcoXònovog, oq èra dòpo rLyavTocpóvov 
TjXB-Ev (TÒv ^sótai 0XeYpa7ov sk TTzdfov damard?. 
Paulo post Hercules ipse de ingentibus laboribus suis 
querens-): 

noLO'jq TOT Tj XéovTaq ^ TptaujjidTOU? 
Tu(pcbva<; ^ nyavraq ^ zsTpacrxzXrj 
KavraoponXrj^Yj nóXe}iov oòx è^^vuaa; 
Verbum Tucpwvag Elmsleyo tantum offensionis habere visum 
est, ut Tr^puuvaq scripserit. Sed triplex Geryon cum exaggera- 
tione Typhon appellari optime potuit Welckerus^) et Wiesele- 
rus"^) ipsum illum Jovis adversarium significari, vix recte puta- 
verunt; ncque enim ante Lycophronis tempora ullum testi- 
monium de Typhone Gigantum socio occurrit. — In eadem 
tragoedia chorus Herculem suos occidentem sic alloquens^): 
jieXA^pcDV zapayiia Tapzdpiov, co<; èn 'EyxsXddco 
TMzh naXXà<; eh dófiou^ 7iéixnei<;, 
Minervse csesi Enceladi gloriam tribuit; quam Silenus vana 
gloriatione sibi arrogat in Cyclope^): 
oV àji^ì yrjyevYj jJ-dyrjV èoph^ 
èvdé^tog gw nodi TMpaamarrj^ ysyòj'^ 
''EyxéXaòov héav \xÌgti\> (^évcov Sopì ixTScva. 
Quia Bacchum alloquitur, apparet, jam Euripidis tempore 
illum deum victorise Phlegraeae participem creditum esse. — 
Idem discimus loco lonis*), ubi mulieres Athenienses tem- 
plum Delpliicum admirantes sic colloquuntur: 



1) V. 1192 sqq. — ^) v. 1271 sqq. — ^) Griechische Gòt- 
terlehre I. p. 793. — ^) Giganten p. 151. — ^) v. 907 sqq. 
— 6) V. 5 sqq. - ■) v. 206 sqq. 



27 



(Txéipac xXóvou èv -zziytGt Xdbjotat rtydvrojv, 

ofos Sspxóiied^y w (ftXat. 

Xeùaaeii; oOv èn 'EyxeÀddo) yopyòjTicv TidXXouaav hruv, 

XtuGGO} naXkó.o èjiàv &eóv 

re ydp, xspauvòv àjKptr.upov oiSptp.ov èv Jcò<^ 

èxTjiSuXotat yj-potv ; 

bpijj ròv Bd'tov MtfxavTa nupì xazaid^aloì, 

xaì Bpóp.io<^ aÀXov artoÀspocai xtaaivotai jSdxrpoig 

èvacpe: Fd^ zéxvojv ó Baxyeù^, 
De nonnullis verbis hiijus loci corruptis, quia ipsam fabu- 
lam non attingunt, dicere supersedebimus; etiam de parte 
templi illis deorum et Gigantum imaginibus ornata quserere 
hac de Gigantibus disputatione alienimi judicamus. — In 
eadem tragoedia est narratio aliunde non nota de Gorgone 
in ipsa deorum et Gigantum pugna a Minerva occisa. Creusa 
enim , quse lonem veneno tollero vult, se guttam mortiferam 
Gorgonei sanguinis habere servo narrans ita incipit*): 
oìa^a yriYevYj jidyr^v^ ♦^ 

S. 010' YiV ^léypa rtyavztq earr^aav ^soT^. 

C. èvrau&a Fopyóv srsxs Ftj 8scvòv répa?. 

S. 7J Tzaiah abzr^^ auiifiayov, d-sòjv tmvov ; 

C. vai" xat vcv ixzzcv rj àtu<; lìaXXà^ Bed. 

S. Tióióv Zi jiopcpr^^ ^yj;l^ iyouaav àyp(aq\ 

C. d^ujpax èycSvr^? 7[Bpci3óÀoc^ ujnÀtGfiévov» 

S. àp' ouzo^ èad-' ò fiu^oc^ ov xhjo) ndXai\ 

0. zrjJjTTjq 'A&dvav oépo? èra Gzipvotq iysiv. 

S. TjV alyio òvojxd^u'jat, UaXMòo^ aroXijV'^ 

C. tóS' taytv dvofia^ &£wv or r^X^ev zìe 8ópu. 
Similia tamen sunt, quse Diodorus narrat -), Minervam ^gida, 



') V. 987 sqq. — ') III. 70. 



28 



monstrum ignivomum Terra natum, in Libya occidisse; 
pellem ejus postea dese thoracem esse; Terram hac ira 
commotam Gigantes contra deos peperisse. — Deuique quem 
locum in curru Jovis Herculem tenentem nuper vidimus, 
eundem in Ione Creusa Minervse tribint*): 
jxà TTjv TTapaaruZouaav àpp.amv tiotz 
Ncxrjv \4&dvav Zr^vì yrjjtv€t(; im. 
Poetas comicos, adversus deos non niniis verecundos, 
ne Gigantum quidem fabiilam neglexisse , facile intelligitnr, 
neque testimonia desunt. Nam et Cratinum juniorem, 
comoedi£e mediae poetam . fabnlam Gigantes inscriptam do- 
cuisse, auctore Athenaeo, qui hoc fragmentum servavit -) : 

o^£i, xaTivóg r è^ép^sz Bucudéarepoc; 

olxéc Tcg, Ój? eocxsv, èv zw ^d(7/xari 

Xti3avuJT0TMÌrj<; tj pAyscpoc ZtxeXtxó<;, 
sciraus, et in Aristophanis Avibus ^) Pisthetserus, qui urbi 
aerise Nephelococcygiae nomen dare jussit, Euelpidse quse- 
renti : 

àp èarh auT/jyì NecpzXoxoxxuyta^ 

'iva xaì rà Osayévoo? rà noXAa yprjp.aTa 

rd T Alayjvou y' ànavza^ respondet : 

xaì ^wcrzov fxkv oòv 

rò 0Xéypa<; T.sotov, ?V ol Bsoì roJ>c yYjysvsT^ 

dÀaCovsuófisvoi xaB^unsprjxó^riaav . 
Locum difficillimura Vibius, interpres Norvegicus Avium, qui 
solus, quantum scio, de eo accuratius egit, sic fere vertit: 
„et ante omnia, ubi campus Phlegrasus est, ubi dii Terrae 
filios gloriando superarunt." Putat*) poetam occasione ob- 



1) V. 1528 sqq. — ^) XV. p. 661 E. — ^) v. 823 sqq. 
^) in annotationibus interpretationi adjunctis p. 201. 



29 



lata totam de Gigantura cum diis pugna narrationem irridere 
et cum Theagenis et ^schiuis divitiis ad fabulas fictas re- 
ferre; poetarum igitur de diis mendacia perstringi. Yerum 
x\ristophanes ipsos deos, non poetas, mentieutes inducit at- 
que adeo in ipso proelio gloriosis mendaciis hostes superantes. 
Quod eum sumpsisse suspicamur ex aliqua Gigantomachia paro- 
dica, qualis fuit illa, quam Hegemonem Atheniensibus eodem 
die, quo cladis Siculse nuntius allatus sit, recitasse scribit Athe- 
nseus^). Sed maxima difficultas inest in verbis y.ai Xwazov 
/ih ouv, quse ncque „quod oi^timum est,'' ncque _ante 
omnia" significare posse videntur. De scntentia loci con- 
jectura sine dubio sanandi hoc solum addam, Pistlietserum 
quoque Theagenem et ^schinem irridere videri, possessiones 
eorum ad campum, ubi dii tam vehementer gloriati erant, 
referentem. — Porphyrio Gigas propter ambiguum nomen, 
quod etiam fulicam significat. bis in Avibus commemoratur. 
V. 1249 sqq. Pistheta^rus Jovi sic minatur: 

Tiéinpw ok 7:op<pupcojva<; i^ zòv oòpavòv 

opvc? £7:' aòzuv napòrxXàq èvr^p/ié'^ou? 

TtXécv é^axomou? zòv àpSpóv, xa\ òrj ttots 

eh Tiopfuptijjv auTùj irapécr^s r.pdyjiaza, 
et V. 553 Euelpides exclamat: 

(b hs/Spcóva xal Tlopfupiojv cuq opapdaXéov rò r.óXtapa, 
Si Scholiast^e ad hunc locum fides habenda est, Cebriones 
quoque nomen et avis et Gigantis a Tenere superati est. 

% 6. 

Fragraentorum, qu£e e scriptis historicorum vetustissimorum 
servata sunt, nullum ad fabulam nostram pertinet. Herodotus 
autem locum saltem pugnae Gigantum cum diis commemorat, ubi 



') IX. p. 407 A, 



30 



enumeratis oppidis Pallenes pergit ' ) : cmxat ydp eìm al rrjv 
vuv HaXÀTjvrjV, Tzpórepov Sk 0Àéyp7]v xaÀsofxévYjv V£fxóp.£vac. 
Presse orationis scriptorum, qui Gigantum mentionem faciunt, 
Herodoto aetate proximus est Plato, qui in libro secundo 
de republica^) deorum cum diis inimicitias et pugnas nar- 
rari et depingi in perfecta civitate vetans etiam hsec scribit : 
TioXXóu dee rcyaVTOjjLa^cai^ re /xuBoÀOYT^zéov aÒTOc<^ xaì Tiocxdréov 
xaì aUa^ ij^Bpag noKXàq xaì 'Kavrodanà<; ^eàjv rs xaì Tjpcóojv 
npòg <Tuyy£V£c<; t£ xaì otx£iou<; aurwv. In Convivio Platonis ^) 
dii, quid hominibus primis robustissimis facerent, dubitasse 
narrantur; ours yàp onioq à7iox'Z£tvai£v £t/ov xaì ujG7:£p zoh^ 
nyavraq x£paovcó(7avT£<^ tu yivoq à(pavtaat£v x. r. k. Deni- 
que in Sophista *) Plato controversiam eoruni, qui corpora 
tantum esse affirmabant, cum iis, qui corpore carere, 
qusecunque re vera essent, exsistimabant , bello Gigan- 
tum centra deos facete comparat: Kaì p-rjv iocxé y£ èv 
aòrocg ohv rtyavzoiiayja rtg dvat dia rrjV àpfiG^rjTrjatv 7T£pì 
TTj'^ Guatai; np()(; àìXrjìoo'^. Hib;; Oc ph dqyrjvè^ oòpavou xaì 
rou dopdrou ndvra iXxouat, zal; y£paìv dT£yvà); wg nérpa'^ 
xaì dpu; 7T£pdapj3dvovT£;. — — Tocyapouv oc irpòg aòzoò; 
àpft(T^rjrouvT£q pdXa £uXaiSw<; avwBev è$ dopdrou no^kv 
dpuvovzac, vorjzà azza xaì dcrwpaza £tòrj ^ta^6p£V0i t^v 
àhj^tvrjv ouaiav £Lvat. In locum Gigantum paulo post^) ad 
comparationem variandam alios Terrse filios, Spartos et Auto- 
chthonas, substituit. — Isocrates, Platonis fere sequalis, in 
Helena^') de diis scribit: aJjzoì yò.p noXu p£cC(o xaì o£cvoz£pav 
ènoirjaavzo napdza^tv zrj; npòg Hyavza; auzolg y£Vopivif)^. 
Tipo; ph yàp £X£ivou;p£z dÀXi^Àwv èpayéaavzo, 7i£pì òk zauzi^<; 



^) VII. 123. - 2) 378 C. — '■') 190 C. — ") 246 A sqq. 
Wieselerus (p. 145) rrjv ouac'av miro modo de possessionibu8 
deorum interpretatur. — =) 247 C. — ^) 53. 



31 



(de Helena) rtphc afàq aòroug Brioléjirjaav. — Ephorus, 
illius discipulus, in libro quarto i) fabulam nostrani bis fere 
verbis explicare conatus erat: Oi ok mpì rrjv nàhu jxh 
0Xéypav, vuv de IJa^ÀrjVYjv òvojiaCoixéwjV xarocxouvT£<^ rj<Tav 
avd^pcunoc wpioì xaì iBpóauXot xaì àv^pcoTiofàYot, oc xaXoufievot 
nyavre^, oug ^ IIpaxXrj<; XiyzTat yetpcÓGaa&m zyjv Tpocav eXcuv, 
xaì 8cà rò xpazrjO'a: zou^ nspì ^ IlpaxXia òXtjou^ avrai; zCov 
riydvrwv tzoXXojv ovtìov xaì àot^wv S^bùjv spjov anaatv 
èdóxec yayovévai rò mpì rrjv p-dyjiV. — Historicorum , qui 
post Alexandrum vixerunt, Duris Samius 2) scripserat, tou<; 
uno Ttìjv rcydvTwv xa7EVByBévTa<; ÀcSou;, roug jxkv eh ttjv d^d- 
laoaav maóvzaq ytvéa^at vrjdouc, roug db eh rr^v yryv oprj, 
Phylarckas ^ ) mpì IlaXXadtujv èv rfj Ftydvzwv p-dyrj xars- 
VTjVByjxévcov narraverat, Timaeus^) pugnam Gigantum ad 
Campaniam retulerat; scribit enim Diodorus^): ^0 S' ouv 
' tìpaxXrj^ ano zou Tcl3ép£W(; dva^eu$a<; xaì òie^twv rrjv napdXtov 
Trj'^ vùv ''haXta<; òvojxaCopévrji; xaT-^VTr^aBV Big tò Kujiaìov 
nsocov, èv (h jiodoXoyoùmv dvopag yBvéa&at toc? tb ptìjjiaci; 
npoByovra<; xaì ènì napavojJLca òtcovopaaixBvoug, o'ùq òvoixd^BaB^at 
riyav'za<;; wvojxdffd^ai 8b xaì rò neStov roùro 0ÀBypaTov ano 
Totj lóipou zoo rò naXatov dnXarov nùp èxcpuaCovzoq napanhr^Gtoj<; 
Tjj xard TTjV IitxBXtav Actvt]. xaXBcrac 8b vùv 6 Xó^og Oub- 
aoooùtog, Byojv noXiXà ar^pLBla zoo xBxaùcr&ai xarà zotj<; 
dpyatouq ypóvouig. robe è' ouv [YyavTag nuSopévoug' ttjv toù 
'HpaxXéouq napoumav d^poca^r^vat ndvzag' xaì napazd^aa&ai. 
Zùj npoBtprj}iévù). d^aujxaGzrj<; dk yBvojiévrjg f'-^XV'^ xazd z£ 
zrjv pióiXYjV xaì zrjv dXxrjv zwv riya.vzujv, (paaì zov '^HpaxXéa 
(TUfiiiayo'jvziov aòzùj zwv Bbcov xpazrjCac z^ P-^XJj ^<^^ "^^^^ 
nXBcGzoug dveXóvza zyjV ycópav è$r]p.Bpa>(Tac. iiuBoXoyoùvzac S' oc 



^) fragra. 70 ap. Miillernm - ») fragra. 39. — ^) fragra. 
79. — ■>) fragra. 10. — ') IV. 21. 



32 



nyavzeq YYjyzvaT^; yzyovévat dea ttjv unepiìoXrjV zou xarcf, rò 
(Tùj/ia iieyéd^ou<;. xaì nepì fxkv zwv èv WXéypa <povsu^évTa}\* 
FiydvTùJU rocauza pu^oXoyoùm ziveq^ oìg xaì Tipatoq ò auy- 
ypaipzhq YjxoXoubrjaav. — Timseum in hac re sequitur Poly- 
biiis, ubi de agro Campano scribit^): èmzixéazazoq ok xaì 
napà zoTq /xu^oypd<poc<; ò nspì zouzuìv zoju r.zòiojv Xéyezai 
XuyoT npoaayopzuezat ok xaì zwjza ^ìzyprùa^ xa^dmp xdt 
ézzpa zòjv èm(pavù}V tlSoìcov &soù? ys /irjv pdXtGza nspì 
zoùziov sìxo<; Yjptxévat oca zu xdXXo^ xaì zyjv dpszrjv aòzwv. 

— Quam regionem Aristoteles in Meteorologicis -) signitì- 
cet, scribens: onou 8' dv yévYjzat zocouzo<; (TZia[x6<;, èrunoXd^et 
TÀYjB^o^ Xc&ujv, ojqmp zujv èv zoT^ Xtxvotq ava/Spazzofiéviov 
zouzov yàp zov zpóvMV y^vofiévou aziapóù za nzpì ZmoXov 
àvzzpdnrj xal zh ^Xeypalov xaXouptvov neBiov, dijudicari vix 
potesti Wieselerus 3) Campaniam intelligit, equidem haud 
scio an illa a Sipylo non multum distans planities. qua? 
apud cseteros Catacecaumene ■*) appellatur, praeferenda sit. 

— Restat fragmentum Pepli Aristotelis, quod num inter 
testimonia antiquiora locum obtinere possit, dubium est; 
nani Peplum illum Stagiritse non sine causa abjudicasse vi- 
dentur viri docti^). Scribit Scholiastes Aristidis <^) : yj zd$c<; 
zwv dycóvojv xazà 'ApcazozéXrjv ypd(pezar Tipùìza ftèv za 
EXzLKTcvca Sia zuv xapzòv zyj<^ dyjprjzpo^ ozuzspa dh za 
Ilavad^Yjvaca ènì ''Aazépt zip FtyavzL uno '*AB^Yjvà<; dvacpsS^évzc. 

— — zauzYjv ZYjV zdqtv eh rdnXou^ auv^sh ó ^ ApccFzozéXyjg 
è^é^zzo za)V dp^atiov xaì naXatihv aycóvcuv, Pro ^Aazépt videtur 
scribendum esse'Acrzépiov; nani alius Scholiastes') habet ènì 
<póvaj zoù 'AazBpiou Viyavzoq. 



') III. 91, cfr. 11.17. — -') IL p. 368. — ') p. 157. — 
*) Strab. XII. p. 579. — ^) ut C. Miillerus Fragra . Hist. Greec. 
IL p. 189. — 6) p. 323 Dind. — ') ibid. Un. 27. 



33 



Pervenimus denique ad poetas Alexandrinos , quorum 
Apollonius de Vulcano ^eten artis suge miraculis donante 
narrati): 

npog 8k xaì aòzóyuov (Tzc/Sa.fjov dddiiaVTo<^ dporpov 
^Àacrev ^ HeXtco rtvojv y^àpt-V, oV pà ix.iv cnnotq 
Séiaro ^keypatYj xsx/jLT^ÓTa dy^iorrjTc. 
Idem J^eten inducit thoracem induentem -), 
róv oc TzópBV è$Bvapi$ag 
(T^cocTéprj^ 0ÀeypaTov ^\4pT^g uno /spai Mc/xavra. 
Idem de Amyco ^) : 

dÀX' o pkv ^ òXoolo Tufojéoq rjh. xaì auTrj<^ 
ratYj^ sìvac Bcxro néXujp zéxo^, ola nàpoSev 

yOJOfLévYj J« TtXTZV, 

quem locum Scholiastes recte de Gigantibus interpretatur. 
Denique Spartos Colchos Gigantes nominat Apollonius*). 

Callimachus Jovem nrjXayóvujv èXarr^pa, Gigantum vic- 
torem, appellat ^). Scripturam librorum nr^loyóvujv (limo 
ortorum), quam sequitur Wieselerus ^), jam Salmasius et 
Bentleius correxerunt ex Etymologico Magno, quod habet : 
Ilrilajòvz<; oc njavreq. KaXXciiayog "^ Ilr^layuvtì)^ èXazrjpa . 
Quod additur : ecprizac napà zou ex ni^Xod yzyovévac, zouzéazcv 
^^ y^/^y falsum esse, et Gigantes propter vicinitatem Pallenes 
et Pelagonise, partis Macedonise superioris, Pelagones dictos 
esse, optime exposuit Meinekius, Callimachi editor novissi- 
mus. Simili modo Lycopbro Gigantes Sitbonios appellavit*^). 
Quae Strabo de Titanibus Pelagonibus appellatis narrata), 
nihil nisi pravam hujus ipsius loci Callimachei male de Ti- 
tanibus intellecti interpretationem esse puto. — In Lavacro 



') Argon. III. 223 sqq. — ■') III. 1225. — ') II. 38 sqq. 
') III. 1053. — •') in Jov. 3. — «) p. 145 not. 24. — 7) v, 
1357. — ^) VII. fragm. 40, cfr. 39. 



34 



Palladis*) Callimachus Minervam equos ad fontes Oceani 
lavisse uarrat, 

oxa òrj^ Xu^po) r^ziialayiiéva mivra <pépotaa 
reuy^za, ratv àètxcov rjV&^ ano yrjjzvécov. 
In hymno in Delum '^) sonum clipei Martis fragori compa- 
rat, qui oritiir, 

OTMT Ahvrxcou op£o<^ nupì ru^ofiéuoco 

GEiovrai p-o^à ndvra, xaroudacoio riyavTO<; 

eh kréprjv Bptaprjog èncupida xtvopévoco, 

Callimachum alio loco partes Briarei Encelado tribuisse, et 

Scholiastes Pindari^) docet et hoc fragmeutum, quod unde 

sumpserit Bergkius*), non inverno: 

rpcyÀcó^cv òXocì) v^aog èn ^ BlyxeXddù). 
Denique in hymno in Cererem ^) Erysichthonis servos vio- 
lentos et robustos novo verbo m^òpoyiyw^Taq appellat. 

Euphorionis fabellam miram de Eurymedonte Gigante 
servavit Scholiastes Iliadis^): "Epa'^ zpecpopévrjv napà roTg 
yovsumv eh tòjv nydvrcov Eupupéocov /3ca(Tdp£vo^ iyxuov 
ènoiTjcrsv. 7] Sk npoprjd^éa èyévvYjGEV, Zeuq' dk udzepov Yrjpa<; 
TYjV àòeXcpYjV xaì yvou<; rà yevópeva ròv pkv Eòpupéòovra 
xarezaprdpioaev, ròv 8k Tlpopr^d^éa Ttpoipdatt zou nupog dscr- 
pot<; dvrjpryjcrBV. 

Apud Lycophronem ^) Juppiter deos jurejurando ob- 
stringit • 

piXXujv riyw^raq xàm Tizàvag nepàv. 
In quo versu Gigantes nulla alia de causa quam propter 
trimetri iambici rationem ante Titanes nominati esse viden- 
tur. — Lycophronem Gigantum sedem ad Pallenen et ter- 



1) V. 7 sqq. — '') V. 141 sqq. — ») ad 01. IV. 11. 
) Anthol. lyr. pag. 125. — ">) v. 35. — «) ad. XIV. 295. 
) V. 708. 



35 



ram adjacentem retulisse, apparet eo, quod Proteum ^leypaiaq 
7i<j(Tcv TopióvYjg^) et Pallenen rrjyevojv rpófov^) appellai. 
Nihilo minus eos Pithecussis insula una cum Typhone op- 
pressos esse, significat his versibus de Ulixe ab inferis 
reduce ^ ) : 

oQ^BV nydvTojv vrj(Tog rj }xZTd<f>pzvov 
d^Xdaaaa xaì Tu<pu)Vo^ àypiou òé}xa<; 
(floyiiù) ^iouaa èé^erat p.ovóaTuXov, 
èv fj m^vjxcov TrdÀjJLug d^Bcrojv yévo^ 
oudjiop^ov sh xrjxaajJLOV ojxccrsv rócrov, 
oc pLÒjÀov (hpó&uvav èxyóvoi^ Kpóvou. 
Herculem victorise participem fuisse significat, ubi Cassandra, 
Paridem ycyavropacaroc? apotai. vulneratum iri, vaticinatur "*). 
Xerxen appellata) 

nyavza, rtS BdXaaaa /xh ^arrj 
TtB^òj 710T iaraty yrj Sk vaua^XioB^rjaB'zau 
Similiter ad Hectoris vini signifìcandam eum appellat tuv 
HavaarpaTov p.éyav èy^ivpiov Uya^za, Canastraeum a Cana- 
straeo promontorio Pallenes*'). Eodem modo fortasse in- 
telligendum est, quod iEgeus quoque Gigas dicitur'^); ne- 
que enim Tzetzes audiendus est, qui ad hunc locum scribit, 
^geum unum e Spartis Thebanis fuisse. — Restat locus 
de Lydis Etruriam occupantibus^): 

''AyoXXa\^ Aucovìtcv ehexdjjxaaav 
detVYjV ulcyudTcvocm roTi? r a^' acfiaTO^ 
pt^av fiydvTcov ^c&óvwv xzxTrjp.zvot^ 
^óyyriq èv u(7/jLcvrj<7c fii^avraq Tidlry^, 



1) V. 115. — 2) V. 120, cfr. 1404-8. — ^) v. 688 sqq. — 
^) V. 63. — 5) V. 1414 sq. — ^) v. 526 sq, cfr. Anthol. XI. 
63. — ^) V. 494. — 8) V. 1355 sqq. 

3^^ 



36 



Qui locus C. 0. Miillerumi) et Wieselerum - ) non offen- 
disset, si meminissent, Gallos a Callimacho ^) òfptyóvooq 
Tirrjvaq, a Silio *) corpora irata Tellure sata appellari. 

Nicander in Europia de Atho Gigante , qui Athoni 
monti nomen dederat, teste Stephano Byzantino^), qui frag- 
mentum ejus corruptum servavit, dixerat. 

Denique aiìerendum est mutilum fragmentum Nsevii^) 
de opere, ut videtur, aliquo cablato: „Inerant signa ex- 
pressa, quomodo Titani, bicorpores Gigantes magnique At- 
lantes, Rhuncus atque Purpureus, filii Terras." 

% 7. 

Gigantum fabulam per longum temporis spatium, quod 
inter Homerum et Apollodorum fuit, non semper eaudem 
niansisse, satis apparet; sed quo tempore singulse mutationes 
factse sint et a quibus scriptoribus, propter naturam testi- 
moniorum accurate indagari non potest. Nam, ut vidimus, 
excepto solo Apollodoro scriptores servati partes tantum 
exiguas fabulse tradiderunt, pleraque prsetermiserunt. Nihilo 
minus, conjunctis, quse a scriptoribus, qui ante bella Persa- 
rum vixerunt, deinde , quse a scriptoribus Atticae setatis, 
denique quse ab Alexandrinis tradita sunt, fabulse formse, 
mancae illae quidem et obscurse, sed taraen ejusraodi orientur, 
ut inter se comparatse imaginem universi motus ejus prse- 
beant et suspiciones quasdam de Apollodori fontibus non 
improbabiles pariant. Hic etiam artis monumenta, quae Wie- 
selerus accuratissime enumeravit, nos autem, quia nihil novi 



^) Etrusker I. p. 105 net. 82. — =") Giganten p. 174. — 
') in Del. 174. — "j V. HO. — ^) s. y/ABcu^, cfr. Schol. II. 
XIV. 229. — «j ap. Priscian. p. 679 Putsch. 



37 



addere potuimus, supra in fontibus fabulse recensendis omi- 
sinms, magno usui erunt. 

Testimoniis igitur, quae ad priniam illam setatem litte- 
rarum Graecarum pertinent, compositis, hgec efficiuntur: 
Gigantes fuisse populum diis propinquum (Hom.), a Terra 
Cseli evirati sanguine gravida genitum (Hes.), statura huma- 
nam longe superante, hastis armatum, superbum; Euryme- 
donteni, regem eorum, sibi et populo suo interitus causam 
fuisse; e Periboea, filia ejus, mulieruni pulcherrima, Neptu- 
nura procreasse Nausithoum, Phaeacum gentis auctorem 
(Hom.). Paucis bis Homericis et Hesiodeis nihil a caeteris 
poetis antiquioribus sumptum addi posse, eo molestius est, 
quod fabula nostra precipue in hujus setatis carminibus 
epicis et lyricis viguisse putanda est. Id solum adjici po- 
test, in solio ilio Amyclneo antiquissimo, teste Pausania^), 
//«j^^jv ' II(jaxAéu'jq 7ipo(; Gouptuv 7wv Ftjdvrcov expressam 
fuisse. 

Apud scriptores Attiche tetatis ex Homericis illis et 
Hesiodeis pleraque aucta repetuntiir, nonnulla omittuntur, 
(luaedam immutantur. Primum, quod ad genus Gigantum 
attinet, multi eos Terrai filios vocant [yrjyevée^ av8psg U- 
yavzeg Batrach, ò yYjyewiq arparog nydvrcuv Sopb, nya(; 
YrjyavYjq vel yr^jEviza^ Eur, rà Fr^c ^laaTrum-za, Fàq réxva 
id, yrjyzvscc id. et Aristoph.). de Caeli sanguine omnes ta- 
cent. Magnitudinem corporum eorum Pindarus significat, 
qui Alcyoneum cum monte comparat, et Euripides, apud quem 
Gigas oppidum fundo revulsum humeris sustinet. Ut apud 
Hesiodum hastis armati sunt, ita apud Euripidem Enceladus 
clipeum gerit ; apud Pindarum autem Alcyoneus ingentem 



ni. 18. 11 



38 



lapidem emittit, et Fiatoni in Sophista sine dubio Gigantes 
saxa et quercus in cseluin torquentes obversati sunt. 'Ara- 
G^alta illa ab Homero Gigantibus tributa ab ^schylo maxime 
et Euripide signilicatur, quorum ille Tydeum, Capaneum, 
Zephyrum, Ine Pentlieum et Hippomedontem cum Gigantibus 
comparat. Pro Eurymedonte, quem Homerus regem Gigan- 
tum appellat, Pindarus Porphyrionem habet et alio loco, 
si fragmentum ab Hippolyto servatum vere Pindaricum est, 
Alc3'oneum, si minus regem, attamen natu maximum Gi- 
gantem vocat; auctor Batrachomyomachise Enceladum prin- 
cipem habuisse videtur. Ut de Eurymedonte, ita de fìlia 
ejus et omnino de progenie Gigantum scriptores hujus setatis 
omnes tacent. At de interitu eorum ab Homero obscure 
significato multi narrant, eos in campo Plilegrse {^Xéypa^ 
Tieocov Pind, Aristoph, 0Xéypa Eur, Herod, Ephor, ^Xeypatmv 
Pind, ^Izypata nXd^ ^sch, ^ìzypdXov neBiov Eur, Aristot.) 
a diis csesos esse. Inter deos excellunt Juppiter, qui in 
Batrachorayomachia Enceladum et feras gentes Gigantum 
fulmine interficit, in Convivio Platonis, ubi Gigantes fulmine 
exstincti commemorantur, aperte significatur, apud Euripidem 
Mimantem csedit; Minerva, qua? apud eundem Euripidem e 
curru Jovis pugnat, Gorgonem a Terra filiis auxilio missam 
interficit, interfectse pelle prò thorace utitur, Enceladum 
dejicit; Apollo, qui apud Pindarum Porphyrionem sagittis 
conficit; denique Bacclius, qui apud Euripidem thyrso pug- 
nat et Silenum armigerum habet. Deos in proelio magno- 
pere adjutos esse sagittis Herculis, et Pindarus testatur et 
Euripides, apud quem Hercules ex ipsius Jovis curru pug- 
nat et epularum, quibus dii victoriam celebrant, particeps 
est. Gigantibus jam commemoratis, Porphyrioni, quem Ari- 
stophanes quoque novit , Encelado , Mimanti , addi possunt 



39 



duo dubii, Cebrioiies (Aristoph.) et Asterius, quorum ille 
in Scholiis Aristophanis a Venere, bic in Pepli Aristotelici 
fragmento a Minerva superatus esse dicitur. Terram cum 
filiis contra deos stetisse, pr£eter Euripidem nerao babet. A 
magno proelio deorum et Herculis contra Gigantes longe 
diversa est pugna ejusdem Herculis cum Alcyoneo a Pin- 
daro solo commemorata, de qua bsec comperimus: Herculem 
et Telamonem, Troja capta et Meropibus victis, Alcyoneum, 
ingentem bubulcum, quum jam quatuor et viginti milites 
eorum saxo oppressisset, in Pblegris interfecisse. Ut jam 
hic Gigantum patria ad aliquam terrarum, quas ^geum 
mare alluit, referri posse videtur, sic in fragmento de bo- 
minibus primis Pallone Phlegrseum Alcyoneum edidisse dici- 
tur, et Herodoto atque Epboro, fabulse nostrse interpreti 
primo, Phlegra antiquum nomen Pallenes est. Campus 
Phlegrseus, quem Aristoteles terrse motu vastatum et lapi- 
dibus opertum esse scribit, num in eadem pa^ninsula quse- 
rendus sit, dubium videtur. 

Verba Platonis supra aliata: tloXXóu 8sT n^avro/ia^tag 
fiuB^oXoyrjréov xaì 7TOixdTÌov, si cum noto loco in Eutliyphrone ^) 
conjungas : xaì tzóXzjiov àpa r^ys? ah eìvac rw ovri èv toÌ^ &ao?g 
Tiphg àXXrjXow; xaì i'/_d^fja<; ye òztvà^ xaì /J-d^ag xaì àXÀa rocaura 
TToXÀd^ ola ìijzzatTz. uno tCov tcoltjZcov, xaì uno tòjv dyad^cuv ypa- 
ipéujv zd za àXXa lapà rj/xcv xazansnocxdzac, xaì 8^ xaì roTg 
IxsydÀocg Ilava&yjvacoi^ o nénXo^ jizazo^ tòjv roiouTcov notxdjidrujv 
dvdyezai sk rr^v dxpónoÀcv, efficitur, quod etiam testimoniis 
scholiastarum-) confirmatur, fabulam nostram in peplo Panatlie- 
naico acu pingi solitam esse. Plinius^) docet, in concava 



^) G B. — ^) Boeckh. Grsec. trag. princ. p. 194. — ^) H. 
N. XXXVI. 18. 



40 



parte scuti Miiiervse Phidiam deorum et Gigantum dimica- 
tiones cselavisse, Csetera moniimeuta ejusdem argumenti 
nunc amissa a Wieselero ^ ) enumerata sunt. Nobis ad cog- 
noscendum, quomodo Atticse aetatis artifices Gigantum fabu- 
lam expresserint , maximi momenti sunt vasa pietà, quorum 
etsi vetustissima quseque fortasse sseculum sextum attingunt 
et recentissima, Apulse et Lucanse artis opera, ad tempora 
Alexandrina referuutur'^), maxima tameu copia sine dubio 
huc pertinet, et similitudo imaginum tanta est, ut divelli 
non debeant. Summa igitur illius generis monumentorum 
utilitas ea est, ut permagno exemplorum numero ostendant, 
quod etiam scriptorum silentio confirmatur, per omnem Atti- 
cam setatem figuram humanam, non mixtam et monstrosam 
illam ab ApoUodoro commemoratam, Gigantibus tributam 
esse. At scribit C. 0. Miillerus 3), in vasis nonnullii» Vulcen- 
tibus esse Gigantes alatos, serpentipedes , corpore squameo, 
et statuunt Gerhardus-*), Lenormantus^), Wieselerus ^), etsi 
Gigantum forma in vasis pictis fere semper humana sit, esse 
tamen paucas quasdam exceptiones. De qua re viri docti 
incautius judicasse videntur, partim barbara qusedam Gràe- 
cis immiscentes, partim Graeca quaedam non recte inter- 
pretante s. Constat, in vasis pictis longe antiquissimis prseter 
aniraalia etiam viros et mulieres alatos in serpentem desi- 
nentes expressos esse. Hic de Gigantibus vel de Typhoeo 
vel omnino de fabulis Grsecis cogitare dissuadet similitudo 
maxima illorum monumentorum cum Babylonicis et Assy- 



^) Giganten p. 158. — -) Jahn. VasensammlungKònig Lud- 
vigs p. CCXXXII. - ^) Handbuch d. Archàologie. Dritte Aufl. 
p. 638. — ") Auserles. gr. Vasenbilder I. p. 23— 24. — ^) El. 
ceram. I. p. 6, Nouv. Gal. myth. p. 17. — ^) p. 160. 



41 



ricis 1). Aliud vas -), antiquissimum illud quoque, sed et arte 
et imaginibus et inscriptionibus aperte Grsecum, prseter cer- 
tamen Atalantae et Pelei etiam pugnam Jovis contra Ty- 
phoeum alis et duabus caudis serpentum prò pedibus in- 
structum ostendit. Typhoeum vero Atticis temporibus a Gi- 
gautibus distingui, jam vidimus. In vasis antiquioribus cum 
atris figuris, quse Gerhardus archaica appellat, primuni occur- 
runt serpentipedes illi alati, quos Milli erus Gigantes nomi- 
nat ; sed quia contra Jovem solum pugnant, eos Typhoeum 
significare, Gerhardus ^) recte statuit. In vase item Vul- 
centi*) figura superne humana, infra quatuor anguibus colla 
erigentibus fulta, sex alis instructa, saxum capite sustinens, 
utrinque a juvene levis armaturae petitur. Quam figuram 
Wieselerus olim ^) Gigantem a Marte et Apolline , postea ^) 
Typhoeum a duobus diis oppugnatum significare putavit. 
Sed ncque dii in monumentis artis tali modo exprimuntur 
et Typhoeus soiius Jovis adversarius est. Miror, Wiesele- 
rum non anima dvertisse, hic de opere Etruscae barbarise, 
non Graecae artis agi. Constat enim, inter vasa Yulcentia 
non panca esse, quae et artis inscitia et argumentis a Grse- 
cis fabulis plus minusve alienis et monstris portentosis ssepe 
tribus paribus alarum prseditis originem barbaram prae se 
ferant'). Quae omnia quam maxime in illud vas cadere, 
primo aspectu cernitur. Ncque aliter statuendum est de 
vase archaico a Gerhardo commemorato ®), ubi juvenis, cui 
serpentes capita erigentes prò pedibus sunt, negligentissime 



') Jahn. 1. e. p. CXLV. — ') Gerhard 1. e. tab. 237, Jahn. 1. e. 
p. 38. -- 3) 1. e. annot. 19. — ') C. 0. Mùller Denkm. d. 
alt. Kunst, fortges. von Wieseler II. tab. 67. 850. — '=) ad 
illam tabulam. — ^) Giganten p. 162—63. — ') Jahn 1. 
e. p. CLXXII. — ^) 1. e. et Neapels ant. Bildw. I. p. 332. 



42 



pictus est, et de alio ^), ubi simile monstrum, quod juvenis 
gladio aggreditur, ssepius repetitum est. Sejunctis igitur, 
quse Grseca non sunt, et sejiincto Typhoeo, qui hoc tempore 
nondum Gigas fuit, in vasis pictis vix ullum exemplum Gi- 
gantis serpentipedis remanet. Quod eo confidentius judico, 
quo pluris testimonium Jalmii ^), archaeologi doctissimi simul 
et cautissimi, sestimo, et in vasis prisci generis cum atris 
figuris et in vasis artis perfectse et elegantis Gigantes semper 
esse milites armis aeneis accinctos, neque magnopere eo mo- 
veor, quod Lenormanti libros supra citatos, ubi de excepti- 
onibus quibusdam agitur, adire non potui. De recentissimis 
tamen vasis artis Apulte et Lucanse nonnihil dnbito, partim 
quod unum tantum exemplum 3) illius generis novi, partim 
quod Jahnii verba '*) hic ambigua sunt („ungeheuerliche Kraft 
lehnt si eh auf gegen gòttliche Majestàt"). 

Tela Gigantum, ut apud Hesiodum, ita fere semper in 
vasis pictis hastse sunt. Interdum tamen gladios, clavas, 
lapides gerunt, quercus et saxa vix unquam. In vasis anti- 
quioribus a vertice usque ad talos sere induti sunt, in recen- 
tioribus plerumque nudi vel seminudi, pallio aat pelle 
ferina humeros tegente. Terra in duobus vasis artis 
perfectse juxta filios conspicitur. Inter hostes Gigantum, ut 
apud scriptores, Juppiter, Minerva, Hercules, Bacchus ex- 
cellunt. Interdum, ut apud Euripidem, Minerva aut Her- 
cules e Jovis curru pugnaut; in vase Apulo ^) Victoria 
equos ejus regit, Minerva juxta pedestris pugnat. Juppiter 
fulmen conjicit, Hercules sagittas aut, ut Minerva, hastam 
emittit, rarius clava armatus est, Bacchus basta aut thyrso 



') Gerhard 1. e. - '} 1. e. p. CCI. - ') C. 0. Miiller. 
Denkmàler d. a. K. IL tab. 66. 843. - *) 1. e. p. CCXXH. 
— s) C. 0. MuUer 1. e. 



43 



aut hedera pugnai. Deoriim a scriptoribus i^rsetermissorum 
maxime conspiciuntur Neptunus, qui dextra hastam aut tri- 
deiitem gerit, sinistra saxura aut insulam in adversarium jam 
concidentem humero demittit, et Yulcanus, qui aut malleo 
pugnat aut duobus forcipibus massas ardentes torquet. Prse- 
terea Mercurius, Mars, Apollo, qui nunquam, ut apud Pin- 
darum, primas partes agit, Diana, Juno, Sol, Msenades, Sa- 
tyri a pictoribus vasorum expressi sunt *). Tantum nume- 
rum deorum in eodem vase non inveniri, sed modo plures, 
modo pauciores. modo singulos tantum, consentaneum est. 
Prsecipue Minerva in maximo numero vasorum cum atris 
figuris sola cum solo Encelado, cujus nomen interdum ad- 
scriptum est, pugnat. luscriptionibus maxime memorabile 
est poculum Berolinense -) cum rubris figuris Vulcis reper- 
tum, ubi Juppiter cum Porphyrione, Neptunus cum Poly- 
bota, Apollo cum Eijhialta, Minerva cum Encelado, Juno, 
ut videtur, contra Rhoetum, Diana contra Gigantem nomine 
incerto pugnant. Neptuni adversario, qui etiam ab Apollo- 
doro et a Pausania^) Polybotes vocatur, in vase artis 
paulo antiquioris*) Ephialtes nomen est. Utrum pictor 
hic aliam fabulae formam secutus sit an, quod etiam poetis 
accidit, Gigantum nomina confuderit, cum Wieselero quserere 
inutile est. Ut apud Pindarum, sic in vasis pictis ^) pugna 
Herculis et Alcyonei longe diversa est a magno proelio de- 
orum et Gigantum ; sed discrepantia in eo est, quod in vasis 
Hercules, quem Minerva aut Mercurius interdum comitantur. 
Alcyoneum dormientem aut expergiscentem adoritur. Supra 



^) Wieseler. Giganten p. 164—65. — ^) Wieseler 1. e. p. 
166. — -^j I. 2. 4. — ") C. 0. Mailer. Denkmàler I. tab. 44, 
203. — ^) 0. Jahn in Berichte d. sàchs. Ges. d. Wissenscli. 
phil-hist. CI. 1853. IV-V. 



44 



ingentem Terrigenam recubantem interdum, si Jahnii inter- 
pretatio vera est, Somnus, semel Kvjp ravrjXejéoq Bavdroco 
expressa est. — Csetera monumenta artis, quse ad Gigantum 
fabulam referuntur, panca sunt neque quidquam pra^bent, 
quod vasa piota non et pleniore et certiore modo ostendant. 
De nonnullis eorum, maxime de telamonibus templi Jovis Agri- 
gentini, etiam perdubium est, num revera Gigantes reprseseutent. 
Quse apud scriptores aetatis Alexandrinse inveniuntur, 
omnia fere nova et adhuc inaudita sunt. Pauca, quse sal- 
tem ex parte nobis jam nota sunt, hsec sunt : Gigantes, Ter- 
ree filios, in Phlegra (Apollon, Lycophr.) victos esse; inter 
deos Jovem (Callim, Lycophr.), Minervam, Herculem, deinde, 
quos adhuc in vasorum picturis tantum novimus, Vulcanum, 
Solem, Martem in acie operam navasse ; Minervam post 
proelium equos ad fontem Oceani lavisse (Callim), Herculem 
Gigantes sagittis confecisse (Lycophr, Tim.), Vulcanum 
fessum a Sole in currum receptum esse (Apollon.), Martem 
Mimantem thorace spoliasse (id.). Denique Gigantum pa- 
triam fuisse Pallenen aut saltem vicinas regiones Macedoniae, 
Callimachus significat et Lycophro et Nicander, apud quem 
Athos Gigas monte ejusdem nominis oppressus esse videtur. 
Prorsus nova sunt hsec: Terram Jovi iratam Gigantes pe- 
perisse (Apollon.), proelium Gigantum in Campania factum 
esse (Tim ; addit Polybius, etiam alios campos Phlegraeos 
esse), Palladia in ilio proelio cajlo delapsa esse (Phylarch.), 
montium et insularum originem eodem pertinere (Dur.), En- 
celadum Siciliam sustinere (Callim.). Discrimen, quod inter 
Gigantes, Typhoeum, Titanes adhuc fuit, jam psene evanu- 
isse, bis compositis apparet: Gigantes et Typhoeum Pithe- 
cussis insula premi (Lycophr.), Eurymedontem Gigantem, 
quod Junone virgine compressa Prometheum procreasset, a 



45 



Jove in Tartarum detrusum esse (Euphor.), Jovem, quiim contra 
Gigantes et Titanes iturus esset, deos jurejurando obstrin- 
xisse (Lycophr.). Propterea quod verbum Gigas jam Alex- 
andrino tempore prò Terrigena usurpatum esse videtur, 
xlijudicari non potest, num Callimachus, apud quem Bria- 
reus Gigas sub ^tna jacet, Contimanos quoque cum Gi- 
gantibus cenjnnxerit. Saltem Sparti Colchi ab Apollonio 
Gigantes vocantur, et fortasso Lycophro, ubi ^geum Gi- 
gantem appellat, ilio verbo non metaphorice, ut alibi de 
Hectore et de Xerxe, usus est, sed auzo^^ovtav Athenien- 
sium significare voluit. Itaque dubium est. utrum verba 
Callimachi ita intelligenda sint, ut Briareus Gigantum, an 
ita, ut Titanum contra deos socius fuerit. Nsevii fragmento 
mutilo Wieselerus ad demonstrandum, Gigantibus etiam tum 
figuram humanam tributam esse, utitur; nam bicorpores Gi- 
gantes ejus esse Typbones et diversos a Rhunco atque Pur- 
pureo. Prellerus ex eodem fragmento colligit, Romanos jam 
tum Gigantes serpentipedes novisse. Nos rem dubiam in 
medio relinquemus. In vase Apulse artis supra commemo- 
rato hominum similes sunt, quocum congruit, quod Apollonius 
Mimanti thoracem tribuit. 

Venimus tandem ad qusestionem maximi in hac disser- 
tatione momenti, utrum Apollodorus Gigantum fabulam totam 
e fontibus antiquioribus, quos prseferre solet , hauserit, an, 
quod etiam alibi nonnunquam fecit, a scriptoribus recentio- 
ribus et suae setati propioribus qusedam receperit. In Apol- 
lodori narratione cum superioribus comparanda, quia Home- 
rum et Hesiodum prorsus neglexit, ab iis, quse ei cum At- 
ticse aetatis scriptoribus et artificibus communia sunt, initium 
faciemus. Ut apud illos, aut in Phlegris aut in Pallena Gi- 
gantes nati esse dicuntur. Ut apud Platonem, quercubus et 



46 



saxis armati sunt. Duas inter se diversas narrationes de 
Alcyoneo Gigantum natu maximo ab Hercule interfecto et 
de Gigantum populo a diis Hercule adjuvante superato 
ApoUodorus ita conflavit, ut Gigantibus Spartano more duo 
principes sint, Alcyoneus et Porphyrio; praeterea, ut apud 
Pindarum Troja et Co captis cum Alcyoneo confligit, sic 
apud Apollodorum ab eadem expeditione revertens a diis 
auxilio vocatur; quod adjicit, Alcyoneum Solis boves ab Ery- 
thia abegisse, verbum /9oy/Sorav, quo Pindarus de hoc Gi- 
gante utitur, explicat. Quse de ipso proelio tradit, magna 
ex parte apud Atticse setatis scriptores et in vasis pictis jam 
invenimus : Jovem Porphyrionem et multos alios Gigantes 
fulmine dejecisse, Apollinem Ephialtem, Minervam Encela- 
dum, Neptunum insulam jaculantem Polybotem superasse^ 
Junonem, Bacchum thyrso armatum, Vulcanum massas tor- 
quentem, Mercurium, Dianam alios Gigantes cecidisse, Her- 
culem plurimum ad victoriam contulisse. Magnus igitur, ut 
par est, Apollodoro cum antiquioribus consensus intercedit. 
A quibus tamen in nonnullis deflectens narratio ejus aperte 
cum Alexandrinis consentit. Primum quod Minerva Sici- 
liam in Enceladum conjicit, cum fragmento Callimacheo 
congruit, ab eo, quod narratione JEschylea ^ ) et Pindarica 2) 
novimus, Typhoeum sub ^tna jacere , discrepat. Neque 
enim uUo modo fieri potuisse, ut egregii poetse Apollodori 
modo ^tnam et Siciliam separantes hanc Enceladi, illam 
Typhoei onus habuerint, quisquis poetam a grammatico poe- 
tarum narrationes diversas conglutinanti dijungere potest, 
concedet. Accedit, quod in maximo numero vasorum, ubi 
Minervse et Enceladi pugna expressa est, dea nunquam in- 



') Pn.m. 365 sqq. — ') 01. IV. 6, Fyth. I. 18 sqq. 



47 



sulam conjicit, et quod Euripides eandem pugnam bis com- 
memoraiis de insula tacet. Etiam hoc ostendit, ApoUodorum 
e fontibus recentioribus nonnulla hausisse, quod Gigantibus 
formam illam mixtam et monstrosam , quam apud Atticse 
setatis scriptores et in vasis ejusdem teraporìs frustra quseras, 
tribuit. Si quis enim statuat, eum hoc apud scriptores per- 
antiquos invenisse, statuat necesse sit, Grsecos Gigantes 
primo monstra, postea hominum similes, deinde rursus mon- 
stra finxisse. Immo Alexandrinos, qui Gigantes tam arte 
cum Typhoeo conjunxerint, primos etiam speciem hujus illis 
tribuisse, admodum verisimile est. Utrum poetse artificura 
an artifices poetarum in hac re exemplum secuti sint, scire 
non possumus ; suspicamur tamen, egregios sculptores Per- 
gamenos ad novam Gigantum formam litteris atque arti 
commendandam aliquid contulisse. Vidimus enim, Galles 
a poetis Alexandrinis Gigantum posteros appellatos esse. 
Constat porro ^), Attalnm regem in memoriam victorise a se 
de Gallis reportatse opus, ut videtur, statuarium, quo Gi- 
gantum centra deos proelium, Atheniensium cum Amazoni- 
bus pugna, Marathonicum proelium, denique Gallorum in 
Mysia clades expressa erant, Athenis collocasse. Praeterea 
Ampelius in capite de miraculis mundi sic scribit : ^Pergamo 
ara marmorea magna, alta pedes quadraginta cum maximis 
sculpturis, continet autem Gigantomachiam." Quam aram, 
ad tempora Pergami florentis a Wieselero '^) recto relatam, 
ob victorias Gallicas Attali primi 3) vel Eumenis secundi*) 
exstructam esse credimus. Apollodorus, Athenis natus, aulae 
Pergamense conjunctus — Attalo tertio Chronica sua dedicavit^) 



») Paus. I. 25. 2. - 2) Giganten p. 184*. — -) Polyb. 
XVIII. 25, Paus. I. 4. 6, 8. 1, Strab, Liv. — '') Diod. fragm. 
XXXI. 21 Bekk. — ') Scymn. Oh. v^ 16-49. 



48 



— ambo monumenta, ni fallimur, viderat. Unde collegerim, 
artifices Pergamenos Gigantes serpentipedes finxisse ; ali- 
oquin iis, quse de specie eorum uarrat, addidisset. nonnuUos 
iis formam humanam tribiiere. Apollodorns scribit, Titani- 
bus in Tartarum detrusis, Terram Jovi iratam Gigantes, Gi- 
gantibus victis, majore ira permotam Typhoeum peperisse, 
et Apollonius monstra a Terra Jovi irata edita novit. Apud 
Hesiodum autem Typhoei pugna Titanomachiam excipit. 
AtticaB setatis scriptoribus de causa belli tacentibus, quo 
tempore ordo rerum, quem Apollodorus sequitur, inventus 
sit, prorsus nescimus. Crediderim tamen, Alexandrinos 
etiam hoc novasse ; praeterea, quae de Alcyonei immortalitate 
et de Fallante habet, ab iisdem fontibus fluxisse. ^Neque 
enim illa cum iis, quae Pindarus narrat et vasa ostendunt, 
facile conjungi possunt, et de Fallante, Gigante prorsus novo, 
Apollodorus ea narrat, quae Euripides de Gorgone. Cantera, 
quae Apollodorus solus habet, de Caelo Gigantum patre, de 
saxis et quercubus ardentibus. de oraculo diis dato, de 
Terra filios defendere conante, de Porphyrione Junoni vim 
inferente, de Hecate. de Mercurio Plutonis galea induto, de 
Parcis clavis ^eneis pugnantibus, de Nisyro a Co revulsa, 
de Euryto et aliis novis Gigantibus, quia locum ApoUodori 
integrum supra attulimus, hic praetermittemus. Neque enim 
de fontibus, unde sumpta sunt . quidquam definiri potest. 
Hoc solum addimus, opinionis, quam Wieselerus ' ) sequitur, 
narrationem ApoUodori, qualis nunc est, multo breviorem, 
quam olim fuerit, et ab eo, qui ambitum ejus contraxerit, 
interpolando corruptam esse, propterea quod neque ipse 
neque Clavierus-) et Welckerus^), qui primi integritatem 



') p. 145. — 2) In prffifatione editionis ApoUodori. 
') D. epische Cyclus. I. p. 88—94. 



49 



Bibliothecse mythologicae servatse in dubium vocaverunt, 
sententiam suam idoneis argumentis fulserunt, rationem a 
iiobis habitam non esse. Neque enim ullius momenti est, 
quod liber neque multis neque bonis codicibus servatus ne- 
que a recentioribus (excepto Heynio) cum cura tractatus 
mendis et ineptiis non vacuus est. Neque recto statuii Wel- 
ckerus, Apollodorum eleganter scripsisse necesse esse (doc- 
tis hoc grammaticis non semper cecidisse, satis constat). 
Neque verba poetica apud scriptorem res, quas narrat, e 
scriptis poetarum ssepe haurientem offendere debent. 



QUJl SCRIPTORES TEMPORUM ROMA- 
NORUM DE GIGANTIBUS TRADANT. 

% 1. 

Gigantum fabulse incrementa persequentes ad tempora 
Romana pervenimus, imde testimoniorum ingens numerus 
ad nos redundavit. Quibus consideratis apparet, fabulam illis 
temporibus non magnopere mutatam esse. Quod et per se ve- 
risimile erat. Vidimus enim, jam Alexandrina setate ita 
amplificatam et exaggeratam fuisse pugnam deorum et Gi- 
gantum, ut ultra progrediendi facultas poste ris erepta esset. 
Huc accedit, quod, discrimine Gigantum et Titauum et 
Typhoei et fortasse etiam Centimanorum paene sublato, etiam 
nova e similibus et propinquis fabulis sumpta immiscendi 
facultas magna ex parte sublata erat. Quse quum ita sint, 
supervacaneum est omnia temporis Romani testimonia ordine 
historico et ipsis scriptorum verbis enumerare. In pleniori- 
bus et luculentioribus afferendis eum ordinem sequemur, ut 
a poetarum Romanorum grege incipiamus, deinde ad poetas 
Grsecos multo pauciores transeamus, postremo de testimoniis 
scriptorum prosse orationis, quorum utilitas prsecipua ea est, 
ut qusestioni de fabulis topicis sequenti capite instituendse 
fundamenta jaciant, agamus. 

Gigantum fabula pluribus verbis narrata est a duobus 
aurese eetatis scriptoribus Latinis, Horatio et Ovidio. Hora- 



51 



tius in Carmine quarto libri tertii, mente temperata et Mu- 
sarum consiliis imbuta laudata, feroces et superbos fuuditus 
perire dicit: exeuipla esse Titanes et immanem turmam (Gi- 
gantes) a Jove fulmine deletam; illam brachiis fidentem ju- 
ventutem (Gigantes) et fratres Pelion Olympo imponere co- 
nantes (Otum et Ephialtem) Jovi terrorem intulisse ; sed quid 
Typhoeum, Mimantem, Porphyrionem, Rhoetum, Enceladum 
evulsos truncos jaculantem contra Minervara, Vulcanum, Ju- 
nonem, Apollinem potuisse. Igitur, quod prorsus novum 
est, x4.Ìoid2e hic Inter Gigantes contra deos pugnant; Ty- 
phoeum Gigantum socium jara apud Lycophronera vidimus. 
Csetera Horatiana cum Apollodori narratioue egregie con- 
gruunt. — Ovidius in Metamorphosibus ^ ) fabulas de Gi- 
gantibus et de quatuor setatibus generis humani conflans 
narrat, Gigantes anguipedes et centenis brachiis instructos 
tempore setatis ferrea?, montibus illis Thessalicis in aggerem 
coiigestis cselum aggressos, Jovis fulmine detrusos et ipsis 
illis montibus oppressos esse ; Terram liliorum sanguine per- 
fusam novum genus humanum, Lycaonem et aequales ejus, 
peperisse. In Fastis'^), ubi eandeni fabiilam simili modo 
narrat, illis de setatibus omissis, Apollodorum sequens narrat, 
belli causam fuisse, quod Saturnus caelo pulsus Terrae contra 
Jovem iram excitavisset. Hoc loco Gigantibus etiam mille- 
nas manus tribuit. — Multo plenius Gigantum bellum de- 
scripsit, qui Lucilius nuncupatur , ^tnse carminis auctor, 
ubi poetarum de ilio monte mendacia exagitans etiam hsec 
narrari queritur^): Gigantes Phlegrseos anguipedes, montibus. 
Thessalicis in caelum exstructis, sidera ingenti clamore ag- 



') I. 151 sqq. et 182 sqq. — ^) V. 33. sqq. — =*) v. 
41-72. 

4* 



52 



gressos esse; Jovem magno ore tonantem, ventis adjuvanti- 
bus, montes fulmiiiibus deturbasse, hostes in fugam vertisse, 
Enceladum ^tna obruisse; Martem quoque et caeteros deos 
pugnse socios fuisse, Liberum propter res tum gestas in de- 
orum numerum receptum esse. — Etiam Valerius Flaccus 
Gigantum bellum pluribus verbis narrata): Gigantes Terri- 
genas a diis in Pallena victos a raatre casus eorum mise- 
renti in scopulos et trabes mutatos esse; Typhoeum vero, 
maximum horrorem, per mare fugientem et fulminis flammas 
pectore exhalantem a Neptuno Sicilia obrutum esse. Illa 
de Gigantibus a Terra mutatis nusquam alibi inveniuntur. 
— Gigantum fabulam ante tempora Martialis totorura car- 
minum materiam fuisse, non constat. Is vero Julium Ce- 
realem quendam, auctorem Gigantomachise et Georgicon, 
commemorat-). Wieselerus errat, Gauri luteum Gigantem 
ejusdem argumenti fuisse, scribens. Qui epigramma ^) perle- 
gerit, bellum Trojanum longissimum et languide scriptum 
significari, intelliget. --Ex ultimis denique litterarum Ro- 
monarum temporibus servata est magna pars (centum viginti 
octo versus primi) Gigantomacliise Clandianese, carminis prop- 
ter vini et vigorem describendi Ovidii setate non indigni. 
Claudianus narrat, Terram invidia contra deos incitatam 
€t ira propter Titanas punitos accensam monstra angues 
prò pedibus habentia in Phlegra edidisse et, quum imperio 
mundi promisso, tum Promethei, Atlantis, Tityi, Titanum 
injuriis commemoratis, ad arma contra deos vocasse. Ab 
altera parte Iridem deos omnes, etiam inferos, convocasse, 
Jovem convocatos oratione confirmasse. Signo bis ab ^there, 
illis a Terra dato , omnia misceri coepta esse , Gigantibus 



') II. 16—33. — 2) XI. 52. - ■') IX. 50. 



53 



Oeten, Ossam, AthoD, Pangseum, Rhodopen evellentibus et 
contra deos torquentibus. Sed Martem Pelorum et Mimanta 
Lemnum eruentem ense et basta trucidasse, Minervam Pal- 
ianta, Echionem, Palleneum partim ense occidisse, partim 
Gorgonis capite in saxa vertisse. Porphyrione interea De- 
lon e fundo maris revellere conante, nymphas Cjmthicas 
Apollinis opem implorasse. Reliqua carminis perierunt. 
Nihilo rainus, quse fuerint, aliqua ex parte e fragmento Gi- 
gantoraachiae Grsecse Claudiani nomine inscripto, de quo infra 
dicendum erit, et e Carmine sexto Apollinaris Sidonii, imi- 
tatoris Claudiani, colligere possumus. Primum dubitari non 
potest, quin Apollo, suis auxilio lato, Porphyrionem occiderit. 
Quo, ut recte statuit Wieselerus ^), etiam boc ducit, quod 
Terra filios hortans Porphyrionem ad Delphicam laurum 
Cirrhaeaque tempia occupanda incitat. Eadem bis verbis: 
Rapiat fulmen sceptrumque Typhoeus, 
Enceladi jussis mare serviat, 
aperte pugnam Jovis cum Typboeo, Neptuni cum Encelado 
praedicit. Quocum congruit fere, quod in fragmento Grseco 
Typhoeus a Jove et Neptuno, Enceladus a love cseditur; et 
quod Apollinaris Minervam alloquens dicit^): 

Enceladus patri jacuit fratrique Typhoeus, 
Euboicam hic rupem sustinet, hic Siculara, 
sine dubio sic intelligendum est, ut Typhoeus Jovis, non Mi- 
nervse fratri occubuerit. Wieselerus contra omnia antiqui- 
tatis testimonia (quse affert, non recte intellexit) de Hercule 
Typhoei victore cogitat ^). Verisimile est igitur, apud Clau- 
dianum summos illos Gigantes, Typhoeum et Enceladum, a 
Jove et Neptuno, summis diis, superatos esse. — Ultimse 



') Giganten p. 143. — ^) VI. 27-28. — ') 1. e. 151. 



54 



tres Gigantomachise adumbrationes in carminibus Apolli- 
naris Sidonii ^ ) inveniuntur. 

Plenioribus narrationibus inter se et cura locis brevio- 
ribus eodem pertinentibus comparatis, quse forma Gigantum 
fabulse apud poetas Romanos fuerit, optime cogrioscitur. Eos 
originem belli ab ira Terrse propter Saturnum et Titanes 
cselo pulsos repetere, jam vidimus. Species Gigantum a po- 
etis Romanis semper ita describitur, ut serpentes iis prò 
pedibus sinf^). Ovidius solus iis modo centena, modo mil- 
lena brachia tribuit. Gigantes saxis et arboribus armatos 
unus Horatius novit, qui Enceladum truncos jaculantem facit. 
Apud Senecam^), Claudianum, Sidonium Apollinarem*) totos 
montes et insulas in cselum torquent. Alibi ^) montibus non 
prò armis utuntur, sed Aloidarum modo ad viam in cselum 
struendam. Claudianum in carmino de raptu Proserpinae ^), 
ubi Gigantum csesorum arma ab arboribus luci ^tnsei sus- 
pensa commemorat, arma, qualibus homines utuntur, signifi- 
care voluisse, eo magis credo, quod ibidem Virgilium '^) imi- 
tans Mgseonem centum simul ensibus armatura fuisse, narrat. 
Phlegra ssepissime commemoratur. Qui proelium ad loca 
non fabulosa referunt, oranes fere Pallenen ®) aut terras ad- 
jacentes^), Macedoniara, Thessaliam, Thraciara, locum ejus 
fuisse significant. Silius taraen Phlegra^am pugnara ad Cara- 
paniara refert '0)^ et Gigantes sub insulis Italicis jacentes ssepe 



'j VI, IX. 73 sqq.. XV. 17 sqq. — ') cfr. Wieseler 1. e. 
annot. 11. Addo Lucan. IX. 656, Stat Tlieb. V. 569, Sii. VI. 
181. - ■') Herc. Oet. 1139 sqq. — *) IX, 85 sqq., XV. 17 
sqq. — ') Virg. Georg. I. 281 sqq, Hor. Od. IL 19. 21, cfr. 
Wieseler. p. 147. — ") III. 332 sqq. — ") ^n. X. 565 sqq. 
— «) Val. Flacc. II. 16 sqq. — ') Prop. IV. 10. 37, Sen. 1. 
e, Stat. Theb. II. 595, Claiid. Gigant. - '^) Vili. 538, 655, 
XII. 143 sqq, cfr. Prop. I. 20. 9. 



DO 



commemorantur, et Wieselerus i) fortasse recte suspicatur, 
Claudianum, ubi Gigantura spolia in Silva ^tnsea pendentia 
commemorat, etiam pugnam in Sicilia factam esse significare. 
Typhoeum inter Gigantes centra deos pugnantem apud Ho- 
ratium, Claudianum, Valerium Flaccum vidimus ; addo locum 
ex Eneide '^) de Gigantomachia accipiendum, ubi Typhoeus 
ipse Herculem non terruisse dicitur. E Centimanis Gyas 
apud Ovidium^), Briareus apud Statium-*), ambo apud 
Senecam^), ^gseon apud Claudianum 6), Briareus etiEgaeon 
apud Apollinarem") cum Gigantibus conjuncti sunt. E Ti- 
tanibus Coeus apud Propertium ^) et lapetus apud Silium ^) 
fortasse Gigantum socii sunt. Aloidas cum Gigantibus con- 
junctos Horatius solus prsebet. Nomina Gigantum ssepissime 
commemorata sunt Enceladus et Mimas; rarius occurrunt 
Porphyrio i<>) et Rlioetus^i), rarissime Eurymedon^-) et, 
quos Claudianus et Apollinaris soli praebent, Pelorus, Pallas, 
Damastor (vel Adamastor), Echion, Palleneus, Alcyoneus ^^), 
Ophion^^), Ephialtes ^ ^). Claudianus ^ ^) Enceladum sum- 
mum Terrigenum regem, Valerius Flaccus Typhoeum maxi- 
mum horrorem appellat. Deorum ubique celebrantur Jup- 
piter et Minerva. Bacchi in leonem mutati cum Rhoeto 
pugna commemoratur ab Horatioi'), apud Yalerium Flac- 
cum i^) Bacchus et Minerva deorum propugnatores sunt, 
apud Lucilium ' ^) propter res centra Gigantes gestas in 



') p. 156. - 2) VIIL 298. - ') Am. IL t. 12 sqq. - 
■*) Theb. II. 595 sqq. — ' ) Herc. Oet. 167 sqq. -^ «) Rapt. 
Pros. IH. 345. — ') VI. 25. — «) IV. 8. 47. - ') XII. 147 
sqq. — '0) Hor. Od. III. 4. 54, Mart. XIII. 78, Claud. GÌ- 
gant. 35 et 115. — ''} Hor. Od. II. 19 23, III. 4. 55. — 
'2) Prop. IV. 8. 48. — '') Claud. Rapt. Pros. III. 183. — 
'') ib. 348. - '') Apoll. Sid. VI. 25. - '«) 1. e. 351. - 
'■) Od. II. 19. 21. sqq. - ^*) IV. 237. - '9) v. 67. - 



56 



numerum deorum recipitur. Cseterorum deorum Yulcanus, 
Juno , Apollo ab Horatioi), Mars a Lucilio ^2), Neptunus 
a Valerio Fiacco^), Mars, Neptunus, Apollo a Lucano *), 
Apollo et Mars a Statio-"») commemorantur ; in Gigantoma- 
chia Claudiani etiam fluviorum dii et manes, Pluto et Pro- 
serpina, ad arma vocantur. In narrationibus de Gigan- 
tum clade copiosioribus supra allatis Herculis mentio non 
fit. Neque tamen, quae antiquiores de Gigantibus ab ilio 
heroe victis tradunt, poetis Romanis ignota fuerunt; nam et 
ab Horatio ^) Gigantum domitor appellatur et a Virgilio '^) 
impavidus contra Typhoeum stetisse dicitur et apud Silium') 
Gigantes prope Cumas ab Hercule prostrati esse narrantur. 
Gigas, quem Apollinaris Herculis labores ter enumerans®) 
nunquam omittit, sine dubio Antseus, celeberrimus Terri- 
gena, est; de Alcyoneo, poetis Romanis psene ignoto, minus 
recto cogitat Wieselerus * "). Gigantes victos sub montibus 
ignivomis jacere, opinio est poetis Romanis cum Alex- 
andrinis communis. Permulti Callimachum sequentes ^tnam 
vel Siciliam Enceladum premere narrante ^). Ovidius^'^) ta- 
men semper et Valerius Flaccus^^) cum poetis antiquioribus 
consentiunt, ^tnse ignem ab ardenti Typhoeo oriri; alii 
Pherecydem **) sequentes Inarimen (Pithecussas) Typhoeo 
impositam esse tradunt i^). Silius, qui de ^tna sibi eo us- 
que non constat, ut in eodem libro ^^) Catanen ardenti Ty- 



») Od. III. 4. 59 sqq. — '') v. 60. - ') IL 26. - ') VII. 
146 sqq. — ') Theb. II. 597 sqq, Achill. L 485 sqq. — 
'') Od. II. 12. 6. sqq. — ') JEn. Vili. 298. — «) XII. 143. 
(XVII. 649). — s) IX. 92, XIII. 11, XV. 141. — ^«) p. 153. 
— Il) cfr. Wieseler p. 152; loeis allatis addo Sen. Herc. Oet. 
1157, Ludi. 70, Lncan. VI. 293, Stat. Theb. XI. 8. — ^') Met. 
V. 346, Fast. I. 573, IV. 491. — '■') IL 24. ~ '*) cfr. Wie- 
seler p. 152. — '') Virg. JEn. IX. 716, Sen. Herc. Oet. 1155, 
Lucan. V. 101, Sii. Vili. 541. — '«) XIV. 196 et 579. 



57 



phoeo nimium vicinam esse dicat et paulo post JEtnam 
Enceladi spirantis rogum appellet, ubi agrum Cumanum de- 
scribit, narrati), Gigantes ab Hercule victos illam terram 
sibi impositam quatere, Prochyten insulam Mimantis, Inari- 
men lapeti cubile esse; paulo post addit -), etiam Fregellas 
fumantem Gigantem texisse. Claudianus habet ^), Alcyoneum, 
caeteris poetis Romanis ignotum, sub Vesevo monte jacere. 
Restat, ut commemoremus, Statium *) Asopum fluvium Gi- 
ganteis favillis clarum dicere. Erant igitur, qui Gigantes 
in Sicyonia victos esse contenderent. Fabulse alibi non 
commemoratse origo ab eo petenda est, quod Asopus car- 
bones forebat; ad quam rem explicandam alii^) narraverunt, 
Asopum Jovem ^ginae filiae raptorem persequentem a deo 
fulmine in flumen suum repulsum esse. Quod Valerli Flacci 
proprium est, Gigantes victos a matre in scopulos et arbores 
mutatos esse, jam commemoravimus ; etiam quod Claudianus 
solus tradit, arma eorum et pelles detractas a diis in silva 
iEtnsea suspensa esse, supra attigimus. Gigantes apud inferos 
vinculis ligati et tormentis puniti interdum ^) commemorantur; 
apud Silium') umbrse eorum Inter Orci habitatores sunt. 
Convivium, quo dii victoriam celebrarunt, jocoso modo de- 
scribit Martialis^); Apollinem cantu convivas oblectasse, 
narrat Seneca^). Genus humanum impium, quod diluvio 
Deucalioneo interiit, Terra Gigantum sanguine madefacta 
ortum esse, Ovidius' ^) narrat. Opinionem poetarum Alexandri- 
norum, Gallos Gigantum progeniem esse, ante oculos habuit 



') XII. 143 sqq. - ^) ib. 529. — ') Rapt. Pros. III. 182. 
- *) Theb. VII. 731. - ^) ApoUod. III. 12. 6 cum nota 
Heynii. — «) Prop. IV. 4. 39, Stat. Theb. IV. 534. - ') XIII. 
588. — «) Vili. 50. — 9) Med. 335 sqq. — '«) Met. 1.157 sqq. 



58 



Silius , ubi Flaminium de Victoria sua Gallica dicentem 
faciti): 

Quas ego tunc animas dextra, quse corpora fudi 

Irata Tellure sata, 
et Gigantes Tarpeja pendentes rupe, quos Claudianus^) 
Romse magnificentiam describens commemorat , sine dubio 
artis opus est Gallos Capitolium ascendentes exhibens. Lo- 
cum ejus et genus definire difficile neque hujus disputa- 
tionis est. 



. § 2. 

Poetarum Grsecorum temporis Romani Nonnus in An- 
thologia Palatina ^) Gigantum cladis poeta eodem jure di- 
citur, quo ipse Spartos Thebanos*), Orionem ^), Terrigenas 
Tyri conditores^) Gigantes appellat. Nam Indi ejus, Bacchi 
adversarii, sunt Terrse filli. Praeterea Alpum, Gigantem Sicu- 
ium, Pelori promontorii incolam, monstrum multis faucibus 
praeditum, saxorum et arborum jaculatorem, qui ssepe equi- 
tem cum equo devoraverat. a Bacche victum, in ordinem re- 
rum gestarum sibi describendarum ille quidem non recepit; 
sed libro quinquagesimo quinto'^) Tiresiam Pentheo et Al- 
pum et piratas Tyrrhenos a Bacche victos narrantera inducit 
et libro vicesimo quinto ^), ubi Bacchi et Herculis res gestas 
comparat, Geryoni Alpum opponit. Alpi figuram sic de- 
scribit ^) : 



^) V. HO sqq. — -) In sext. consul. Honorii v. 45. — 
3) IX. 198. - *) IV. 427, 442, 453 etc. - ') XIII. 98. - 
«) XL. 535. — '} V. 172 sqq. — «) v. 236 sqq. — «) ib. 
239 sqq. 



59 



^\iXrMV è^tòvatot»; éxazòv xojióaJVTa xapi^voi^y 
^IhXiou (pauovra xaì aù èpùovza IJeXrjVYjv, 
darpacrjV r.Xoxdjiotat nept^XtiSovza y^opair^v. 
Simili et statura et figura sunt Gigantes Phlegraei, quibuscum 
Bacchus post pugnam cum Perseo conflixisse narratur^). 
Juuo enim, Bacchum implacabili odio persequens, Tellurem 
ad Indos Terrigenas ulciscendos incitaverat, et Tellus 

aÒToyóvcov &ojprj$zv òptòpopa <p~Aa rtYdvrojv. 
Ut apud Claudiauum, filios fratrum c^ede commemoranda 
et dearum connubio promittendo accendit. Gigantum com- 
memorautur Porphyrio, Chthonius, Peloreus, Alcyoneus, En- 
celadus, Tvphoeus. Locus pugn^e est Thracia, arma Gi- 
gantum montes sunt, crines eorum serpentes. Bacchus thyrso 
et liedera et tsedis pugnans omnes adversarios funditus de- 
levisset, si non sponte e proelio exiisset 

ou(jpevéa<; ^ujovra^ èòj yzMfcrjpt <puXd(J(Jiov ^). 
Alio loco 3), ubi plures Gigantes thyrso Bacchi quam fulmini 
Jovis occubuisse dicuntur, ducenae manus eorum commemo- 
rantur, pedes anguini nusquam. Quod poetae autiquiores 
tradiderant, Typhoeum solum contra Jovera pugnasse, et 
quod recentiores tìnxerant, eum Gigantum in proelio Phle- 
graeo socium fuisse, ita componit Nonnus, ut duos Typhones 
fuisse statuat, alterum majorem, cujus cum Jove bellum libro 
primo et secundo narrat, alterum minorem Phlegrseum*). 
Verbi Gigantis ambitu ita dilatato, ut omnes Terrigenas 
coraplecteretur, consentaneum est, etiam illum Gigantem ap- 
pellari^). Eadem de causa Damasen, ingens Terrigena Ly- 
dus, cujus cum maxima serpente pugna in clipeo Bacchi 
adumbrata erat, Gigas dicitur ^). 



') XLVIII. 1-89. — -') V. 89. — ^) XXV. 87 sqq, — 
^)XLVIII 77 sqq. - ^) 1, 176, 220 etc. - ^j XXV. 486, 499, 512. 



60 



Fragmentum Gigantomachise Claudiani nomine inscriptum 
primus edidit Iriarteus, deinde, qui complures locos optime 
emendavit et lacunas aliquot demonstravit, Kòchlyus^). Quan- 
tum video, nihil obstat, quominus Carmen Grsecum a Clau- 
diano poeta Latino juvene compositum esse statuamus. Post 
exordium non invenustum, quo poeta in medio populo Alex- 
andrise tanquam in inquieto mari timidus virum quendam 
potentem ut deum marinum fiuctibus imperantem invocat, 
ad Gigantum bellum narrandum transit; sed belli originem 
et initium ingens lacuna abstulit. Itaque in medias res ra- 
pimur. Gigas quidam saxum in Jovem torturus est; sed 
fulmen saxum in cinerem vertit. Sol Gigantes sibi obvios 
radiis occsecat. Duo Gigantes sitientes liumi prostrati, alter 
flumen, alter mare sorbent. Minerva duos hostes, allerum 
basta occidit, alterum capite Medusa? in lapidem vertit. 
Cypris inermis in proelium it freta pulchritudine sua, cujus 
solus aspectus Gigantibus mortifer est. Typhoeus tridenti 
Neptuni et fulmini Jovis occumbit. Tum Enceladus a matre 
incitatus insulam cum montibus, arboribus, leris centra Jo- 
vem tollit; sed crebris fulminibus pressus in medium mare 
aufugit. Tum Juppiter rupem a Lycaonia terra abscissam 
conjicit et Gigas sub insula, quam ipse sustulerat, conci dit. 
Wieselerus ^) dubitat, Lycaonia terra Arcadiam significet an 
Lycaoniam Asise minoris. E loco Argonauticorum Orphi- 
corum 3), ubi insularum origo inde repetitur, quod Neptunus 
quondam Jovi iratus Auxaovevjv yair^q xprjnìòa tridente per- 
cusserit, fortasse colligi possit, universse terrse illud cogno- 
men fuisse. Reliqua narrationis desunt. — In iisdem Argo- 
nauticis Gigantes Cseli et Terrae filli appellantur et auctores 



•) Progr. Turic. 1851. - ^) p. 144 net. 14. — =*) 1284 sqq. 



61 



generis liumani i); Callimachi verba supra citata de insula 
triquetra Enceladi onere imitando exprimimtur -); denique 
Phlegra mons est, qui solis meridiani radios a Cimmerio- 
rum terra intercluditi). — Etiam apud Quintum, qui ssepe 
heroas suos cum Titanibus, Gigantibus, Typhoeo comparat, 
Enceladus Siciliam sustiuens commemoratur, sed ita, ut modo 
a Jove 4), modo a Minerva ^) victus esse dicatur. — In 
Anthologia Grseca Gigantum rarissime mentio fit. In epi- 
grammate Phaedirai^), ubi Apollo Gigantem arcu occidisse 
dicitur, prsestat cum Meinekio'^) de Porphyrione quam cum 
Brunckio de Pythone cogitare; etiam Tityos Terrigena sig- 
nificatus esse potest. In epigrammate adespoto ^) Apollo, in 
alio ^) Bacchus rtyavToXérr^q vocatur. Epigramma Antipatri^^) : 
Taupou /Sa{^uv révovra xal moapéoug 
^^ArXavzoq Òj/jlo(j<; xaì xó/iav ^ HpaxXéouq 
GByLvàv d^ uTiYjvav xaì Xéovrog ofiiiaza 
MdrjOiO'j riyavToq ou8^ ' OÀufimo<; 
Zzbq àTpójj.rjZog eìdsv, avdpa^ rjvcxa 
nt>yp.àv èvcxa Ncxocpihv WXuixma, 
Jacobsius recte de pugile Milesio, propter vires Gigante a 
poeta appellato, intellexit. Qu3e Witteus ^ i), adhibitis ineptiis 
Ptolemaei Chenni^^) et nummis Milesiis, in quibus leo ex- 
pressus est, de Leonte Gigante Milesio excogitavit, vana 
sunt. Restant (nam de aenigmate [XIV 28] nondum, quan- 
tum scio, explicato tacebimus) tria epigrammata de operibus 
humanis ingentibus, quse a poetis Gigantum manibus con- 



') 18 sqq. - '') 1257. - ■') 1129 sqq. - ') V. 641 sqq, 
cfr. Opp. Cyn. 1. 273 sqq. — '') XIV. 582. sqq. — «) Anthol. 
Pai. XIII. 22. — ') Delect. Anthol. Grsec. p. 149. — ^) An- 
thol. Pai. IX. 525. - 9) IX. 524. - '^) VI. 256. — '») An- 
nal. d. Inst. ardi. VI. 345 sqq. — i^) V. p. 192. 



62 



fecta esse dicuntur, unum Philipp! ^ ) de portu Julio ad Pu- 
teolos ab Agrippa constructo (Cyclopum opus dicitur ab 
Antiphilo ^), alterum Antipatri Sidonii ^) de nescio qua mole 
exstructa, tertium, quod superiore capite afferendum fuit, 
Archimeli*) de ingenti nave Hieronis regis. 

Carmina de Gigantibus nunc deperdita scripserunt Sco- 
pelianus sophistes a Philostrato ^) commemoratus et Diony- 
sius quidam, e cujus libris tribus Stephanus nonnulla de 
de locis Grsecise septentrionalis hausit. Vixit ille Trajano 
imperatore, hujus tempus iguotum est. 



§ 3. 

Gigantum fabulse fonnam a poetis Grsecsi Latinisque 
temporis Romani usurpatam ad Alexandrinam proxime acce- 
dere, abunde vidimus. At presse orationis scriptores multa 
nova prsebent, prsecipue quod non solum, quse poetarum 
scriptis divulgata erant, secuti sunt , sed etiam, quse a pa- 
tribus filiis tradita passim in Grsecia et in terris barbaris 
a Grsecis occupatis in ore liominum versabantur, receperunt. 
Quatuor hic scriptores maximi sunt momenti, Diodorus, Strabo, 
Pausanias, Pbilostratus. 

Diodorus Herculis res gestas narrans scribit ^), eum 
diis centra Gigantes Pallenes incolas auxilium tulisse; Jovem^ 
proelio confecto, deos, qui affuissent, et duos mortalium muli- 
erum filios, Herculem et Bacchum, Olympiorum nomine ornasse. 
De tempore proelii Diodorus et Apollodorus discrepant, ille, 
tauro Cretensi domito et ludis Olympiis institutis, hic, Troja 



') IX. 708. — 2) VII. 379. — •'') VII. 748. — *) Athen. 
V. p. 209. — ') Vit. Soph. I. 21. - «) IV. 15. 



63 



et Co captis, Gigantes victos esse, tradentes. Paucis capiti- 
bus post ^ ) Diodorus Timaeum sequens scribit, Herculem 
a Geryonis insula revertentem in campo Phlegraeo agri Cu- 
mani, diis adjuvantibus, Gigantes plerosque interfecisse. In 
libro quinto, qui de insulis est, Rhodi rebus antiquissirais 
narratis addit-), famam esse, ysvécj&at xazà ròv xacpòv 
TOÙTOV èv zoT^ npug icu ptipsac TYjg vrjaou roòg xXrj&évra^ njavrai;, 
ore drj xaì Zsòg ìéyexat xaTanònoìtixfjXÙjq Ttzàvag èpaaS^rjvac 
jjLcàg TÒJV Nuji^cjv ' I/iaXia<; òvop.a^ofihrj'; xaì zpecg è$ auTYj<; 
rsxvuKjai iiatdaq. In quibus verbis mendum inesse, satis ap- 
paret. Ncque enim eosdem Gigantes et statim post Titanes 
appellare potuit, et rursus, si iidem non sunt, omnis nexus 
narrationis deest. Etiam fabulam Cretensium affert ^), Jovem 
totura fere orbem terrarum perlustrantem latrones et im- 
pios exstinxisse, iequitatem et libertatem condidisse; Zza èrj 
ipaaiv aurov xaì rovq riyavraq dveXsTv, èv fxkv Kprjzjj rohg 
7T£pì MuXtvov, xarà oh rrjv 0pujtav roòg mpì Tucfcuva. Addit, 
ante pugnam Cretensem Jovem soli, c«lo, terras sacra fecisse ; 
sacra victoriam et hostium defectionem portendisse, Musaeum 
ad Jovem defecisse, Gigantes deletos esse ; etiam alios Gi- 
gantes in Pallene Macedonica et in agro Cumano propter 
impietatem et violentiam a Jove interemptos esse. Quse 
Diodorus, ut vult, e Libyum fabulis hausta, de ^gide ignem 
spiranti a Minerva occisa et de Gigantibus hac de causa 
contra deos a Terra emissis narrat*), supra ad locum lonis 
Euripidese commemoravinius. — Strabo, ubi de Pallene 
Macedonica agit ^), Ephorum sequitur, ubi de agro Cu- 
mano^), Polybium; scribit enim, deorum et Gigantum pug- 



') IV. 21. — 2) V. 55. — 3j y_ 7j^ _ 4) ixi, 70. — 
Epit. Vat. 1. VII. 25. - «) V. 243. 



64 



nani prope Cumas factam esse nulla alia de causa credi, 
quam quod propter fertilitatem multi eam terram armis pe- 
tiissent. Paulo post tamen addit ^ ), nonnullos credere, agrum 
Cumanum, quod igne et sulphure et aquis calidis plenus est, 
Phlegram appellari et aquam atque ignem e Gigantum vulne- 
ribus fulmine inflictis prorumpere. Fabulam Coam, Nisyrum 
insulam a Co revulsam Polybotse Giganti a Neptuno injec- 
tam esse, Strabo eodem, quo Apollodorus, modo narrat-); 
addit tamen, nonnullos dicere, Gigantem sub ipsa Co jacere. 
Prorsus nova est fabula 3), Gigantes ultimos ab Hercule 
victos sub Mycono insula jacere; proverbium inde, ut vult 
Strabo, ortum : tmvB-'' uno '/xiav Muxovov, paroemiograplii 
Grseci '*) de iis, qui uno judicio damnati erant, interpretantur 
{ènì Tctjv }iia 8(xyj xaraèixaaS^évzujv). Nova est etiam fabula Ca- 
labrica a Strabone aliata^), qui e pugna in Phlegra Campanise 
facta superessent, Leuternios appellatos ab Hercule pulsos in 
regionem Italise Salentinorum promontorio vicinam confugisse ; 
vestigia eorum ostendere et fontem graveolentem ad oppi- 
dum Leucam et Leuteruiam nomen illi litori inditum. Max- 
ime tamen a vulgari de Gigantum internecione fabula ab- 
horrent, qu'ae litoris Bospori Cimmerii incolse narrabant^), 
Venerem, quse Phanagorise colebatur, Apaturum appellatam 
esse, propterea quod, Gigantibus dese vim parantibus, Terrse 
filios singulos recipiens Herculi, quem occulto loco posuisset, 
necandos dolose tradidisset. Veram illius nominis originem 
inde repetendam esse, quod Phanagoritse cultum Veneris 
cum Apaturiis, quem diem festum gentilitatis, exceptis Ephe- 
siis et Colophoniis, omnes lones agebanf^), conjunxerint, 



•) V. 245 — ') X. 489. — ^) X. 487. - ') I. p. 445, II. 
p. 605 ed. Leatsch. — ^) VI. 281, cfr. (Aristot ) De mirab. 
ause. 97. — '^) XI. 495. — ') Herod. I. 147. 



65 

demonstrat C. 0. Miìllerus in Proleeomenis Mytholo- 

m 

gise 1). 

Pausanias iu Arcadicis scribit-), prope Alpheum flumen 
et oppidum Trapezuntem, ubi Arcadum reges olim habita- 
bant^), esse locum Bathos appellatum, ubi ignis e terra 
exeat; Arcades illic fulminibus, procellis, tonitribus sacra 
facere dicentes, illum esse locum proelii deorum et Gigantum, 
non Pallenen Thraciam. Affert deinde tres locos Odyssese 
de Gigantibus, unde colligit, Homerum eos niortales babu- 
isse; serpentes vero Gigantibus prò pedibus fuisse, stultam 
fabulam esse, et aliis locis apparuisse et prsecipue in Syria, 
ubi, derivato Oronta fluvio, arcani plus undecim cubitorum 
cuna cadavere humano ejusdem longitudinis repertam esse; 
de qua re Apollinem Clarium a Syris consultum respondisse, 
Orontera^) repertum esse, Indum genere. Addit Pausa- 
nias, mirum non esse, si terra humida sole calefacta 
primos homines ediderit, Indiam maximos homines genuisse. 
Egregie demonstrat hic locus Pausanise, illius tempore verbum, 
quod est Gigas, jam de omnibus Terree filiis usurpatum esse. 
Pra^terea narrat Pausanias^), Methydriensium fabulam esse, Ho- 
plodamum et alios Gigantes in monte Thaumasio Rhese gravidse 
centra Saturnum auxilium lerre paratos fuisse ; quin etiam Me- 
galopoli in tempio JEsculapii ossa ingentia unius illorum Gi- 
gantum estendi^); denique in pago Manthurensium prope 
Tegeam Minervam equestrem appellatam esse, quod in proe- 
lio Gigantum equos suos iu Enceladum immisisset'). — 
Cum Pausania de Gigantibus optime consentit Philostratus. 
Nam Apollonium Tyanensem dicentem inducit ®), sibi persua- 



•) p. 401. — ') Vili. 29. - =») Paus. Vili. 5. 4. — 
'') Orontes a Nonno sape commeinoratur. — ^) Vili. 32. 5, 36. 
2. - '^) Vili. 32. 5. - ") Vni.47. 1. - ^')Vit. Ap. Tyan. V.16. 

5 



66 



sum esse , Gigantes quondam fuisse ; documento enira 
esse, quod in multis terris talia corpora, ruptis sepul- 
chris, appareant. Eandem sententiam copiosius exponit Phi- 
lostratus in Heroicis ^ ), ubi rusticum Chersonesi Thraciae in- 
colam narrantem facit, suis temporibus, fissa Orontse ripa, 
Aryaden quendam aut Indum aut ^thiopem apparuisse; 
Sigeum promontorium corpus Gigantis duo et viginti cubitos 
longum ostendisse, de quo Apollinem respondisse, se ipsum 
Trojam defendentem eum occidisse ; in Co insula reperto ca- 
davere duodecim cubitorum, Protesilai oraculum peregrinum 
obtegere jussisse, esse eum Gigante m rà>v/5£/3^)y/x£Wv; Lerani 
et Imbri alios Gigantes repertos esse ; in insula Co Meropum 
Terrigenarum , in Thessalia Aloidarum, Neapoli, ubi multi 
Gigantes sub Vesuvio jacere dicantur, Alcyonei ossa estendi; 
denique in Pallene, Phlegra poetarum, multa Gigantum cor- 
pora et imbribus et terrse motibus nudari et sub terra fre- 
mitum larvarum audiri; quin Herculem ipsum, ne quis de 
corporibus staturam humanam longe superantibus dubitaret, 
ossa Geryonis Olympiae in tempio Jovis posuisse. Etiam 
heroas ingenti magnitudine, Orestem, Ajacem, alios, repertos 
esse, commemorat Philostratus. In Imaginibus 2) tabulam 
describit, in qua pictus fuit Gigas insula obrutus et ignis 
fluvios ore emittens, Juppiter fulmina conjiciens, Neptunus 
insulam tridente concutiens. Addit, Typhoeum sub Sicilia, 
Enceladum sub Italia sic nondum mortuos, sed semper mo- 
rientes jacere narrari. Alius locus ^) estendi t, ei etiam fabu- 
lam de Encelado sub ^tna animam agente notam fuisse. 

Caeterorum scriptorum Stephanus Byzantinus non pau- 
cas Gigantum sedes commemorata). De Pallene auctorita- 



1) 668—71. — 2j 11.17. - 3) Vit. Ap. Tyan. V. 16. — *)^s. 
y.naXXrjVi^,''AXiJLa}ma,^ lanaviai, 'Àpxaòta, Bscr/ScScoVf àajiaaxó^. 



67 



tem sequitur Theagenis, qui in Macedonicis Ephori modo 
narraverat, Gigantes , populum superbum et inhumaiium, 
illius pseninsulae incolas, ab Hercule deletos esse. Theage- 
nis proprium est, fabulam de diis Herculi opem ferentibus 
inde ortam esse, quod inter ipsum proelii tempus fulmina- 
verit et tonuerit^). De Almopia, Macedonise parte, et de 
Hispania liabet Stephanus, illam ab Almope, liane ab His- 
pano Gigantibus nomen traxisse. Inter nomina Arcadia) 
etiam Gigantida affert, qunra Hesychius^) et Etymologici 
Magni auctor ^) Lyciam Gigantiam et incolas primos Gigan- 
tes appellent. E libro primo Agathoclis de Cyzico Stephanus 
affert, hanc urbem, a Proserpina conditam, Gigantis nomen 
habere ; praeterea, Gigantibus quondam Rhyndaci fluvii ostium 
saxis claudere conantibus, Proserpinam, Cyzico timentem, 
saxa illa medio mari fixisse; ita Besbicum insulam ortam 
esse, ubi postea deam una cum Hercule Gigantes reliquos 
(num, qui e pugna Phlegraea effugerant?) occidisse. Deni- 
que de Damasco narrat Stephanus, Ascum Gigantem una 
cum Lycurgo Bacchum vinctum in flumen conjecisse; Mer- 
curium, liberato Baccho, Asco cutem detraxisse ; urbem vieti 
Gigantis nomen servare. Quocum comparari potest, quod 
Procopius Caesareensis apud Tzetzem *) Damascum Jcòg 
Tpónatov xarà riydvrujv appellat, et quod Pausanias Da- 
mascenus ^) prope vicinam Antiochiam Gigantes ab irato deo 
in lapides conversos monstrari et Pagram Gigantem in eadem 
regione fulmine ictum esse narrat. — Ad Hispaniam Gigan- 
tum proelium refertur etiam in Scholiis Iliadis^), ubi Gi- 



^) cfr. Eusth. ad Dionys. v. 327. — =*) s. v. riyavzia. — 
') s. V. rtyaVTca et Bekker Anecd. I. p. 232. — *) ad Ly- 
cophr. V. 688. — ">) Mùller. Fragm. hist. Greec. IV, p 469. — 
«) ad IL Vili. 479. 



68 



gantes propter Saturnum regno pulsum irati Tartessi magnum 
contra Jovem bellum movisse dicuntur; Jovem victis et in 
Tartarum conjectis Saturnum regem dedisse; Ophioni tamen, 
Gigantum maxime, Opliionium montem imposuisse. In qua 
narratione mira Titanes et Gigantes confusos esse, et aliis 
vestigiis apparet et eo, quod Justinus i) Tartessiorum saltus 
Titanum strage claros commemorat. Eadem Scholia^) nar- 
rationem non minus miram de Polydora, sorore Achillis, quae 
in Iliade Sperchio fluvio Menesthium peperisse dicitur, af- 
ferunt. Scholiastes Homero doctior scit, non Sperchium, sed 
Pelorem Gigantem, qui se fluvio ilio abdidisset, Menesthii pa- 
trem fuisse. Idem Gigas postea Neptunum fugiens in Sper- 
chium insiluisse et vulnero, quod aversus accepisset, mor- 
tuus esse dicitur. — Mimantem promontorium Erythrseum 
Scholiastes Odyssese ^) Gigantis nomine appellatum esse tradit. 
— De Pallone, Gigantum sede antiquissima, Solinus *) eadem 
fere atque Philostratus habet et praeterea, ingentia saxa illic 
«parsa Gigantum belli vestigia esse. — Denique de Campa- 
nia Dio Cassius tradita), Vesuvio Tito imperante incenso, 
multos credidisse, Gigantes contra deos arma movere; nani 
effigies eorum in fumo conspectas et tubas auditas esse et 
ante cladem illam multos ingenti statura homines et in 
monte et in regione vicina et in aere apparuisse. 

Praeter novas Gigantum sedes scriptores temporis Romani 
^tiam alia nonnulla nova suppeditant. Quod apud Lucianum ^) 
dii, Gigantum timore perculsi, in ^gyptum fugiunt et animalium 
formas induunt, sumptum est e fabula Typhoei *) jam Gi- 
gantis. — Aristides, unus e paucis scriptoribus Grsecis, qui 



XLIV. 4. 1. - 2) ad IL XVL 174-76. - ') ad Od. 
HI. 172. — ^) IX. 6—7. — ') LXVI. 22. — «) Sacr. 14. — 
^) Pind. fr. 68 (61). 



69 



Gigantum pedes anguinos commemorant, Mmervae pa^ne totani 
victorise gloriam tribuit ^ ). — Apud Paroemiographos Grae- 
cos^) sextus dies faustiis esse dicitiir, propterea quod Gi- 
gantes ilio die a diis vieti esse dicantur. — In Scholiis Ilia- 
dis ^) traditur, originem nomiuis Hercnlis inde repetendam 
esse, quod novercae clamore vocatus Porphyrionem occide- 
rit; quam rem jam Apollodorum in fontibus suis invenisse, 
suspicamnr. — Servius tradit '*), Bacchum, victis Gigantibus, 
Naxi triumphasse. — Plutarchus^) animalia prorsus immania 
et prodigiosa, luna in Gigantum proelio a solito cursu de- 
flectente, orta esse scribit. — At Dio Chrysostomus *^) tan- 
quam opinionem vulgo acceptam commemorat, genus liuma- 
num a Titanibus aut Gigantibus ortum esse. — Constat, 
grammaticos fabulas Gr£ecas perscrutatos esse, ut animalia, 
quorum vocabulis astrologi in describendo cselo signa appel- 
laverant, iuveuirent Fabulas, quum bestias, quibus opus 
esset, non semper pra?berent, interdum, ut coelo accom- 
modarentur, mutatas esse, admodum verisimile est. In li- 
bello, qui Eratosthenis Karaarepiaiiot falso inscribitur, Jup- 
piter in Gigantum proelio caprse, quce euni nutrivisset, pelle 
tectus fuisse, capra postea inter sidera posita esse dicitur " ) ; 
prseterea Bacchum, Vulcanum, Silenos, Satyros contra Gi- 
gantes asinis vectos esse, Gigautes asinorum voce perterri- 
tos fugisse, asinos victores esse sidus asellorum prope can- 
crum ®). Addit Hyginus 9), qui eadem affert, alios credere, 
Tritonis concham illius terroris lympliatici causam fuisse. 
Prseterea Hyginus^**) habet, serpentem ursorum vicinam a 



») Minerv. 10—11. — ^) I. p. 401. ed Leutsch. — '••) ad 
II. XIV. 323. — ') ad ^n. III. 125. - '') Qusest. conv. Vili. 
9. — ') or. XXX. p. 556 R, — ') Catast. 13. — ') ibid. 11. 
— «) Poet. Astron. 23. — '") ibid. 3. 



70 



Gigantibus in Miuervam, a Minerva ad polum cseli conjectam 
esse. — Nomina Gigantum a Tzetze ^) triginta quatuor, ab 
Hygino'^) viginti quatuor, a Scholiasta Hesiodi^) sex 
enumerantur. Quae unde sumpta sint, dijudicari non po- 
test; sed quum Otus, Ephialtes, Typhoeus, ^gseon in 
catalogo Tzetzse, Otus, Ephialtes, Coeus, Astraeus, lapetus 
in catalogo Hygini inveniantur, sine dubio statuere licet, illos 
catalogos Alexandrino tempore antiquiores non esse. Sex 
nominum, quse Scholiastes Hesiodi affert, quatuor ei cum 
ApoUodoro communia, duo, Phrutus (Bentleius*) Rhoetus 
vult) et Obrimus, nova sunt. — Scholiastas magis etiam 
quam poetas Titanes et Gigantes confudisse, mirum non est. 
Exempla prsebent Servius^), qui Bacchum a Gigantibus di- 
laceratum esse tradit, et Scholiastes Iliadis ^), qui Atlantem 
unum e Gigantibus appellat — Ad ultimos inscientise fines 
procedunt Mytographi Vaticani a Majo editi, qui non modo At- 
lantem cseterosque Titanes cum Gigantibus confundant '^), sed 
etiam reliquos deorum inimicos, Tantalum, Tityum, Ixionem 
Gigantes appellent ^), Enceladum et Briareum eundem ha- 
beant^), Terram, id est Cererem, ob sui et Tantali derisi- 
ouem iratam Titanes et Gigantes ex se centra Saturnum et 
postea contra Jovem genuisse narrent^^). Reconditam doc- 
trinam hic latentem Wieselerus sibi habeto. Ne Ptolemsei 
quidem Hephsestionis viro doctissimo fabellis invidemus. Vi- 
detur enim etiam qui Hercheri de hoc scriptore libellumi^) 
non legerit, tamen suo Marte intelligere debere, Ptolemaeum 



•) Theogon. v. 87 sqq. — '^) Fabul. (in stemmate deorum). 
— 3) ad Theogon. 185. — *) ad Hor. Od. II. 19. 23. — ^) ad 
Georg. I. 166. - «) ad II. XVIII. 486. - ') II. 53. - «) I. 
12, 13, 14. — 3) IL 53. — '0) I. 11. — '') Ueberd. Glaub- 
wiirdigkeit d. Neuen Geschichte d. Ptolemeeus Chennus. Leipz. 
1856. 



71 



non grammaticum esse veras fabulas ex abditis fontibus col- 
ligentem, sed hominem aut jocosum aut potius improbe men- 
dacem sua ipsius stulta inventa prò genuinis fabulis vendi- 
tantera. Exempla duo, unde csetera cognoscantur, e nar- 
rationibus ejus de Gigantibus afferam: moly berbam in Odys- 
sea commemoratam ortam esse e sanguine Gigantis, qui in- 
sulam Circes aggrediens a Sole Circse opem ferenti interfec- 
tus esset ; nomen herbse a pugna derivatum esse, album floris 
colorem Soli deberi i). Altera narratio hsec est'-^): Tlietidem 
sex filios, quos peperisset, paulatim concremasse; Achillem, 
septimum, quum fiamma dextrum talum ejus jam consump- 
sisset, a Peleo servatum esse: tum Chironem, cadavere Da- 
mysi, Gigantis celerrimi, in Pallene efifosso, hujus talum in 
pedem Achiilis inseruisse ; quod postea Achilli mortis causam 
fuisse; nam quum Apollo eum ad Trojam insequeretur, fu- 
gienti OS suppositum excidisse. 

Prseter interpretationem fabulse nostrse a Theagene pro- 
positam aiferenda est sententia Cornuti philosophi ^), victoriam 
deorum et cladem Gigantum de moribus rudibus et insoci- 
abilibus hominum primorum a diis in melius mutatis intelli- 
gendas esse. Quse Varrò*) excogitavit, tam mira sunt , ut 
ipsius verba afteram: „in diluvio aliquos in montes confu- 
gisse cum utensilibus, qui lacessiti postea bello ab bis, qui 
de aliis veniebant montibus, facile ex locis superioribus vicerunt; 
unde factum est, ut dii superiores dicerentur, inferiores vero 
terrigense; et quia de humillimis reptabant ad summa, 
dicti sunt prò pedibus habuisse serpentes". Etiam verba 
Macrobii ^) integra appono: „Gigantas autem quid aliud fuisse, 



') IV. p. 190. Westermann. — '') VI. p. 195. — '') De 
nat. deor. XX. p. 115 Osann. — *) ap. Serv. ad ^n. tll. 578. — 
") Sat. I. 20. 8—9. 



72 



credenclum est qiiam hominum quaiidam impiam gentem 
deos negantem et ideo sestimatam deos pellere de caelesti 
sede voluisse? Horum pedes in draconum volumina desine- 
baut: quod significat, nihil eos rectum, nihil superimi cogi- 
tasse, totius vitae eorum gressu atque processu in inferna 
mergente." 

Monumenta artis temporis Romani, opus statuarium unum, 
caelata nonnulla, nummos aliquot, gemmas permultas, inter 
quas est opus admirabile Atlienionis, quia ad fabulam cog- 
noscendam nihil novi prsebent, hic prsetereunda esse, puta- 
mus. Accurata cognitio eorum optime adjuvatur iis, quse 
Wieselerus collegit et disputavit ^ ). 



'; p. 1 57-- 167. 



DE GIGANTIBUS FABULARUM TOPI- 
CARUM. 

§ 1. 

Loca, ubi Gigantes aut vixisse aut superati esse aut 
mortis vestigia reliquisse a scriptoribus narrantur, sunt Pai- 
lene, Pelagonia, Alraopia, Athos, Sperchei ripa, Sicyonia, Ar- 
cadia, Lemnos, Imbros, Myconos, Creta, Rhodos, Cos, Lycia, 
Mimas, Sigeum, Phrygia, Lydia, Cyzicus, Syria, Phanagoria, 
Campania, Fregellae, Leuternia, Pithecussse, Sicilia, Hispania 
(Tartessus). Quorum in plerisqne fabulas topicas, quas scrip- 
tores secuti sint, fuisse, etsi solus Pausanias, ubi de Gi- 
gantibus Arcadicis scribit, se Arcadum narrationes referre 
affrmat, certum haberi potest. Nihilo minus si quis propter 
multitudinem locorum enumeratorum credat, jam antiquitus 
Gigantum fabulam in tot terris et insulis tamquam radices 
egisse, vehementer erret. Nam de sola Palleue testimonium 
Alexandri tempore antiquius exstat, Pelagonia, Athos, Cos, 
Campania, Sicilia, Pithecussse x\lexaudrinis, caetera loca om- 
nia Romanis demum temporibus comraemorantur. Deinde, 
quod gravius est, in non paucis illorum locorum Gigantum 
fabula alii antiquiori aperte successit. Scimus, Pherecydem ^ ) 
Typhoeum Pithecussis oppressum esse scripsisse, et inter 



) Fragra 14 ap. Mùllerum. 



74 



omnes constat, apud ^schvlumi) ^tnam, apud Pindarum 
modo^) ^tnam solam, modo 3) Miuama. atque Tà<; ònkp Ku/iag 
àXiBpxiaq oybaq, id est Campanise colles, eundem deorum ad- 
versarium premere. Etiam in Phrygia Gigantum fabulam 
narrationem de Typhoeo antiquiorem loco movisse , Diodori 
verba*) demonstrare nobis videntur. Apud Sicyonios quo- 
que duas de carboiiibus, quos Asopus ferebat, fabulas fuisse, 
supra^) vidimus; quarum, si setatem testimoniorum sequa- 
ris, illa de Gigaiitibus a Statio tradita recentior est. Etiam 
de Cyzicenis Gigaiitibus, quos Rhyndaci ostium obstruere 
voluisse, Stephanus ^) solus iiarrat, nonnihil dubitamus. Nam 
Apolìonius '^), qui similem fabulam tradit, quum Argonautse 
ad Cyzicum appulissent, Terrigenas vicinse pseninsulse liabi- 
tatores senis brachiis prseditos, quum Cyzici portum obstru- 
ere couarentur, ab Hercule et Argonautis interemptos esse, 
Gigantum nomine non utitur, et Scholiastes ejus ^) illa moii- 
stra Seaaalohq ' Ef^ttpoya.aropaq appellat. Verisimile est igi- 
tur, Gigantes apud Stephanum secundum usum loquendi re- 
centiorem Terrse filios significare. Fabulas etymologicas, 
quibus Stephanus ^) Almopise et Hispaniae, Scholiastse Ho- 
meri^O) Sperchei tìuminis et Mimantis montis nomina inter- 
pretantur, vix quisquam inter aiitiquas referet. Wieselerus ^ ^ ), 
etsi fabulam de Pelore Gigante, quem Neptunus in Sperchei 
ripam persecutus sit, non novit, iiihilo minus, propterea quod 
Thessali Jovein Pelorum colebant, de Pelore aliquo Gigante 
fabulam fuisse, recte coUigit. Etiam fabula Sicula a Nonno 
tradita '2), in Poloro promontorio Gigantem olim habitasse. 



M Prometh. 363 sqq. - ■") 01. 4. 6. - ^) Pyth. 1. 15. 
sqq. — *) supra p. 03. — '^j p. 57. — ^) supra p. 67. — 
') Argon. I. 941 sqq. — «) ad I. 989 — ^) supra p. 67. — 
'0) supra p. 68. — ^') p. 175. — '') supra p. 58. 



75 



siile diibio ad promontorii nomen explicandum ficta est. 
Fabulae Syriacse i) aut barbarae originis, aut, si Grsecse, re- 
centioris aetatis siint. Fabulse Fregellana -) et Calabrica^) 
sine dubio tiim demiini, quum de Gigantibus in Campania 
victis narrari coeptiim esset, ortse sunt. Quse Philostratus *) 
de ingentibus ossibus in Sigeo, Imbri, Lemni repertis tradii, 
etiam secimdo post Christum saeculo tales narrationes ex- 
stitisse, ostendunt. Quibiis omnibus consideratis, apparet, e 
magno ilio numero locorum pauca restare , in quibus jam 
antiquitus fabulas topicas de Gigantibus fuisse, cum aliqua 
veri similitudine suspicari possimus. Kestant prseter Pallenen 
Pelagonia, Athos, Arcadia, Myconos, Creta, Rhodos, Cos, 
Lvcia, Lydia. Phanagoria. 

Ut Gigantum fabulam alias fabulas loco movisse vidi- 
mus. sic ipsam interdum victam cessisse, per se verisimile 
est, et landandus est Wieselerus, qnod mythologiam Gr^ecam 
ad vestigia Gigantum latentia invenienda perscrutatus est. 
Sed doctrina, quae ei maxima est. abutens tanta audacia et 
temeritate disputavit, ut, quse vera vel probabilia invenit, 
Inter aliena, dubia, perversa, quse collegit et excogitavit, psene 
delitescant. Exemplo sint, quse de Gigantibus Argolicis dis- 
putavit-''). Eurymedontem illum, quem Homerus Gigantum 
regem appellai, in fabula Argolica deprehendisse sibi vide- 
tur; Perseum enim, Danaae filium, ipsum illum Eurymedon- 
tem esse. Miram profecto et inauditam et gravissimis argu- 
mentis firmandam sententiam! Wieselerus sic ratiocinatur : 
Eurymedontem, quem Euphorio Junonem virginem compres- 
sisse narrat, non diversum esse a Porphyrione ilio in pugna 
Gigantum Junoni vim inferenti; Perseum porro a poetis 



') supra p. 67. — -) snpra p. 57. — •*) supra p. 64. 
) supra p. 66. — '') p. 168-69 et 171. 



76 



Alexandriuis ^ ) Eurymedontem appellari, et Cyclopes Lycios, 
quorum patria olim Gigantia appellata sit, ministros ejus fuisse'^); 
ergo Perseum, Eurymedontem, Porphyrioiiem tria nomina 
ejusdem personae esse ; prseterea C. 0. Miillerum ^) recte 
suspicatum esse, Perseum Argolicum, Persen Titanem, Hecata? 
patrera, Persen Solis fìlium, ^Eetse et Circes fratrem, eundem 
esse. Denique, ne nominibus solis res conficiatur, addit, Per- 
seum cum Oyclopibus solem et fulmen, Porpliyrionem, unde 
nomen acceperit, flammam et fulmen significare. Quse in- 
terpretationes quam perversse sint, vix opus est monere. 
Neque enim Gigas, Terrse filius, fulmine occisus, cseleste 
fulmen significare ullo modo potest, neque Oyclopibus quid- 
quam cum sole est; nam, ut hoc solum virum doctissimum 
admoneam , solem unum esse, constat, Cyclopes plures. 
Perseus num sol sit, valde dubium est. Sed sit sane. 
Igitur Porphyrio quoque sol est. Igitur sol in pugna 
Phlegrsea in Tartarum conjectus est. Absurdiora vix cogi- 
tari possunt. Deinde quid audacius est quam Eurymedon- 
tem, deorum bostem, Junonis violatorem , cum Perseo con- 
fundere, qui, diis adjuvantibus, res maximas gesserit, et de 
quo hoc solum impium narretur*), eum Junonis amicitia 
commotum contra Bacchum arma movisse ? — Prseterea 
Wieselerus fabulam Argolicam de Danaidibus ad Gigantum 
fabulam proxime accedere putat; nam et ^gypti filios a 
Danaidibus cum Minerva arte conjunctis necatos cum Gigan- 
tibus a Minerva occisis apte comparari posse , et in cata- 
logis ^gyptidarum apud ApoUodorum •^) et Hyginum*') com- 



') Appollon. Argon. IV 1512, Euphor. fr. 16 et 67 Meineke. 
— 2) Pherecyd. fr, 26 Miiller. — ^) in Gerhard. Hyperb- 
Ròm. Studien. I. p. 287. - *) Paus. II. 20. 4, 22. 1, 23. 7, 
Nonn. XLVII. 475 sqq. — ') II. 1. 5. - ') Fab. 170. 



77 



plura nomina , quse alibi Gigantibus tribuantur, occurrere. 
A'eiiim illa fabularum similitudo perexigua est, neque li2ee 
nominum convenientia ullins momenti esse potest. Nam ex 
^gyptidarum nominibus uno et quinqiiaginta ab Apollo- 
cloro allatis septem tantum, e septem et quadraginta apud 
Hyginum quinque tantum nomina Gigantum inveniuntur, et, 
quod animadvertendum est, ex bis undecim nominibus (unum 
enim apud utrumque scriptorem invenitur) quatuor tantum, 
Enceladus, Hippolytus, Ephialtes, Clytus (Clytius), ad nobi- 
liora Gigantum nomina pertinent, reliquorum Asterius in 
fragmento Pepli Aristotelici, Chtbonius apud Nonnum, Obri- 
mus apud Scholiasten Hesiodi, Alcis (Alceus), ^Egiiis (^geus), 
Argius, Bromius (Bremes) apud Tzetzen demum occurrunt. 
Talem nominum consensum, non est, cur miremur; mirum 
esset potius, si in tanto ^gyptidarum violentorum nominum 
numero nulla reperirentur, quse de Gigantibus quoque usur- 
pata essent. — Quod inter Gigantes Tzetzse Panoptes qui- 
dam est, quem ab Argo lonis custode diversum non esse, 
Wieselero facile concedimus, nibil aliud ostendit quam, 
quod jam supra vidimus, scriptores temporum recentiorum 
omnes Terrse filios Gigantes appellasse. Quod propter lacum 
Alcyoneum prope Lernam situm Wieselerus Alcyoneum Gi- 
gantem in fabulis Argolicis fuisse suspicatur, . vix dignum est, 
quod commemoretur. 

Atticam suos Gigantes habuisse, C. 0. Miillerus osten- 
dere conatus est in docta et eleganti dissertatione, quse in- 
scribitur „Die erhobenen Arbeiten am Friese des Pronaos 
vom Theseustempel zu Athen, erklàrt aus dem Mythus von 
den Pallantiden" ^), ubi Pallantidarum fabulse duas for- 



') Gerhard. Hyperb-Ròm. Studien. I. p 276—96. 



78 



mas fuisse, suspicatur, alteram recentiorem et historicam 
a Plutarcho * ) servatam : quum Theseus Troezene Athenas 
venisset, Pallantis, ^gei fratris, filios spe regni dejectos 
bellum parasse; Theseum, cui prseco Consilia eorum pro- 
didisset, partem eorum in insidiis, ubi se occultassent, op- 
pressisse ; cseteros, quorum dux ipse Pallas esset, diffugisse ; 
alteram antiquiorem et mythicam , quse ex Attica in Pallenen 
Thraciam immigrasset, de Gigantibus a Minerva victis. Anti- 
quioris fabulae vestigium Mullerus in fragmento ^gei So- 
phoclis servatum esse putat, ubi Pallas ò axÀrjpìx; xaì Fifav- 
Taq èxTpé<pwv ab ^geo dicitur. Sed verbum èxrpéfcuv osten- 
dit, Gigantes illos filios ÌPallantis esse, et Pallas etiam apud 
Sophoclem JEgei frater est. Apparet, ^geum fratris filios 
mataphorice tantum ad violentiam eorum significandam Gi- 
gantes appellare potuisse; cujus usus exempla ^schylea et 
Lycophronea supra vidimus. Itaque apud Sophoclem eadem 
fabulae forma atque apud Plutarchum invenitur. Vix majo- 
rem probandi vim habent, quae Mullerus de opere cselato 
disputat, quod proelium virorum partim solitis armis, partim 
lapidibus pugnantium exprimens in parte orientali zophori 
est, qui Thesei templi cella m ornat '^). Quamvis enim, qui 
hic superantur, Pallantidae sint, quod perdubium esse, de- 
monstravit Ulrichsius ^), qui proelium Atheniensium cum Eu- 
rystheo agnoscit, etiam artifex formam fabulae recentiorem 
expressisse dicendus est. Neque enim antiquioris ncque 
recentioris artis Gigantibus similes sunt, qui a Miiliero Pal- 
lantidae habentur, neque deorum spectautium tres Gigantibus 
faventes ab artifice expressi essent. Tertium Miilleri ar- 
gumentum est ratio, quae in compluribus aliis fabulis Minervse 



') Thes. 13. — 2) e. O. Miiller Denkmiiler. d. a. K. I. 
tab. 21— 2^. — 3j Keisen IL p. 135 sqq. 



79 



cum Fallante aliquo vel Pallade intercedit. Nam et in Gi- 
gantum proelio apud Apollodorum Minerva Pallantem oc- 
cidit, occisum cute spoliat, et quintam Minervam Pallantem 
patrem virginitatera suam violare conantem interemisse, 
Cicero ^) scribit, et Pallas Titan apud Hesiodum -) Victoriam, 
quam a Minerva separari posse, Mlìllerus negat, e Styge pro- 
creat, et Pallas, Pallantii Arcadici conditor, a Dionysio Ha- 
licarnassensi^) Chrysae, quse a Minerva non diversa esse 
videtur *), pater dicitur, et apud Apollodorum ^) Palladem, 
Tritonis filiam, quacum educabatur, Minerva invita interfìcit. 
CoUigit igitur Mlìllerus, Pallantem et Pallantidas Atticos, 
quos incolse Pallenes pagi, ubi inclytum Minervae templum erat, 
sibi vindicabant, in antiquiore fabula artius cum dea con- 
junctos fuisse. Admodum verisimilia hsec esse, non negabi- 
mus; sed cum Miillero longius progredì et de Pallantidis 
Gigantibus Atticis et de Gigantum fabula ex Attica in Pal- 
leneu Thraciam ab Eretriensibus portata conjecturas facere 
audacissimum videtur. 



§ 2. 

Admodum memorabile est, quod a Pausania discimus, 
Arcades affirmasse, proelium deorum et Gigantum non in 
Pallene Thracia, sed in loco agri Megalopolitani, ubi fiamma 
e terra exiret, factum esse. Qui locus, Pathos appellatus, 
quoniam Trapezunti, ubi Lycaon et filli fulmine interempti 
esse dicebantnr, proximus erat, et quoniam Lycaon e san- 



') De nat. deor. HI. 23. 59. — '-) Theog. 383 sqq. — 
') Antiq. Rom. I. 68, cfr. 61, 62, 33. — •*) VVelcker Gr. Gòt- 
terlehre I. p. 308. — ') III. 12. 3. 



80 



guine caesorum Gigantum natus esse ab Ovidio dicitur, su- 
spicio oriatur necesse est, fabulas Gigantum et Lycaonis ar- 
tiere quodam vinculo conjunctos esse. Quse conjunctio a 
Wieselero solo animadversa ^ ) ut cognoscatur , narra tiones de 
Lycaone accuratius considerandse sunt. Ipse Pausanias^) 
tradit, Lycaonem, Pelasgi filium, patris exemplo rudem vi- 
tara primorura liominum cultiorem reddidisse ; nam et Lycos- 
uram, oppidum omnium antiquissimum, eum condidisse et 
Jovem Lycaeum appellasse et ludos Lycaeos instituisse; sed 
quum puerum immolasset et aram Jovis sanguine humano 
conspersisset, regem statini in lupum conversura esse. Quod 
summam fabulse attinet, non multum a Pausania dissidet 
Ovidius 3) narrans, Lycaonem crudelem et impium regem 
fuisse; Jovem ad animum ejus explorandum tectum regis 
subiisse; tum Lycaonem, ut experimento disceret, utrum deus 
an homo esset hospes, obsidis Molossi trucidati membra par- 
tini cocta, partim tosta ei apposuisse ; Jovem fulmine in 
regiam conjecto Lycaonem in lupum mutasse, deinde omnem 
gentem humanam prseter Deucalionem et Pyrrham inunda- 
tione delevisse. Pausaniam et Ovidium complures scriptores 
recentissimi "*) sequuntur, quorum nonnulli ^) puerum macta- 
tum Nyctimum filium, alii^) Arcadem nepotem Lycaonis 
fuisse scribunt. Non magnam hucusque inter fabulas, quas 
comparamus, convenientiam esse, satis apparet; verum etiam 
hoc facile perspicitur, Lycaonis fabulae formam, quam adhuc 
vidimus, sibi ipse et iis, quse de cultu Jovis Lycaei sciraus, 
vehementer repugnare. Neque enim, qui mores populi sui 



') p. 172-173. — 2) Paus. YIIL 2. — ') Met. I. 210 sqq. 
— ^) cfr. H. D. MùUer. MyUiologie der griechischen Stàmme 
IL p. 83 sqq, ubi omnia accurate collecta sunt. — ^) Serv, 
Arnob, Clem. Alex. Nonn. — '^) Hygin, Erat. Catast. 



81 



mitigaverit et ciiltiim provexerit, impio facto deorum iram exci- 
tare convenit, neque Arcades, si a majoribus accepissent, Joveiii 
a Lycaonis mensa abliorrnisse. Lycaouis nefariiim faciiius non 
modo Platonis et Tlieophrasti. verum, ut videtiir, etiara Pausania? 
temporibus tenere*) ausi essent. Eo magis igitur necesse est for- 
mam fabulse antiquiorem ab ApoUodoro-) servatam considerare. 
Qui narrat, Lycaonem quinquaginta iilios superbos et impios 
genuisse; quorum ad impietatem cognoscendam quum Jui>- 
piter pauperis bominis forma simulata advenisset, illos Mai- 
nalo fratrum maximo auctore fìlium Arcadis hominis mac- 
tasse et exta humana sacris dapibus {toT<; IspoT?) admixta 
hospiti proposuisse; Jovem. mensa eversa et Lycaone cum 
cseteris tìliis occiso, Nyctimo natu minimo pepercisse; Ter- 
ram enim sublatis mani bus et dextra Jovis prehensa iram 
ejus sedasse ; Nyctimo regnante diluvium Deucalionis even- 
isse, ut nonnulli crederent, propter Lycaonidarum impieta- 
tem. Cum Apollodoro congruunt fere Xicolaus Damascenus ^), 
Hygiuus -^), Tzetzes^), quorum hic quoque Nyctimum mac- 
tatum esse narrat. Apparet igitur, antiquiores Lycaonem 
innocentem ruina filiorum sceleratorum in perniciem tractum 
esse credidissei pra?terea illa de Lycaone in lupum converso 
recentioris originis esse. Quo magis verba ^luxdcuv et lo- 
xaloq cum Curtio^j et Welckero"^) a radice AYK in «lux" 
Latinorum et in nonnullis vocabulis Grsecis servata derì- 
vanda est. Jovem Lycneum lucis deum fuisse, etiam eo con- 
firmatur, quod ara ejus in summo monte Lycseo erat, quod 
ad liane aram ad orientem solem versus dua^ columnae erant 



') K. F. Hermann Gottesdienst. Alterili. § 27 2 et 5. — 
2j III. 8. 1. — ■) IV. 43 ap. C. Miillerum: cfr. Suidas v. 
J'jxdojv, — ■■) Fab. 176. — •^) ad Lycophr. v, 481. — ^) Gr. 
Etym. I. p. 130. - " ) Gr. Gòtterlehre I. p. 476. 

6 



82 



aureas aquilas sustinentes, quod denique, qui aiSarov ejus in- 
trasset, urabram amittere putabatur i). Sed restat etiam in 
ApoUodori narratione difficultas sacrificii humani in cultu 
soUennis, in fabula a deo severissime puniti. Quae difficul- 
tas vix tolli posse videtur, nisi statuimus, genuinam et Ar- 
cadicam fabulse formam eam esse, quam Pausanias sine du- 
bio in ipso fabulae loco audivit, Jovem ad Trapezuntem Gi- 
gantes superasse. Caeterse narrationes extra Arcadiae fines 
apud alios Grsecos, qui Lycsea sacrificia inliumana et dete- 
stabilia habuerint, ortse esse videntur. Neque difficile est 
intelligere, qua de causa Lycaon et sacrificia illa crudelia 
in fabulam de Gigantibus inserti sint. Nam sicut nomen 
Lycaonis prave derivatum narrationis de rege in lupum con- 
verso origo fuit, sic omnia illa, quìB de mensa humana carne 
foedata narrantur, e caerimoniis vicini montis sumpta esse 
videntur ad nomen Trapezuntis explicandum. Nam Grsecos 
sine dubio fugerat, illud nomen ea de causa oppido inditum 
esse, quod, ut Trapezus Pontica'^), in monte situm erat 
mensa3 formam ostendenti ^). Quod Pausanias in ipsa Ar- 
cadia de Lycaone in lupum converso audivit, opinioni 
nostrse non obest; neque enim mirum est, si novaj fabulse 
formse, a poetis celebratse et toti Grsecise traditse, etiam in 
abditam patriam ejus penetraverunt. 

Quse H. D. Miillerus*) de Lycaone et Lycaonis filiis 
scripsit, etsi perversissima sunt, tamen quia Miillerus solus 
illam fabulam diligentius tractavit, omnino prseterire non 
possumus. Statuit hic mythologus neque doctrina neque 



') Paus. Vili. 38. — ■-) Ritter Erdkunde. Vili. 879, Barth 
Reise von Trapezunt nacli Skutari p. 5. — ^j Curtius Pelo- 
ponnesos. I. p. 305. — *) Mythol. d. gr. Stamme II. p. 83— 
123. 



83 



sagaci tate neqiie sermonis elegautia destitutus, sed in opini- 
onibus prsejudicatis teneiidis et excolendis obstinatissimiis et 
in deos et heroas Grsecos Procrustse more sasviens, fabula^ 
illiiis veram et genuinam formam sic constitnendam esse: 
Lycaonem, filio mactato et Jovi appossito, ea poena alì'ici, 
ut in lupum mutetur. Sumit prseterea, Jovem Lycaeum et 
Lycaonem eandem personam esse; Jovem igitur ipsum in 
Inpum mutatum filiiim suum devorare. Ad quam rem satis 
miram interpretandam affert, lupum imaginem esse chtho- 
niam; igitur fabulam de Jove Lyciieo filium comedente idem 
significare atque similem fabulam de Saturno Jovem infantem 
devoraute: fertili anni tempore Jovem deum c^lestem, 
Olympium, salutarem esse ; ut vero caler ìestivus segetes 
adurere coeperit, Jovem in deum cbthoniiim, perniciosum, 
ea, quibus ipse vitam dederit, perdeutem mutari. De fabula, 
qualis ab Apollodoro servata est, statuit, quinquaginta Lyca- 
onis tìlios, ut quinquaginta Actìeonis canes, de diebus cani- 
cularibus intelligendos esse ; quod non mutentur, sed fulmine 
deleantur, fabulae rationi alienum esse et fortasse interpola- 
tori deberi; veruni tamen sensum ejus eo apparerò, quod 
Nyctimus fratribus superstes sit ; nomen euim ipsum naturam 
ejus chthouiam satis estendere ; pr^terea inundationem Deu- 
calioueam, quse ilio regnante evenisse dicatur, inibres bie- 
males significare ; quse vero perniciosa sint, omnia ad deos 
chthonios pertinere. Percommode accidit, ut Miillerus ipsam 
de Lycaone fabulam perversissimo modo constituerit. Nam 
si fundamentum, quo coujecturifi ejus audacissimse nituntur, 
corruit, ipsìe conjecturae corruant mecesse est, ncque 
nobis opus est singula vitia argumentationis ejus, manifesta 
prseterea neque quemquam facile decipientia, estendere. At- 

qui regulis artis critica^ vehementissime repugnat, quum 

6* 



84 



scriptores antiquiores non modo nesciant, Lycaonis filium 
immolatum esse, sed etiam aut iva tòjv èm/ojpcojv naìòa 
aut obsidem Molossum Jovi appositum esse, tradant, nihilo 
minus ab ultima? setatis scriptoribus sumere , Lycaonem tì- 
lium jugulasse. Quasi ApoUodorus et Ovidius scelus com- 
missum minuere voluerint. Immo, quod Servius, Hyginus, 
Tzetzes atque similes de Lycaonis filio occiso tradunt, e 
tabula Tantali et Pelopis irrepsisse, admodum verisimile est. 

§ 3. 

Wieselerus ' ) operam dedit, ut in fabulis Boeoticis Gi- 
gantum vestigia ostenderet; sed quae de Typhoeo, Sphinge, 
xlloidis, Orione, Tityo, Martis serpente, Spartis coUegit, om- 
nia aliena sunt. Nihilo minus jam abbine annos quadra- 
ginta tres Buttmannus in disputatione de Minyis temporis 
antiquissimi -) nullo modo digna, qua? propter librum C. 0. 
Miilleri ejusdem argumenti e memoria doctorum excideret, 
recto, ut videtur, statuit, fabulam Orchomeniam de Phlegyis 
fabulse de Gigantibus Phlegrseis artissime conjunctam esse ^). 
Nam et nomina ^Xéypa et WXeyua (Phlegyarum oppidum) 
tam similia sunt, ut duse formse ejusdem nominis dici pos- 
sint (iieque enim ^Xeyóa a WXéypa longius abest quam 
véxu^ a vzxpóq, iitxóq a ixcxpui;), et fabulis, qua? de utrisque 
narrantur, magna convenientia est. Phlegyse Orchomenii pri- 
mum commemorantur in bymno Homerico in ApoUinem 
Pythium, ubi poeta deum sic aìloquitur *): 

ì^eq 8' è? 0Xsyuojv dvSpòjv ttóXcv ul^piavdcjVy 

OL àioq oòx àAéyovTzq ènì yd^ovì vaierdaffxov 

èv xaXf] ^rj(y(TYj Krj(ptGtòog èyyùd^t )^iiiVYj<g. 



1) p. 175. — '') Mythol. II. p 194-245. — =») 1. e. p 
225. - ''} V. 100 sqq. 



Deinde Pherecydes ^) narra verat, Amphionem et Zethum, 
propterea quod Phlegyse finitimos latrociniis vexarent, Tliebas 
inuris cinxisse ; sed post mortem fratrum Eurymachum Phle- 
gyarum regem urbem expugnasse; quum vero plura injuste 
fecissent, eos Jovis Consilio ab Apolline deletos esse {xarz- 
raprapióBrjaav unus codex habet). Epborus -) Daulida se- 
dem eorum fuisse , et Phocenses prò biSpt^etv <fXeyuàv di- 
cere affirmaverat. Pausanias in antiquitatibus Orchomeniis ^) 
scribit, mortuo Eteocle , Orchomeni rege secando , domina- 
nationem Phlegyae, Martis et Chrysa?, Sisypbi neptidis, filio 
contigisse ; tum omnem terram Phlegyantida et novum op- 
pidum, quod Phlegyas condidisset, et in quod Graecorum 
bellicosissimos collegisset, Phlegyam appellatam esse; paula- 
tim vero Phlegyas (sic enim illos appellatos esse) dementia 
et audacia incitatos a cseteris Orchomeniis defecisse et fini- 
timos populatos esse, quin ipsum templum Delpbicum a 
Philammone et Argivis frustra defensum adortos esse; tan- 
dem deum gentem impiam continuis fulminibus et terrae mo- 
tibus delevisse; qui superessent, peste mortuos esse, paucos 
tantum in Phocida confugisse. Quos Panopeum occupasse et 
Panopensium gentis auctores habitos esse, ex alio loco 
Pausaniae -*) apparet. Alibi ^) commemorat, in bello septem 
ducum centra Thebas Phlegyas e terra Minyade The- 
banis auxilio venisse. Restat fabula ab Ovidio^), Philo- 
strato"), Scholiasta Iliadis '^) tradita, Phorbantem, ingen- 
tem pugilem, Phlegyarum ducem, quum vias Delphos feren- 
tes infestissimas reddidisset. ab Apolline victum et occisum 



') h\ 102 ap. C. Mùllerum. — ■') Schei. I]. XIII. 301. — ^) IX. 
0. — ") X. 4. 1. — ^) IX. 9. 2. — ^) Met. XI. 413 sqq. — 
') Imagg. II. 19. - s) ad XXIII. 660. 



86 



esse. Coiistat, C. 0. Miilleriim Miiiyarum Orchomeniorum 
liistoriam et reipublicse descriptionem antiquissimam e fabu- 
lis eruere coiiatum esse. In qua descriptione Phlegyis or- 
dinis bellici partes tribuuntur, qui se sensim a patria dis- 
junxerit; iiam Phlegyam et Minyam consobrinos esse in 
stemmate Orchomeniorum regum a Pausania tradito; igi- 
tur ambos populos consanguineos fuisse; neque de bellis, 
qu?e post Phlegyarum secessionem inter se gesserint, 
quidquam narrari ; igitur Phlegyas non coactos a Minyis se dis- 
junxisse '). Quam interpretationem ferri non posse, neminem 
fugiet. Nam in civitate fiorenti et opulenta, qualis Orcho- 
menos Minyarnm fuisse dicitur, bellatores, id est nobiles, 
non sponte a patria se disjungunt, ut latronum modo vivant, 
et, si vi expelluntur, plebei in urbe remanenti infestiores 
quam ulli populo externo sunt. Deinde, qui meminerit, 
quanta fingendi licentia stemmata regum Grsecise mythico- 
rum composita sint, hoc solum e genealogia a Pausania 
tradita conjicere audebit, fabulas de Phlegyis Orchomeniam 
terram habitantibus fuisse. Multo potius ad rem veram et 
historicam spectat, quod idem Pausanias narrat. Phlegyas 
templum Delphicum populatos esse; versimile est enim, jam 
antiquissimis temporibus avaros finitimos divitias Apollinis 
concupiisse, et verarum populationum memoriam in fabulis 
servatam esse. Sed cum fabula de Phlegyis ab Apolline de- 
letis aliam fabulam de eodem populo a Jove exterminato 
coaluisse, ex omnibus de Phlegyarum interitu narrationibus 
apparere nobis videtur. Nam apud Pherecydem , ubi ab 
Apolline interempti esse dicuntur. prorsus otiosum est. quod 
additur, xa-a Athq Tzpoatpeaiv. In narratione Pausanise, deum 



Orchomenos p. 179 ed. secund. 



t 



87 



Phlegyas continuis fulminibus et terrse motibus delevisse, 
qui superessent, morbo periisse, arma Jovis et Apollinis fa- 
cile agnoscuntur. Ne in pictura qniclem Philostratea, ubi 
Apollo Phlegyarum clucem occidit, Juppiter prorsus abest; 
nam quercus, e cujus ramis Phorbas csesorum viatorum ca- 
pita suspenderat, fulmine percutitur. Huc accedit, quod in 
hymno Homerico Phlegyse Jovis contemptores dicuntur. Quse 
quum ita sint, suspicamur, fabulse formam primam hanc 
fuisse, Phlegyarum populum impium et bellicosum in fini- 
bus Orchomeniorum, apud quos Juppiter Laphystius, ut in 
Arcadia Juppiter Lycseus, humanis sacrificiis placabatur, a 
Jove deletos esse; deinde impetus a populis vicinis in tem- 
plum Delphicum factos effecisse, ut Plilegyse jam antiquissimis 
temporibus talia ausi ab Apolline interempti esse dicerentur ; 
denique ambas fabulas coaluisse ; prEeterea, qui postea fa- 
tulis et antiquis nominibus abutentes Orchomeni historiam 
primam composuerunt, propterea quod Plilegyse olim illam 
regionem liabitasse dicebantur, Phlegyam in numerum regum 
Orchomeniorum recepisse. 

Qua3 su<^picio magnopere confirmatur loco Servii * ) a 
Euttmanno citato, ubi e scriptis Euphorionis afifert, Phlegyas 
populum insulanum impium et sacrilegum fuisse; qua de 
causa Neptunum, ea parte insulse, quam Phlegyte tenerent, 
tridente percussa, omnes obruisse. Sed obstare videntur hi 
versus Iliadis -): 

ocog dh ISpozoXotyhq ^'Aprj^ nóXzpióvdc; iiéretmv. 
TÒj de 0ó/Sog (piloq utoq àjxa xpazspug xaì rÌTapfirjq 
sanerò, og r ìfu^r^Gt raldcppovà r.tp TioXepLtGTrjV 
Toj /xh ap ex Qpf^xr^q 'Ecpupou^ fièra d^ojprjGGza^ov 



ad ^n. VI. 618. — =) XIII. 298 sqq. 



Tjk pLSTà 0Àeyóa^ ixeyaXrjTopar oòS'' apa rojys 
exÀuov àjxcpoTépcov, krépoiat de xuSo(^ idcjxav. 
In quibus versibus Apollodorus ^ ), quem Strabo^) sequitur, 
Ephyros Crannonios, Phlegyas Gyrtonios interpretatus est, quae 
sententia eo confirmatur, quod in fabulis illarum regionum 
Phlegyas Coronidis pater et Phlegyas Ixionis vel pater vel 
frater ssepius commemoratur. Sed sive Apollodori mterpre- 
tatio vera est sive falsa, Homerus populura non fabulosum, 
sed sui temporis significare videtur. Itaque statuere cogimur, 
Homeri tempore populum, ut videtur, Thessalise a Phlegyis 
fabulosis originem ducere creditum et ideo interdum majo- 
rum nomine appellatum esse. 



'} ap. Schei. II. XIII. 301. — ') VII. fr. 14 et 16, IX. 
442. 



I 



DE GIGANTUM FABULA UNIVERSA 
ET DE SIGNIFICATIONE EJUS. 

§ 1. 

Aiitequam ad ea, quse nostrorum teraporiim doctis de 
universa Gigantum fabula placuerunt, accedimus, quse, testi- 
moniis antiquis consideratis et comparatis, aut certa aut ve- 
risimilia nobis videntur, paucis repetere utile erit. Certuni 
igitur habemus, Gigantum nomen non a yri derivandum esse, 
sed ab ea radice, unde yatoj^ ydvo^, yaùfjo^ orta sunt, ut 
Gigantes aut superbi aut (armis) fulgentes verti possint. 
Quod ad ipsam fabulam attinet, si, minoribus omissis, majora 
tantum spectamus, duae formse ejus distinguendse sunt, anti- 
quior et recentior. Illa, ad quam omnia testimonia servata, 
quse Alexandri tempore antiquiora sunt, pertinent, populum 
ostendit superbum et bellicosum. Terra genitum, forma liu- 
mana, statura ingenti, a diis et Hercule in campo Phlegrse 
exstinctum. In fabula recentiore Gigantes ad Typhoeum 
proxime accedunt. Nam ut apud Hesiodum Typhoeus, sic 
apud recentiores Gigantes ad Titanes fratres ulciscendos 
cselum oppugnant, ut hic, serpentipedes sunt, denique a diis 
montibus ignivomis oppressi Typhoei suppiicium patiuntur; 
quin ipsum illud monstrum inter Gigantes centra deos pug- 
nasse, recentior fabula narrat. Cujus vestigia certa jam 
apud scriptores temporis Alexandrini inveniuntur, sed prae- 



90 



cipue fioret apud scriptores setatis Romaiise, ubi etiam 
Aloidse, Centimani, Titanum nummlli in Gigantum numerum 
recipiuntur, et forma eorum cum maximis exaggerationibus 
describitiir. Interea etiam nominis Gigantum significatio 
ita amplificatur, ut omnes Terrigenas complectatur. Apollo- 
dori narratio a recentiori fabulse forma non multum distat; 
nam Gigantes ejus Titanum ultores et serpentipedes sunt, 
et Enceladus Sicilia obruitur. Ex altera parte Typhoeus 
Gigantum socius non est, sed post Gigantes csesos in tertium 
contra deos bellum a Terra irata emittitur. Quse antiqua cum 
novis conjiingendi ratio nescio an ipsi Apollodoro debeatur. 
Vidimus enim supra, quam callide difficultatem fabulae anti- 
quioris de Typhoeo et recentioris de Encelado sub ^ìtna 
jacenti conjungendse vicerit. E compluribus terris et insulis 
Grsecis, quse ab incolis Gigantum patria et belli eorum 
sedes fuisse dicebantur , sola Pallene pseninsula testimonia 
antiquiora habet. Nihilo minus, considerata fabula Arcadica 
de Lycaone et filiis ejus, verisimile fit, antiquiorem fabulam 
de Gigantibus a Jove in Arcadia victis ab illa obscuratam 
esse. Prseterea Gigantibus et Phlegyis Boeotiae atque Phocidis 
tanta similitudo est, ut Phlegrse nomen hinc in Gigantum 
fabulam illatum esse, recte conjici posse videatur. 

Welckerus^) omnia, quse de Phlegra et de pugna de- 
orum et Gigantum narrantur, ad recentiorem fabulse formam 
refert; Porphyrionem enim, Alcyoneum, Ephialten, Encela- 
dum nomina esse Typhoei ad vim ejus igneam significandam 
inventa; quse nomina paulatim effecisse, ut plures Typhones 
fuisse crederentur; deinde poetas Titanum fabulam imitando 
renovantes Typhonum contra deos bellum fìnxisse; Gigantes 



») Gr. Gòtterlehre. I. p. 787-94. 



91 



€0s appellatos esse, non Typhones, tum quod Terree filii 
essent, tum quod corporibus ingentibus et viribus prodigi- 
osis ad Gigantes antiquiores, quales in Odyssea, Theogonia, 
fabulis topicis sunt, generis humani auctores, proxime acce- 
derent. Apparet, Welckerum prsecipue eo, quod Giganto- 
machia in Theogonia Hesiodea deest, commotum esse, ut 
talia statueret. Sed difficultas illa multo facilius tollitur, si 
statnimus, deorum poetam pugnam sibi quidem non ignotam, 
sed inter res gestas deorum et heroum medium quendam 
locum tenentem Heracleidum poetis aptiorem quam sibi cre- 
didisse. Deinde, si Gigantes Phlegrsei Typhones sunt, cur 
Typhoeus ipse ante tempora Alexandrina et Romana nus- 
quam neque apud scriptores neque in monumentis artis 
inter Gigantes pugnat? cur Gigantibus Phlegrieis Typhoei 
serpentipedis forma non est? Prseterea nomina illa, quse 
Welckerus ad Typhoei naturam significandam lieta esse vult. 
omnia ejusmodi sunt, ut cuilibet viro vel dsemoni bellicoso 
conveniant; neque enim vir doctus multis persuadebit, En- 
celadum esse, qui intus(in J^tna) strepati). Denique ipsum 
nomen Gigas a yrj derivari non posse, supra vidimus, ut 
haec quoque suspicio Welckeri , Gigantes antiquioris fa- 
bulce et Terrigenas quarundam fabularum topicarum eosdem 
esse, concidat necesse sit. 

Welckeri errores refutare conans Wieselerus ipse in 
errores maximos incidit. Nani primum nullo idoneo argu- 
mento fretus statuit, Gigantum contra deos pugnam e The- 
ogonia Hesiodi excidisse-). Deinde versu Theogonise Tze- 
tzcifi maxima audacia et levitate abutens contendit, Titanum 
(fdXayyac apud Hesiodum Gigantes esse ^). Postremo Gi- 



'j 1. e. p. 792. — ^) V. supra p. 13. — ^) ibid. 



92 



gantes antiquisimse fabulse a Titaiiibns prorsus non diversos 
Ulisse, etsi a poetis obscuratum sit, e fabiilis topicis apparere 
scribit^). Cujus opinionis novse et, si vera est, gravissimse^ 
argumenta quserens ea, qiia3 Wieselerus de fabulis topicis 
coUegit et dispiitavit, ssepius perlegi; sed prò argumentis 
leves tantum conjecturas e nominum paiicorum similitudine 
pendentes inveni. Quse de Eurymedonte Gigantum rege et 
Perseo Eurymedonte Argivo et Persa Titane non diversis 
disputavit, jam supra^) in fabulis Argolicis commemoravimus. 
Praeterea Pallantem Pandionis filium^) et Pallantem Lycao- 
nis filium 4), ambo, ut vult, Gigantes, cum Pallante Titane 
et Asterium, qui in Peplo Aristotelico a Minerva interemp- 
tus esse dicitur et a Wieselero ad fabulas Creticas^) et 
Atticas*^) refertur, cum Astrseo Titane propter nomina con- 
jungit. 



% 2. 

Propterea quod Homerus Gigantes Àaòv àzda^aXov ap- 
pellat, jam Pausanias coUigit, euin Gigantes mortales habu- 
isse. Idem ostendit, quod Eurymedontis fìliam yuvatxojv zìòo<; 
àptavrjv appellat. Ne Hesiodus quidem aliter credidisse sta- 
tuendus est, etsi Furias et Nymphas eodem atque Gigantes 
partu editas esse narrat; nam etiam e Gorgonibus sororibus 
una mortalis, reliquie immortales credebantur'^), et in prooe- 
raio Theogonicfi Gigantes et hominum genus artius conjungi 
videntur. Batrachorayomachiae quoque auctor Gigantes viros 
terrigenas appellat, et mors Gigantum ab eodem et Pindaro 



') p. 168. - ') p. 75 sqq. - ') p. 173. — *) p. 172- 
73. — '-) p. 171. - ^) p. 173. — ') Apollod. II. 4. 2. 7. 



93 



et Euripide commemoratiir. Constat igitur, Gigantes fabulse 
autiquioris homiiies esse. Apud recentiores autem inde 
a Callimacho immortales simt, si qiiidem montibiis obruti et 
ardentes viMuit. Attamen, qui ossa ingentia reperta ad Gi- 
gantes retulerunt, eos mortales credidisse necesse est. 

Ipsum genus Immaniim a Gigantibus ortum esse, ad re- 
centiorem fabulam pertinere videtur. Nam Ovidius primus 
hoc tradidit narrans, bomines, qui diluvio Deucalioneo interi- 
evint. e sanguine caesorum Gigantum ortos esse. Quod Ovi- 
dium e disciplina Orpliica sumpsisse, Prellerus^) recte, ut 
videtur. contendit. Nam etsi Orpbica doctrina haic erat-), 
bomines e Titanum fulmine combustorum cineribus ortos 
esse, Ovidii tempore jam multa a Titanibus ad Gigantes 
translata erant; et in ipsis Argonauticis Orpbicis^) Gigantes 
Auyphv GT.épjia dicuntur, uB^bv yivoq è^ayévovzo ^Wjzihv^ ot xarò. 
yaìav àr.ztp'-ov atev ia.(jc^ , quem locum Schoemannus*) 
contru G. Hermannum optime vindicavit. Commemoravimus 
supra, Dionem Chrvsostomum tamquam opinionem vulgarem 
afferre, hominum originem aut Titanibus aut Gigantibus deberi ; 
item apud Homerum Eurymedontis filiam esse matrem Nausithoi 
Ph^acum regis, et Galles a Lycophrone et aliis Gigantum 
posteros appellari. 

Wieselerus^), quippe qui Gigantes et Titanes eosdem 
olim fuisse, statuerit, illis. ut bis, naturam divinam vel dse- 
monicam vindicare studens quum ad analogiam Gigantum. 
qui in fabulis populorum septentrionalium sunt, tum ad con- 
junctionem, quam quibusdam Gigantibus cum quibusdam diis 
intercedere vult, confugit. De illa analogia incertissima. 



'j Or. Mytliol. I. p. 57 annot. 2. — -) Lobeck. Aglaoph. 
p. 565 sqq. — 'i v. 18. — ^) Opusc II. p. 139. — \i p. 
179-80. 



94 



quia ab initio dissertationem nostrani antiquitatis Graecse et 
Romanse finibus circumscripsimus, nihil dicemus. Argumen- 
tum, quod in conjunctione quorundam deorum et Gigantum 
positiim est, C. 0. Mtillero debetnr, qui in dissertatione de 
zophoro Thesei statuit, Pallantem, qui in fabulis nonnullis, 
quas supra^) enumeravimus, a Minerva vincitur, esse natu- 
ram hostilera et perniciosam ipsius dese, quse a miti et be- 
nefica vincatur. Veruni omnes illi Pallantes num inter Gi- 
gantes referuntur? Nullo modo. Neque enim Pallas Mi- 
nervse pater, qui apud Ciceronem et Tzetzen a filia virgi- 
nitatem defendenti interemptus esse dicitur, Gigas appellatur, 
et Pallas Stygis maritus V-ictorise pater apud Hesiodum Ti- 
tan est, non Gigas. Pallantem Pandionis filium Gigantem 
esse, mera conjectura est. Ne ille quidem Pallas Arcadius, 
Pallantii oppidi conditor, qui Chrysse et Victoriae pater fu- 
isse et Minervam educasse a Dionysio Halicarnassensi dici- 
tur, Gigas nominatur, neque, quod unus e filiis Lycaonis est, 
ullius momenti esse debet. Nam etsi Lycaonis filli in fabula 
recentiore locum, quem in antiquiore Gigantes tenuerint, 
occupasse videntur, nomina tamen Lycaonidarum, quse ab 
A'pollodoro 2) et Pausania^) servata snnt, jam Gigantibus fa- 
bulse antiquioris fuisse, verisimile non est. Restat Pallas, 
qui solus Gigas appellatur, quem in pugna Phlegra^a a Mi- 
nerva occisum et cute spoliatum esse, Apollodorus tradit. 
Quse igitur fabulse forma prima et genuina sit, quseritur. 
Hsec, quse ab Apollodoro traditur, nullo modo. Neque enim 
ab ullo scriptore antiquiori Pallas Gigas commemoratur, ne- 
que in ullo vase picto Pallas Minervse adversarius est, ve- 
rum semper Enceladus, neque facile iiitelligitur, quomodo a 



) p. 79. — III. 8. 1. — ■■') Vili. 3. 



95 



narratioiie Apollodori cseterse fabulae ortee esse possint. Imnio 
cani Miillero statuere cogimur, inter varias de origine Mi- 
nerva fabulas etiam eam l'uisse, deam Pallantis cujusdam, 
quem ipsa occidisset, filiam esse; prseterea Hesiodum, alia 
de Minervse ortu narratione in Theogoniam recepta, fabula 
illa sic tantum uti potuisse, ut Pallantem illuni Yictorise patrem 
diceret. Alius postea poeta vel mythologus de Gigantum 
bello scribens Minervae cuni Fallante pugnarn recepisse, quod 
autem ad Gigantum fabulam accommodari non potuit, Mi- 
nervae patrem illum Pallantem esse, omisisse videtur. E 
verbis Hesychii : 'EyxéÀadoc ij 'ASrjvà nihil aliud colligendum 
esse puto nisi hoc: quum jam opinio vulgaris esset, Miner- 
vam propter Pallantem in Phlegra occisam Pallada nominari, 
poetam aliquem ad rem variandam alterius quoque Gigantis, 
quem in Phlegra vicisse dicebatur, nomen dea3 dare ausum 
esse. — Ut Pallas et Enceladus cuni Minerva, ita Asterius, 
Lycaon, Almops , Pelorus cuiii Jove artissime conjuncti esse, 
et partem tristem et perniciosam naturae ejus significare 
Wieselero videntur. Verum Lycaon ad Gigantes oniniuo non 
pertinet, et quamquam Asterius et Pelorus Jovis cognomina 
sunt — Juppiter Asterius Cretse*), Pelorus in Thessalia-) 
colebatur — tamen quia Asterius et Pelor Gigantes non a 
Jove, sed ille a Minerva ^), hic a Neptuno •*) vieti esse nar- 
rantur, illa nominum convenientia non magni momenti est. 
Almopem Gigantem ab Almo Sisyphi fìlio •'»), Alnium porro 
a Salmoneo non diversum esse, Salmoneum autem Jovem 
infernum (chthonium) esse, centendit Wieselerus programma 
Rempenii cujusdam *») citans. Quem libruni quia adire non 



I 



') Preller. Or. Mythol. II. p. 117. ann. 4, ed. 2. — ^) Athen. 
XIV. 45. — 3} snpra p. 32. — ') supra p. 68. — ') Paus. 
IX. 34. 10. 36. 1. — M Salmoneus. Clausthal. 1847. 



96 



potili, doiiec melius doctus ero, opiniouem de Jove Saimo- 
neo inter conjecturas de diis infernis, quas mythologi agri 
Gottingensis miiltas et inaiies protulerunt, referam. — Quae 
de Gigantibus ciim Neptuno artins conjunctis excogitavit 
Wieselerus, omni specie veri carent. Primum Aloidas com- 
memorat, Neptuiii filios, quorum alterum illum Epliialten 
esse vult, qui in vase picto a Neptuno, apud Apollodorum 
ab Apolline vincitur. Graviter eum liic errare, satis apparet; 
nam Aloidse divelli non potuerunt: si Ephialtes jam tum in 
Gigantum numeram receptus esset, Otus frater ejus non 
abesset. Deinde Polyboten a Neptuno Co insula obrutum a 
Buta, quem Pausanias'^) Athenis juxta Neptunum aram ha- 
buisse narrat, diversam non esse, suspicatur. Hic ne no- 
mina quidem congruunt. Prseterea Enceladum cum Neptuno 
conjungit. Cui opinioni vebenienter obest, quod apud nul- 
lum neque poetam neque grammaticum Enceladus a Nep- 
tuno victus esse narratur. Sed Wieselerus non deterretur; 
nam equus Neptuni alicubi-) Enceladus nominatur, et Mi- 
nerva, Enceladi victrix, est dea Neptunia! Similiter de Al- 
mope, Jove ilio inferno, disputat ; nani quod Almops Nep- 
tuni iilius dicitur, eo explicari putat, quod Juppiter et Nep- 
tunus natura conjuncti sunt, et quod Zrjvonoaetdwv in Asia 
colebatur, SaXàaaLoq Ztuq ab Hesychio commemoratur. 
Perditam causara, quse talibus susidiis egoat! 

% 3. 

Yidimus supra, scriptorum antiquorum nonnullos, Eplio- 
rum, Theagenem, Diodorum, Varronem, Macrobium, Gigan- 
tum fabulam de vero populo impio aut ab Hercule aut a 



') I. ^6. 6. — '') ap. Eustath. 



97 



diis deleto interpretatos esse ; alios cum Xenophane Gigantum 
bellum ad nXdffjiaza zatv nporépcov retiilisse. Nostro tem- 
pore, postquam scientia fabulas ab historia distinguere di- 
dicit, omnes Xenophanis sententiam probant. Sed de hoc 
dissentiunt, utrum fabula primorum hominum rudes mores 
et incultam vitam significet, aii Gigantes de omnibus, quse 
in rerum natura imraoderate sseviant et mundi tranquillum 
ordinem turbare videantur, intelligendi sint. Illam senten- 
tiam, prseeunte Cornuto philosopho, et alii secati sunt et 
Welckerus^). Sed vehementer obest, quod in fabula anti- 
quiore ne verbo quidem significatur, Gigantes homines pri- 
mos et generis humani auctores fuisse, et quod illa opinio 
tum demum, quum et Gigantes cum Titanibus confundi et 
omnes Terree filii, igitur aÒTÓ'/^ovz^; quoque humani, Gigantes 
appellari coepti essent, orta esse videtur. Alteri senten- 
ti2e, qu8B Gigantum fabulae interpretationem non e vita 
generis humani, sed e rebus ad physicam , meteorologiam, 
geologiam pertinentibus petit, ea maxima est difficultas, quod 
Gigantes apud antiquiores non daemones sunt, sed populus 
mortalium jam pridem exstinctus; nani ill?e res naturales, 
quae manent, dum rerum natura manet, tali imagine signi- 
ficari vix posse videntur. Hsec de re universa. Nunc ad 
singula bue pertinentia, quse viri docti, praecipue Wiesele- 
rus'^), excogitaverunt, transeamus. 

Opinio est late pervulgata, Gigantes ignem subterraneum, 
qui per montes, quos nunc Vulcani nomine appellamus, exit, 
significare. Cui opinioni si opponeremus, ante tetatem Alex- 
andrinam neminem scriptorem Gigantem sub monte ignivomo 
jacentem commemorare , responderetur, illam fabula^ signifi- 



•) Gr. Gotterlehre I. p. 787-90. — "") \). 180-83. 



98 



cationem Phlegrse nomine, quod jam Pindarus novit, confir- 
mari. Quod tamen incertissimum est. Nam Pallenen psenin- 
sulam, quam antiquam Phlegram esse, et Herodotus et for- 
tasse Pindarus testantur, vestigium ignis subterranei esten- 
dere, nemo tradidit, et Phlegyae, quorum nomen ab eadem 
radice derivandnm est et Hesiodi verbis de Gigantibus 
,,i:£Ù^£at Xaii7:o}xèvoi)^^' explicari posse videtur, jam in hymno 
Homerico ad viciniam Copaidis, ubi illa vestigia simili modo 
desunt, referuntur. Igitur supra suspicati sumus, Phlegrse 
nomen e fabula Pblegyarum impiorum et fulmine interemp- 
torum in Gigantum fabulam illatum esse. Nihilo minus, etsi 
Gigantes ad ignis subterranei causam afferendam ficti et in- 
venti esse nullo modo videntur, tamen postea illam inter- 
pretandi rationem adhibitam esse, negari non potest. Neque 
enim solum a poetis Alexandrinis et Romanis Gigantes sub 
^tna, Pithecussis, Vesuvio, agro Cumano jacentes commemoran- 
tur, sed in fabula Arcadica, quam antiquam credimus, Gigantes 
in loco, ubi terra et antiquis et recentioribus temporibus in- 
terdum arsisse dicitur, superati esse narrantur, et prope 
Pbanagoriam, alius de Gigantibus caesis fabulse patriam, 
colles quosdam modo limum fluentem, modo ingentes fiammas 
emittere, satis constat ' ). Si quaeritur, cur Pallene antiqua 
Phlegra habita sit, verba Solini de ingentibus ossibus illic 
repertis et de saxis immanibus illic jacentibus veram for- 
tasse causam continent, quum et alibi ossa reperta Gigantum 
reliquiae habitse sint, et montes Myconi insulse, cui suam de 
Gigantibus fabulam frnsse, Strabo scribit, ingentibus saxis 
obsiti esse dicantur -). Facile tamen apparet, inde colligi 



') Neumann. Die Hellenen im Skytlienlande p. 553. — 
Ross Inselreisen II. p 29. 



99 



11011 posse, fabulam ossibiis illis et saxis origiiieiii debere, ut, 
si illa non fuissent, ne fabula quidem futura fuerit. — 
Gigantibus cum fulmine conjunctionem quandam esse, si qui- 
dem aut fulmine interempti esse aut sub montibus ignivomis 
viventcs fulminis fiamma ardere narrantur, negari non potest. 
Verum Gigantes fulminis dsemones esse , Wieselerus frustra 
probare conatus est ^ ). Nam quod apud Apollodorum quer- 
cus incensas in cselum jaculantur, nihil omnino demonstrat, 
et, quod in ilio loco Arcadise, ubi Gigantes vieti esse crede- 
bantur, fulminibus, tonitribus, procellis sacra fiebant-), Klau- 
senius, quem Wieselerus citat, recte explicavit, statuens illis 
ut instrumenti s victoriae Jovis honorem habitum esse. Wie- 
selerus sacrificia illa piacula, quibus daemones vieti illi qui- 
dem, sed semper tamen timendi placarentur, fuisse conten- 
dens, quaerit, si instrumentis victoriae, cur non et ipsi vie- 
tori honos habitus sit. Quasi Juppiter ipse non in propin- 
quo monte Lycseo, non Megalopoli summo studio cultus sit. 
Procellarum daemones Gigantes esse, e loco iEschyleo colligit 
Wieselerus 3), ubi Zephyrus Gigas appellatur. Verum Capa- 
neus quoque et Tydeus apud eundem Gigantes appellantur. 
Quod deinde affert, in cista Cypseli Boream serpentipedem 
fuisse*), centra ipsius de Gigantibus opinionem est; ncque 
enim Gigantes fabulae antiquioris illa forma fuerunt. Sus- 
picio denique, quam profert, Pagram Gigantem Antioche num 
a Borea, quem Mallot^e Pagreum appellabant ^), diversum 
non esse, si vera est, tamen a mythologia Graeca aliena 
est. — Gigantes caliginem quoque significare, infelicissima 



')p. 182. - 2) Paus. VIII.29. 1. — 3)p. 183. — ^j Paus. V. 
19. 1. — ') Aristot. Vent. p. 973 a 1. Bekker. 



100 



conjectura est ejusdem viri docti i) inde orla, quod Gigan- 
tes apud Lucilium et Claudianum sidera aggrediuntur. Cse- 
lum aggredientes siderìbus parcere nimis profecto ardua res 
esset. Lucretii locum'^) de nubium variis formis si totum 
periegisset Wieselerus, non contendisset^), illius poetse sequa- 
les nubes solem obscurantes Gigantum ora credidisse; 
nam hoc solum dicit, nubes solem praetervolantes modo Gi- 
gantum figuris, modo montibus, modo beluis simiies esse. — 
Ex interpretationibus Wieseleri, quarum rationem hadendam 
esse duximus, una restat, Gigantes etiam fluvios significare'*). 
Ad quam probandam quse afferuntur, sane exigua sunt. Nam 
quse de Oronta liuvio apùd Strabonem ^) narrantur, Typhonem 
serpentem fulmine ictum terram spiris suis sulcantem alveum 
iluvii effecisse, in terram se immergentem fontem ejus ape- 
ruisse, et ad Syrorum barbarorum fabulas sine dubio perti- 
net, et, quia Typhoeus recentioribus demum temporibus in 
Gigantum numerum receptus est, ad Gigantum significationem 
cognoscendam niliil valet. Non majoris momenti est, quod 
Brychon fiuvius Pallenes a Lycophrone ^) yrffzvm u7CYjpéTrj<; 
dicitur. Nam eo ipso , quod Gigantum minister appellatur, 
a Gigantibus distinguitur. Denique auctor Etymologici 
Magni '^) Giganta fluvium in confìniis Pallenes et Macedonise, 
ubi etiam Gigonis promontorium et oppidum Gigonus s) fue- 
runt, commemorat. A quo nomine fortasse barbaro, for- 
tasse a Grsecis corrupto tota illa conjectura pendet. — 
Prellerus »), qui Gigantes Gigantomachise plerosque igneos 
esse vult, Gigantes Odyssese, quia cum Neptuno et Phseaci- 



'; p. 181. - •') IV. 136 sqq. - ') p. 182. - ') p. 182. - 
•^) XVI. 751. — ^) V. 1408. — ') s. V. rtyujvtg — «) Herod. 
VII. 123. — 9) Gr. Mythol. I. p. 487. 



101 



bus coujuncti sunt et Eurymedon uomeii regis eorum apud 
Pindarum^) Neptuni cognomen est, de fluctibus marinis in- 
terpretatnr. Quod tamen valde dubium esse, ipsi Prellero 
libenter concedimus. — Interpretatio, quam postremam com- 
memorabiraus, a Scboemanno -) inventa, a Prellero 3) et 
Wieselero^) probata est, Alcyoneum Gigantem hiemem signi- 
tìcare. Ad quam suspicionem probandam complura argu- 
menta excogitata sunt, quse tamen omnia satis dubia sunt. 
Primum ipsum nomen Alcyonei alcedinum, hibernarum avium, 
nomini propinquum esse volunt Wieselerus et Prellerus, et 
erat re vera fabula^), illius Gigantis filias post mortem pa- 
tris in alcedines mutatas esse. Sed constat, alcedines aves 
tranquilli maris liabitas esse, neque inde derivatum nomen 
terribili bieniis Giganti aptum esset; neque Prellerus Lati- 
num „algeo" hic afferre debuit. Aliud argumentum ipsa 
fabula suppeditavit narrans, Alcyoneum Solis boves Erythia 
abegisse, quos boves abactos vires Solis hieme fractas signi- 
ficare, scribit Scboemannus. Sed etiam Odyssea de Solis 
bubus mactatis narrata), ubi de biemis Victoria ne cogitari 
quidem potest, et quod in nonnullis vasis pictis Alcyoneus 
somno sepultus ab Hercule opprimitur, Prellerus ingeniose 
ille quidem de biemis torpore interpretatus est, sed probandi 
vini, ubi caetera argumenta tam incerta sunt, boc non habere, 
satis apparet. Denique comparatio Alcyonei et Geryonis, 
quem biemem esse, et Schcemanno'^) et Prellero^) persuasum 
est, minus apta esse videtur. Nam Geryon cum suis armen- 
tis Erythise habitasse, Alcyoneus Solis boves Erythia abegisse 



') 01. Vili. 31. — 2) Op. acad. II. p. 201. - ') 1. e. I. 
p. 20tì. - ') p. 180. — ') Bekkeri Anecd. Gr. p. 377. — 
«) XII. 128. sq(i, 352 sqq. - '} 1. e. p. 200 sqq. - «) 1. e. p. 
203 sqq. 



102 



narratur. Hoc accedit, qitod Alcyoneiis, etsi in fabula aiiti- 
quiore belli coiitra deos particeps nou est, tarneii Phlegrse 
incoia est ; qiiara sive ardentem , sive Incentem terram verti- 
miis, hiemi aptum domicilium non est. Ne hoc qnidem 
Sclioemanni conjectnram commendat, quod Herculem veniiim 
calorem putare cogitar. 

Qiiibiis difficnltatibus commoti, neqne Alcyoneum neqiie 
cseteros Gigantes imagines rerum naturalium habemus, ncque 
omnino fabulse illi seusum reconditum tribuere audemus. 



jr 



Bekj end tgj0r else. 



Ministeriet for Kirke- og Underviisningsvsesenet har under 
12te fi M. bifaldet f0lgende af Consistorium i Henhold til § 
2 d i den allerh0ieste Resolution af lOde Mai f. A. (Bekjendt- 
gj0relse af 19de s. M.) angaaeude Erhvervelsen af de acade- 
miske Grader ved Kj0benliavns Universitet foreslaaede Bestem- 
melser til Ordens Opretholdelse ved det offentlige Forsvar af 
Afhandlinger for Erhvervelsen af bemeldte Grader, nemlig: 

1. Forvarshaudlingen styres af Facultetets Decanus eller 
af en anden dertil af Facultetet udn{:evut Professor. 
Styreren giver Ordet og paaseer, at Handlingen foregaaer 
paa en vaerdig Maade; han kan paalsegge en Opponent 
at oph0re og i forn0dent Fald afbrj'de Handlingen. 
Styreren deeltager ikke selv i Disputationen. 

2. Berettiget til at optrsede som Opponenter ere ordent- 
ligviis kun academiske Borgere, uden Hensyn til Livs- 
stilling, samt Candidaterne fra det polytechniske Institut 
og det forrige chirurgiske Academie. Andre, som 0nske 
at opponere , maae derom forud henvende sig til ved- 
kommende Facultet. 

3. De, som ville opponere, bave at melde sig hos Facultetets 
Decanus inden Begyndelsen af Handlingen; dog kan 
Styreren ogsaa give Tilladelse under selve Handlingen, 
men uden at betage dem, som tidligere bave meldt sig, 
Forretten. 

4. Der tilstaaes ordentligviis hver Opponent ex auditorio 
J Time; dog kan Styreren, forsaavidt som Antallet af 
de anmeldte Opponenter tillader det, tilstaae en Isen- 
gere Tid. Hele Handlingen maa ikke vare over 6 Timer. 

5. Foranf0rte Bestemmelser skuUe indtil videre trykte 
medf0lge enhver Disputats. 

Dette bekjendtgj0res berved til Efterretning for alle Yed- 
kommende. 

Consistorium, den 26de Aprii 1855, 

J. E. Larsen. 

J. Graiu. 



F. C. Petersen. 

(L. S.) 



* 






^S^^^J^^"-^ 









^O 



5^ 



^i>:>t>g> 


















^^ 















>fe:> 



2>p>^> 















>^'>- 







-^.-^ 


-^ 


^:r 


^^^:? 


rjy^ 


.>i> 


m^ 


^B) 


ìf^y 


^>A> 






Deacidified using the Bookkeeper prc 
Neutralizing agent: Magnesium Oxide 
Treatment Date: Jan. 2005 

PreservationTechnolog| 

A WORLD LEADER IN PAPER PRESERVA 

1 1 1 Thomson Park Drive 
Cranberry Township, PA 16066 | 

(724)779-2111 



>"?>s>!:> 



^>>'Z>"^>' 






:>-^ 



























:>!> 






j^B^?^- 





















7> .?;^^;^